اسپرم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

با منی اشتباه نشود.

اسپرم
Sperm-egg.jpg
A sperm cell attempts to penetrate an ovum coat to fertilize it.
Complete diagram of a human spermatozoa en.svg
بخش‌های اسپرم
لاتین spermatozoon
فهرست گری subject #258 1243
در سرعنوان‌های موضوعی پزشکی Spermatozoa
بخش‌های اسپرم

اِسپِرم یا نر یاخته به یاخته‌های جنسی جانور نر می‌گویند که در غده‌های جنسی تولید می‌شود.

اسپرم یا اسپرماتوزوآی بالغ یاختهٔ جنسی (گامت) جنس نر در بیشتر جاندارانی است که به روش جنسی بارور می‌شوند. اسپرم تک‌دسته است.

در انسان اسپرم در بیضه آغاز به ساخته شدن می‌کند و پس از تکامل در برخایه، با منی از بدن خارج می‌شود. اشکال در ساخت یا آزادسازی اسپرم می‌تواند موجب ناباروری مردان شود.

بر پایهٔ برخی پژوهش‌ها تولید اسپرم در همهٔ جانداران به ۶۰۰ میلیون سال پیش برمی‌گردد. تولید اسپرم در همهٔ جانداران تحت تاثیر ژنی به نام بول (به انگلیسی:Boule) است. این ژن در طی تکامل انسان از آغاز تا کنون بی‌تغییر باقی مانده‌است و در همهٔ جانداران وجود دارد.[۱]

تولید اسپرم[ویرایش]

در انسان با فرا رسیدن زمان بلوغ، ساخت همیشگی اسپرم در خایه‌ها با سرعت حدود ۱۲۵ میلیون اسپرم در روز آغاز می‌شود. اسپرم‌ها در اطراف دیـواره‌های لوله‌های سمینیفر تکامـل پیـدا مــی‌کنند و دم‌های آنها که آنها را قادر به شنا کــردن مـی‌کـنند، بـه سمت مرکز لوله‌ها قرار می‌گیرند. اسپرم بالغ در یک لولهٔ پیچ در پیچ به نام برخایه که پشت هر خایه جای دارد، نگهداری می‌شود. سرانجام اسپرم‌ها یا در طی فعالیت جنسی با انزال بیرون می‌روند و یا به داخل بدن بازجذب می‌شوند.[۲]

کاهش تولید[ویرایش]

از دلایل کاهش تولید اسپرم در مردان می‌توان به کشیدن سیگار، اضافه وزن، تغذیه و هر چه باعث گرم شدن بیضه‌ها شود که می‌توان به نشستن طولانی مدت اشاره کرد. همچنین ورزش تاثیر بسیاری بر تولید اسپرم دارد به نحوی که مردانی که در طول روز بیش از ۱۵ ساعت تحرک دارند حدود ۷۳ درصد نسبت به مردان کم تحرک اسپرم تولید می‌کنند. کاهش تولید اسپرم در مردان لزوما به ضعف قدرت باروری منجر نمی‌شود.[۳]


کیفیت اسپرم[ویرایش]

سال‌هاست که پژوهش‌گران در تلاش‌اند ارتباط میان جذابیت ظاهری و قدرت باروری مردان را مشخص کنند. اما همواره نتایج درهم و متغیر بوده است. اخیراً پژوهشی از ژورنال زیست‌شناسی تکاملی گام مهمی در این زمینه برداشته و به دو یافته‌ی مهم دست‌یافته است: ۱- بله، به‌طورکلی مردانِ جذاب‌تر و ظریفتر اسپرم سالم‌تری دارند، ۲- هرچه فرد چهره‌ی مردانه‌تر داشته باشد اسپرکم جنب و جوش تری دارد.دستاورد اصلی بررسی فوق در این نهفته بود که توانستند به مقایسه ایی بین توانایی اسپرم و مردانه بودن چهره‌ها دست یابند. به عبارت دقیقتر هر چه قدر صورت و گونه مردان برجسته تر و پهن تر باشد اسپرم های تنبل و بی رمق تری دارند.

پژوهش هیچ دلیل روشن و دقیقی برای این ارتباط ذکر نکرده است ولی اشاره به این فرضیه شد که افراد دارای چهره‌های مردانه سکس بیشتری داشته اند و به همین دلیل نیازی به اسپرم‌های سریع و پر انرژی برای حامله‌کردن شریک جنسی‌شان نبود. درحالی‌که افراد فاقد چهره‌ه و هیبت مردانه ( و بدن غیرعضلانی تر) شانس کمتری برای رابطه‌ی جنسی دارشتند و نیاز تطبیقی شان طوری تنظیم شده است که بیشترین بهره را از این شانس کم ببرند. بنابر این شرط بقا، امکان برای شان فراهم شده است که اسپرمی با شانس باروری زیاد ( حجم، تعداد و سرعت) تولید کنند.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منبع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  1. Sperm in All Animals Originated 600 Million Years Ago «ancient-sperm-gene». بازبینی‌شده در ۰۹/۱۰/۲۰۱۱. 
  2. «آلت تناسلی مرد وزن». www.pezeshkan.org. بازبینی‌شده در ۰۹/۱۰/۲۰۱۱. 
  3. «تماشای بیش از حد تلویزیون و کاهش اسپرم‌های مردان». دویچه وله فارسی، ۲۴ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ فوریه ۲۰۱۳. 
  4. «یال و کوپال مردانه بیشتر، اسپرم ضعیفتر». مرد روز، ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اسپرم موجود است.