خشونت خانگی

خشونت خانگی به معنی رفتار خشونت آمیز و سلطه گرانه یک عضو خانواده علیه عضو یا اعضای دیگر همان خانواده است. بر اساس مطالعات جامعه‌شناسی، هدف اصلی خشونت خانگی کودکان خردسال هستند. دومین نوع خشونت معمول در خانواده، خشونت شوهران علیه زنان است. خشونت درون خانواده بازتاب الگوهای کلی‌تر رفتار خشن است. بسیاری از مردانی که زنان و کودکانشان را از نظر فیزیکی مورد تعرض قرار می‌دهند، در زمینه‌های دیگر سابقه خشونت دارند. پذیرش فرهنگی شکل‌هایی از خشونت خانگی مانند تنبیه بدنی؛ از عواملی است که میزان خشونت خانگی را افزایش می‌دهد.

انواع خشونت های خانگی

• خشونت فیزیکی:کتک زدن،قطع عضو،قتل
• خشونت جنسی:تجاوز،سوءاستفاده جنسی،قواد
• خشونت روانی:باج خواهی،توهین،تحقیر،تهدید،حسادت،شک
• محرومیت و محدودیت:از بین بردن استقلال مالی،مصادره اموال،از خود بیگانگی

چرخه خشونت خانگی

• فاز اول تنش: فرد مهاجم عصبانی می شود شروع به تهدید می کند و سکوت سنگینی را به قربانی تحمیل می کند. قربانی تلاش می کند فضا را آرام کند و در رفتار و گفتار خود دقت کند تا مهاجم را خشمگین تر نکند.
• فاز دوم بحران:فرد مهاجم خشونت جسمی،جنسی،روانی اقتصادی و کلامی را اعمال می کند.قربانی احساس تحقیر شدگی می کند و خود را در وضعیتی غیر عادلانه گرفتار می بیند.
• فاز سوم توجیه:فردمهاجم تلاش می کند رفتار خشن خود را توجیه کند. قربانی تلاش می کند تا این توضیحات را درک کند،در مورد رفتار و گفتار خودش دچار شک میشود و خود را مسئول وضع پیش آمده احساس می کند.
• فاز چهارم ماه عسل:مهاجم پوزش می خواهد،درخواست کمک می کند یا حتی سخن از خودکشی به میان می آورد.قربانی به او شانس دیگری میدهد،به مهاجمش کمک می کند و تلاش می کند تا رفتار خود را تغییر دهد.

خشونت خانگی و فرزندان

فرزندانی که شاهد این خشونتها هستند همواره دچار ضربه های عاطفی میشوند که در زندگی آنها تاثیر بسزایی خواهد داشت. این فرزندان از اختلال تنش زای پس از رویداد رنج می برند. تمرکز خود را از دست میدهند و دچار بی خوابی،بی اشتهایی و تاخیر در رشد می شوند.

در مورد این فرزندان به اشتباه تشخیص کمبود محبت داده می شود و از آنها پرسش نمی شود که آیا شاهد خشونت بوده اند. پسرانی که شاهد خشونت پدرانشان برمادرانشان بوده اند به احتمال قوی خود نیز در زندگی زناشویی آینده این خشونت را باز تولید خواهند کرد.افسردگی،اعتیاد به مواد مخدر،الکل،بزهکاری و فرار از خانه در میان آنان شایع تر است. و در نهایت اینکه فرزندانی که شاهد خشونت جسمی و جنسی بر مادران خود هستند خود نیز می توانند قربانی این خشونتها باشند.

آمارها

• سازمان بهداشت جهانی از مطالعاتش نتیجه گرفته که در هر ۱۸ ثانیه یک زن مورد آزار قرار می گیرد و باردار بودن زنان هم آنها را از خشونت مصون نمی دارد.خشونت خانگی امری است پنهان متاسفانه در برخی کشورها به دلیل عدم حمایت از قربانیان بسیاری از این خشونتها گزارش نمی شود.همه جای دنیا کم وبیش زنان در معرض خشونت هستند.۳۰ تا ۳۵ درصد زنان آمریکایی مورد آزار جسمی همسران خود هستند و ۱۵ تا ۲۵ درصد آنها در هنگام بارداری مورد ضرب و شتم واقع میشوند همچنین از هر ده زن سه نفر توسط شوهران یا سایر مردان به قتل میرسند.در هند ۴۱٪ زنان در اثر آزار جسمی همسرانشان دست به خودکشی می زنند،در بنگلادش ۵۰٪ قتل ها ناشی از خشونت مردان است و در شیلی ۶۳٪ زنان مورد آزار جسمی قرار می گیرند.

در یک دهه اخیر پژوهش های فراوانی در مورد خشونت خانگی انجام شده که آخرین آن بررسی است که در مورد ۲۸ استان کشور انجام گرفته است. کارفرما این طرح دفتر امور اجتماعی وزارت کشور و شریک پژوهشی آن ، با مشارکت امور زنان ریاست جمهوری و وزارت علوم،تحقیقات و فناوری است. این گزارشی است شامل ۳۲ جلد و هر جلد شامل بیش از ۲۰۰ صفحه که در سال ۱۳۸۳ به پایان رسیده است. این پژوهش ها نشان میدهد که ۶۶٪ زنان ایرانی از اول زندگی مشترکشان تا کنون،یکبار مورد خشونت قرا گرفته اند با این حال میزان و انواع خشونت در استانهای کشور تفاوتهای معنا داری دارد. در این پژوهش ۲۵ مورد خشونت خانگی طبقه بندی شده که در این طبقه بندی خشونت روانی و کلامی رتبه نخست و خشونت جنسی رتیه آخر را به خود اختصاص داده است البته آمار پایین خشونت جنسی مربوط است به هنجارهای عرفی و حتی شرعی جامعه ایران درباره اظهار چنین خشونتهایی در جامعه و فرهنگ ایران، عدم حمایت از قربانیان و عدم مجازات عاملان خود زنان را به خود سانسوری وا می دارد و آمار درستی از میزان واقعی آن در دسترس نیست.

منابع

• فرامرز رفیع پور. آناتومی جامعه یا سنة الله: مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی کاربردی. تهران: انتشارات کاوه، ۱۳۷۷. 
• آنتونی گیدنز. جامعه‌شناسی. ترجمهٔ منوچهر صبوری. چاپ سوم. تهران: نشر نی، ۱۳۷۶. ۲۳۸. 

پیوند به بیرون

• خشونت خانگی عليه زنان