هیپوفیز
| هیپوفیز | |
|---|---|
 |
|
| Located at the base of the brain, the pituitary gland is protected by a bony structure called the sella turcica of the sphenoid bone. | |
 |
|
| Median sagittal through the hypophysis of an adult monkey. Semidiagrammatic. | |
| لاتین | hypophysis, glandula pituitaria |
| فهرست گری | subject #275 1275 |
| سرخرگ | superior hypophyseal artery, infundibular artery, prechiasmal artery, inferior hypophyseal artery, capsular artery, artery of the inferior cavernous sinus[۱] |
| پیشساز | neural and oral ectoderm, including Rathke's pouch |
| در سرعنوانهای موضوعی پزشکی | Pituitary+Gland |
غدهٔ زیرمغزی[۲] یا هیپوفیز یک غدهٔ درونریز و احتمالا مهمترین غده درونریز بدن است.
غده زیرمغزی غدۀ درونریز گرد کوچکی است که در زیر مغز قرار دارد و در تمام مهرهداران جمجمهدار به کف بطن سوم مغز متصل است.[۳]
محتویات |
کالبدشناسی [ویرایش]
زیرمغزی یا pituitary gland، غدهٔ کوچکی است در زیرِ مغز و درون حفره استخوان شب پره که ۰٫۵ تا ۱٫۵ گرم وزن دارد. از نظر جنینی دارای منشا دو گانهٔ عصبی و برونپوستی (اکتودرمی) است. این غده شامل دو قسمت است: پَیزیرمغزی، نوروهیپوفیز یا زیرمغزی عصبی که در ارتباط با بطن سوم مغزی است و زیرمغزی غدهای یا آدنوهیپوفیز .
عملکرد هیپوفیز [ویرایش]
هیپوفیز از دو لوب خلفی و قدامی تشکیل شده است که خود تحت اثر هیپوتالاموس قراردارد
هورمون های مترشحه از هیپوفیز قدامی شامل:
هورمون رشد (GH)، هورمون محرک تیروئیدی (TSH) ، هورمون لوتئینه کننده (LH)، هورمون محرک فولیکولی (FSH)، هورمون آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) که به همراه هورمون بتا لیپوپروتئین B-LPH ترشح میشود و پرولاکتین (Prolactin)
هورمون های مترشحه از هیپوفیز خلفی شامل:
اکسی توسین (Oxytocin)، وازوپرسین (Vasopressin)
وازوپرسین : Vasopressin هورمون وازوپرسین یا آنتی دیورتیک هورمون یا ADH هورمون ضد ادرای بوده که در واقع سبب احتباس ادرار در کلیه میشود اما در حالت جزئی تر سبب افزایش نفوذپذیری لوله جمع کننده ادرار میگردد. این هورمون خود دارای سه گیرنده است : V۱a/V۱b/V۲ گیرنده های V۱a ، V۱b هر دو به واسطه فسفاتیدیل اینوزیتول باعث افزایش ترشح Ca۲+ شده و در کل کلسیم داخل سلولی را افزایش میدهد. گیرنده V۲ به واسطه Gs اثر میکندو باعث فعال شدن CAMP میگردد.
اکسی توسین : این هورمون عملکرد های مختلفی دارد از جمله : در خروج شیر ازنوک پستان ها، در انقباضات رحمی، در تسهیل ورود اسپرم به رحم همچنین میزان این هورمون در اثر تحریک اندام های جنسی افزایش میابد.
هورمون های هیپوفیزیوتروپیک [ویرایش]
به هورمون هایی که توسط هیپوتالاموس ترشح و بر هیپوفیز اثر کرده و سبب افزایش ترشح هورمون های هیپوفیز قدامی میشوند هیپوفیزیوتروپیک گویند مانند LHRH،PIH، Somatostatin،CRH،TRH،GIH،GRH،GnRH
GnRH: هورمون آزادکننده گنادوتروپینها که خود سبب ترشح هورمون های LH، FSH میگردد.
GIH،GRH: هورمونهای آزاد کننده و مهارکننده هورمون رشد.
CRH: هورمون آزاد کننده کورتیکوتروپین که سبب ترشح ACTH، B-LPHمیگردد وخود دارای دو گیرنده hCRH-R۱،hCRH-R۲ میباشد.
PIH: هورمون مهارکننده پرولاکتین
اختلالات ترشح [ویرایش]
اختلالات این غده با توجه به گسترده بودن هورمونهایش موجب بیماریهای مختلفی میشود، مثلا افزایش هورمون رشد در کودکی موجب ژیگانتیسم، در بزرگسالی موجب آکرومگالی، کمبود هورمون رشد در کودکی موجب کوتولگی (نانیسم) میشود. افزایش ترشح پرولاکتین در زنان موجب ناباروری و آمنوره و در مردان موجب ژنیکوماستی، کاهش هورمون هورمون محرکه تیروئید موجب هیپوتیروئیدی و کمبود هورمون ضدادراری موجب دیابت بیمزه میشود.
نگارخانه [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- زیستشناسی چهارم دبیرستان
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
