سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۴°۲۷′۴۸″شمالی ۴۵°۵۲′۰۶″شرقی / ۳۴٫۴۶۳۲۵۹°شمالی ۴۵٫۸۶۸۳۴۹°شرقی / 34.463259; 45.868349

سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی
Anubanini (3936968576).jpg
نام سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی
کشور  ایران
استان استان کرمانشاه
شهرستان شهرستان سرپل ذهاب
اطلاعات اثر
کاربری مذهبی
دیرینگی لولوبیان
دورهٔ ساخت اثر دوره لولوبیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۴۹
ملکه و پادشاه غالب بر لولوبیان و ستاره ایشتار

سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی یا نقش‌برجسته آنوبانی‌نی یکی از نقش‌برجسته‌های متعلق به یکی از چهار عنصر قومی زاگروس نشین در هزارهٔ سوّم پ. م. بنام لولوبیان است. که پیش از آریایی‌ها در این محل سکونت داشتند. نقش برجستهٔ آنوبانی‌نی در ۱۲۰ کیلومتری کرمانشاه و در نزدیکی سرپل ذهاب قرار دارد و در حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد تراشیده شده است.[۱] این سنگ‌نگاره متعلق به حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد و مربوط به لولوبی‌ها است.[۲] که با شمارهٔ ثبت ۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۳]

مشخصات اثر[ویرایش]

این سنگ‌نگاره در سینه کوهی به بلندای ۳۵ متر منتسب به پادشاه لولوبی است که پای چپ را بر روی پیکر اسیری نهاده و از ایزدبانوی اینانا دو اسیر دیگر را میگیرد. در زیر این تصویر صورن شش اسیر دیگر هم کنده کاری شده است. سنگتراشی بخش پایین که دربردارنده تصویر اسیران است همگی برهنه نشان داده شده اند و در حالیکه دست هر کدام از پشت بسته است از چپ به راست پشت سر پادشاهی که تاج بر سر دارد (مشابه با کلاه مادی های شرقی و پارسیانی که حدود هزار و پانصد سال بعد به حکومت رسیدند[۱])، در حرکت می باشند. در زیر این صحنه هم سنگ‌نگاره ای که نشانگر پیروزی آنوبانی‌نی است تراشیده شده است.[۳] این اثر مربوط به قرن 22 پیش از میلاد که شباهت بسیاری به سنگ نگاره مشهور نارام سین آکدی دارد از لحاظ تاریخی با فاصله نزدیکی با آن پدید آمده و ممکن است پس از تضعیف قدرت نارام سین و فرزند وی شارکالی شاری توسط حاکم لولوبی پدید آمده باشد. نام آنوبانی نی آکدی بوده و نوشته مربوط به سنگ نگاره نیز به زبان آکدی می باشد و در نتیجه این گمان وجود دارد که حاکم مزبور ممکن است یک حاکم دست نشانده آکدی باشد. این که نام محل سنگ نگاره (کوه پادیر) به صراحت ذکر شده، به ظاهر نشان می دهد که این محل در مرکز متصرفات آنوبانی نی نبوده و شاید صحنه پیروزی یا مرز متصرفات وی بوده است.[۱]

این اثر به سنگ‌نبشته بیستون که در حدود ۲۰۰۰ سال پس از آن ساخته شده شباهت دارد و به عقیدهٔ برخی محققان داریوش بزرگ سنگ نبشته بیستون را با الهام از این اثر ساخته است.

دو نفر از اسیران که بزرگتر از سایر اسیران تصویر شده‌اند در پشت الهه اینانا (ایشتار) قرار دارند و دیگر اسیران در صف زیرین قرار گرفته‌اند و همگی برهنه که دستانشان از پشت بسته شده است. در زیر پای پادشاه اسیری دیگر لگدکوب شده و کتیبه ای به زبان اکدی با این مضمون نقل شده است :[۴]

آنوبانی‌نی پادشاه توانا، پادشاه لولوبی نقش خود و نقش الهه ایشتار را در کوه باتیر رسم کرده است. آن کس که این نقوش و این لوح را محو کند، به نفرین و لعنت آنو، آنوتروم، بعل، بلیت، رامان، ایشتار، سین و شمش گرفتار و با دو نسل او برباد رواد[۵].

نگارخانه[ویرایش]

یک طراحی از نقش‌برجسته آنوبانی‌نی که توسط پاسکال کوست در سال ۱۸۴۰ م کشیده شده است. این اثر امروزه در داخل یک دبستان دخترانه در شهر سرپل ذهاب، در ارتفاع ۱۶ متری و بر صخره ای به نام میان‌کل قرار دارد.

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ دیاکونوف. «فصل اول». در تاریخ ماد. انتشارات پیام. ۱۰۱. 
  2. دیاکونوف. «فصل اول». در تاریخ ماد. انتشارات پیام. ۱۰۱.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ مشکوتی، نصرت‌الله. فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران. سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران، ۱۳۴۹. 
  4. بی‌نا. «نقش برجسته آنوبانی نی؛ تصویری از تمدن هزاران ساله کرمانشاه»(فارسی)‎. ایسنا، کرمانشاه، ۱۰ فروردین ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  5. این ترجمه غلط است، چون آنوبانی‌نی الهه است و کسی که روبروی الهه قرار دارد پادشاه است نه خود الهه.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]