فهرست تنظیم‌کنندگان زبان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فرهنگستان‌ها یا آکادمی‌های زبان مجموعه‌هایی هستند که زبان معیار را تنظیم می‌کنند. کار فرهنگستان‌ها برپایه سره‌گرایی و تجویزگرایی زبانی است و عموماً فرهنگ لغت منتشر می‌نمایند. بسیاری از فرهنگستان‌های زبان، مؤسسات خصوصی هستند؛ گرچه برخی از آنها در کشورهای مختلف دولتی هستند. زبان‌های جهانی بسیاری یک یا چند فرهنگستان دارند.

زبان‌های طبیعی[ویرایش]

زبان سرزمین تنظیم‌کننده(ها)
Amis  جمهوری چین Council of Indigenous Peoples
آفریکانس  آفریقای جنوبی
 نامیبیا
Die Taalkommissie
اکانی  غنا Akan Orthography Committee (AOC)
آلبانیایی  آلبانی
 کوزوو
Academy of Sciences of Albania, تیرانا
عربی
 اتحادیه عرب Academy of the Arabic Language (مجمع اللغة العربیة)
Arabic Language International Council
 الجزایر Supreme Council of the Arabic language in Algeria
 مصر فرهنگستان زبان عربی قاهره
 عراق Iraqi Academy of Sciences
 اردن Jordan Academy of Arabic
 لیبی Academy of the Arabic Language in Jamahiriya
 مراکش Academy of the Arabic Language in Morocco
 عربستان سعودی Academy of the Arabic Language in Riyadh
 سومالی Academy of the Arabic Language in Mogadishu
 سودان Academy of the Arabic Language in Khartum
 سوریه فرهنگستان زبان عربی در دمشق
 تونس Beit Al-Hikma Foundation
 اسرائیل
 فلسطین
Academy of the Arabic Language in Israel (مجمع اللغة العربیة)
آراگونی  آراگون Academia de l'Aragonés, Aragon, Spain
ارمنی  ارمنستان فرهنگستان ملی علوم ارمنستان (Հայաստան)
آسامی هند آسام Asam Sahitya Sabha (অসম সাহিত্য সভা)
آستوری  آستوریاس Academy of the Asturian Language (Academia de la Llingua Asturiana)
آذربایجانی  جمهوری آذربایجان
 ایران
آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان
باسکی سرزمین باسک (منطقه خودمختار) سرزمین باسک
نابارا نابارا
فرانسه سرزمین باسک شمالی
Euskaltzaindia, often translated as Royal Academy of the Basque language
بلاروسی  بلاروس The Jakub Kolas and Janka Kupala Institute of Language and Literature[۱] at the National Academy of Sciences of Belarus
بنگالی  بنگلادش آکادمی بنگلا (বাংলা একাডেমি)
هند بنگال غربی Paschimbanga Bangla Akademi (পশ্চিমবঙ্গ বাংলা আকাদেমি)
بربری  مراکش Royal Institute of Amazight Culture
 الجزایر Haut-Conseil à l'amazighité
Algerian Academy of Amazigh Language
بیکول مرکزی  فیلیپین Academia Bicolana defunct
بوسنیایی  بوسنی و هرزگوین
سنجاک
دانشگاه سارایوو
بلغاری  بلغارستان Institute for Bulgarian Language at the Bulgarian Academy of Sciences
برمه‌ای  میانمار Myanmar Language Commission
کاتالان  کاتالونیا Institute of Catalan Studies (Institut d'Estudis Catalans)
 بخش خودمختار والنسیا Acadèmia Valenciana de la Llengua (for the گویش والنسیایی standard)
سبوانو  فیلیپین Visayan Academy of Arts and Letters (Akademyang Bisaya)
چروکی  Cherokee Nation Council of the Cherokee Nation (ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ)[۲]
چینی استاندارد  چین State Language Work Committee (国家语言文字工作委员会)
 جمهوری چین National Languages Committee (國語推行委員會)
 سنگاپور Promote Mandarin Council (讲华语运动理事会)
 مالزی Chinese Language Standardisation Council of Malaysia (马来西亚华语规范理事会)
کورنی  کورن‌وال Cornish Language Partnership (Keskowethyans an Taves Kernewek)
کرواتی  کرواسی Institute of Croatian Language and Linguistics (Institut za hrvatski jezik i jezikoslovlje)
 بوسنی و هرزگوین
چکی  جمهوری چک Institute of the Czech Language (of the Academy of Sciences of the Czech Republic) (Ústav pro jazyk český (Akademie věd České republiky))
دانمارکی  دانمارک Dansk Sprognævn (Danish Language Council)
Dalecarlian سوئد شهرستان دالارنا Ulum Dalska
دیوهی  مالدیو Dhivehi Academy
هلندی  هلند
 بلژیک
 سورینام
Nederlandse Taalunie (Dutch Language Union)
دزونگخا  پادشاهی بوتان Dzongkha Development Commission (རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས)
استونیایی  استونی Emakeele Seltsi keeletoimkond (Language Board at the Mother Tongue Society) sets rules and standards, authoritative advice is given by the Institute of the Estonian Language (Eesti Keele Instituut)
فاروئی  جزایر فارو Faroese Language Council (Málráðið)
فیلیپینی  فیلیپین Commission on the Filipino Language (Komisyon sa Wikang Filipino)
فنلاندی  فنلاند Institute for the Languages of Finland
فرانسوی  فرانسه فرهنگستان فرانسه (French Academy)
 بلژیک Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique (Royal Academy of French Language and Literature of Belgium)
 استان کبک Office québécois de la langue française (Quebec Office of the French Language)
گالیسی  گالیسیا Royal Galician Academy (Real Academia Galega)
آلمانی  آلمان
 اتریش
  سوئیس
 التو آدیجه
 بلژیک
 لیختن‌اشتاین
 لوکزامبورگ
 نامیبیا
Council for German Orthography (Rat für deutsche Rechtschreibung)
گرینلندی  گرینلند The Greenland Language Secretariat (Oqaasileriffik)
یونانی  یونان
 قبرس
Center for the Greek Language (Κέντρον Ελληνικής Γλώσσας)
گوارانی  پاراگوئه Guarani Language Academy (Guarani Ñe’ ẽ Rerekuapavẽ)
هاکا  جمهوری چین Hakka Affairs Council (客家委員會)
کریول آییسینی  هائیتی Akademi Kreyòl Ayisyen (Haitian Creole Academy)
عبری  اسرائیل آکادمی زبان عبری (האקדמיה ללשון העברית)
هندی  هند Central Hindi Directorate (regulates use of دیواناگری script and Hindi spelling in India)
تولو  هند Karnataka Tulu Sahitya Academy regulatory body for Tulu established by Government of Karnataka & Kerala Tulu Academy by Government of Kerala
Hmar  هند Hmar Literature Society (Manipur, India)[نیازمند منبع]
مجاری  مجارستان انجمن زبان‌شناسی مجارستان (Magyar Tudományos Akadémia Nyelvtudományi Intézete)
ایسلندی  ایسلند Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies
ایگبو  نیجریه Society for Promoting Igbo Language and Culture
اندونزیایی  اندونزی Language and Book Development Agency (Badan Pengembangan Bahasa dan Perbukuan)
ایرلندی  جمهوری ایرلند
 ایرلند شمالی
Foras na Gaeilge
ایتالیایی  ایتالیا
 سان مارینو
  سوئیس
  واتیکان
Accademia della Crusca (Academy of the bran)
ژاپنی  ژاپن No official centralized regulation, but de facto regulations by Agency for Cultural Affairs (文化庁) at the Ministry of Education of Japan (文部科学省)
کانارا هند کارناتاکا Various academies and Government of کارناتاکا
کاشوبی  لهستان Commission of the Kashubian Language [۱]
قزاقی  قزاقستان Ministry of Culture of Kazakhstan
خمر  کامبوج Royal Academy of Cambodia (រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា)
کره‌ای  کره جنوبی National Institute of the Korean Language (국립국어원/國立國語院)
 کره شمالی The Language Research Institute, Academy of Social Science (사회과학원 어학연구소/社會科學院 語學研究所)
 چین China Korean Language Regulatory Commission (중국조선어규범위원회/中国朝鲜语规范委员会)
Kven  نروژ Kainun institutti – kvensk institutt
کردی  کردستان آکادمی کردی – ئه‌کادیمیای کوردی
قرقیزی  قرقیزستان National Committee for State Language under the President of the Kyrgyz Republic (Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия)
لاتین   سریر مقدس Pontifical Academy for Latin (Pontificia Academia Latinitatis) (ecclesiastical Latin)[۳]
قوانین جهانی نام‌گذاری برای جلبک‌ها، قارچ‌ها و گیاهان (of the International Association for Plant Taxonomy: botanical Latin)
قوانین جهانی نام‌گذاری برای جانوران (of the International Commission on Zoological Nomenclature: zoological Latin)
لتونیایی  لتونی Latvian State Language Center (Valsts Valodas Centrs)
لیتوانیایی  لیتوانی Commission of the Lithuanian Language (Valstybinė lietuvių kalbos komisija)
Lusoga  اوگاندا Lusoga Language Authority (LULA)
مقدونی  جمهوری مقدونیه شمالی Linguistics and Literary Science Department at the Macedonian Academy of Sciences and Arts
مالایی  مالزی Dewan Bahasa dan Pustaka (The Institute of Language and Literature)
 برونئی Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei (Language and Literature Bureau)
 سنگاپور Majlis Bahasa Melayu Singapura (Malay Language Council, Singapore)
مالایالم هند کرالا Kerala Sahitya Akademi (കേരള സാഹിത്യ പരിശീലന സ്ഥാപനം) and Government of Kerala
مالتی  مالت National Council for the Maltese Language (www.kunsilltalmalti.gov.mt)
مانکس  جزیره من Coonceil ny Gaelgey
مائوری  نیوزیلند Māori Language Commission
میراندی  پرتغال Anstituto de la Lhéngua Mirandesa (Institute of the Mirandese Language)
Mixtec  مکزیک Academy of the Mixtec Language (Ve'e Tu'un Sávi)
Khalkha Mongolian  مغولستان Council of the official state language (Төрийн хэлний зөвлөл). Decisions have to be confirmed by the Mongolian government.[۴]
Chakhar Mongolian  چین Council for Language and Literature Work
نپالی  نپال Language Academy of Nepal
نروژی بوکمال  نروژ Norwegian Academy
نروژی نینورسک Norwegian Language Council
اکسیتان  اوکیتانیا
 فرانسه
 اسپانیا
 موناکو
 ایتالیا
Lo Congrès Permanent de la lenga occitana (the permanent congress of occitan language)[۵]
Institut d'Estudis Aranesi (Aranese)[۶]
Conselh de la Lenga Occitana
پشتو  افغانستان آکادمی علوم افغانستان
 پاکستان Pashto Academy
زبان فارسی  ایران فرهنگستان زبان و ادب فارسی
 افغانستان آکادمی علوم افغانستان
 تاجیکستان
 ازبکستان
کمیته زبان و ادبیات تاجیکستان
Paiwan  جمهوری چین Council of Indigenous Peoples
لهستانی  لهستان Polish Language Council (Rada Języka Polskiego), of the Polish Academy of Sciences
پرتغالی  پرتغال Academia das Ciências de Lisboa, Classe de Letras
 برزیل Academia Brasileira de Letras (Brazilian Literary Academy)
 گالیسیا Galician Academy of the Portuguese Language (Academia Galega da Lingua Portuguesa)
کچوا  پرو High Academy of the Quechua Language (Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur)
روهینگیا Arakan (ایالت راخین) Rohingya Language Academy (𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 𐴎𐴟𐴁𐴝𐴕 𐴀𐴠𐴑𐴝𐴋𐴠𐴔𐴞)
رومانیایی  رومانی Institutul de Lingvisticǎ al Academiei Române (Institute for Linguistics of the Romanian Academy)
 مولداوی Academia de Ştiinţe a Moldovei
رومانش   سوئیس Lia Rumantscha
روسی  امپراتوری روسیه Russian Academy (۱۷۸۳–۱۸۴۱)
 روسیه موسسه زبان روسی آکادمی علوم روسیه (از ۱۹۴۴)
اسکاتس  اسکاتلند The Scots Language Centre supports the Scots language.[۷] Scottish Language Dictionaries record and analyse the language as it is spoken and written throughout Scotland and Ulster today.[۸]
Secwepemctsín  کانادا Secwepemc Cultural Education Society
صربی و مونته‌نگروئی  صربستان
 مونته‌نگرو
Board for Standardization of the Serbian Language
سندی  پاکستان Sindhi Language Authority [۲]
سینهالی  سری‌لانکا Hela Havula (හෙළ හවුල)
اسلواکی  اسلواکی Ľudovít Štúr Institute of Linguistics (Jazykovedný ústav Ľudovíta Štúra) at Slovak Academy of Sciences (Slovenská akadémia vied)
اسلونیایی  اسلوونی Slovenian Academy of Sciences and Arts
Somali  جیبوتی
 اتیوپی
 سومالی
Regional Somali Language Academy
سوربی  آلمان
 جمهوری چک
 لهستان
Serbski institut [۳]
اسپانیایی  اسپانیا
 کلمبیا
 اکوادور
 مکزیک
 السالوادور
 ونزوئلا
 شیلی
 پرو
 گواتمالا
 کاستاریکا
 فیلیپین
 پاناما
 کوبا
 پاراگوئه
 بولیوی
 جمهوری دومینیکن
 نیکاراگوئه
 آرژانتین
 اروگوئه
 هندوراس
 پورتوریکو
 ایالات متحده آمریکا
 گینه استوایی
 اسرائیل
انجمن آکادمیک زبان اسپانیایی (constituted by the Royal Spanish Academy plus 23 other separate national academies in the Spanish-speaking world and an Israel-based committee for زبان لادینو.)
سواحلی  تانزانیا Baraza la Kiswahili la Taifa
 کنیا Chama cha Kiswahili cha Taifa
سوئدی  سوئد شورای زبان سوئدی (نیمه‌رسمی)
آکادمی سوئد
 فنلاند Swedish Language Department of the Research Institute for the Languages of Finland (Svenska språkbyrån)
تامیلی هند تامیل نادو Thanjavur Tamil University and Official Language Commission of Government of Tamil Nadu
 سری‌لانکا Department of Official Languages, Sri Lanka
 سنگاپور Tamil Language Council, Singapore
 مالزی Malaysia Tamil Language Standardisation Council (மலேசியத் தமிழ் மொழியின் காப்பகம்)
Taiwanese Hokkien  جمهوری چین Ministry of Education (Taiwan)
تاتاری  تاتارستان Institute of Language, Literature and Arts of the Academy of Sciences of the Republic of Tatarstan [۴]
تلوگو هند آندرا پرادش و تلانگانا Telugu Academy and Official Language Commission of Government of Andhra Pradesh
تتومی  تیمور شرقی National Institute of Linguistics at the National University of East Timor
تای  تایلند Royal Society of Thailand (ราชบัณฑิตยสภา)
تبتی چین منطقه خودمختار تبت Committee for Tibetan Language Affairs [۵]
 هند Committee for the Standardisation of the Tibetan Language
ترکی استانبولی  ترکیه
 قبرس
 جمهوری ترک قبرس شمالی
Turkish Language Association
اوکراینی  اوکراین NASU Institute of Ukrainian Language
اردو  پاکستان National Language Authority, Pakistan
 هند National Council for Promotion of Urdu Language, India
Urhobo  نیجریه Urhobo Studies Association
ویتنامی  ویتنام Institute of Linguistics of Vietnam Academy of Social Sciences
وورو  استونی Võro Institute
وینارایی  فیلیپین Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte (Academy of the Visayan Language of Samar and Leyte) defunct
ولزی  ولز Welsh Language Commissioner (Aled Roberts)
— The Welsh Government
(previously the Welsh Language Board Bwrdd yr Iaith Gymraeg)

(Principally, however, the role of the Welsh Language Commissioner is that of language planning and policy regulator and enforcer. The role also includes corpus planning.)

فریسی غربی  فریسلاند Fryske Akademy (Frisian Academy)
ولوف  سنگال Centre de linguistique appliquée de Dakar (Center of Applied Linguistics of Dakar at the Cheikh Anta Diop University)
ییدیش  ایالات متحده آمریکا
 سوئد
 روسیه
YIVO[۹] (Note that YIVO does not regulate or hold any sway over the Yiddish used in Ultra-Orthodox circles where the Yiddish language is most used in current times. The orthography and pronunciation of Yiddish in the Ultra-Orthodox communities is dramatically different from the standardized version of Yiddish devised by YIVO. A prime example of this is the spelling of the name for the Yiddish language in Yiddish itself. YIVO promotes the spelling "ייִדיש", while the spelling "אידיש" is more commonly used in most Ultra-Orthodox contexts.)
یوروبایی  نیجریه Yoruba Academy

زبان‌های فراساخته[ویرایش]

سوای از فرهنگستان اسپرانتو، سایر زبان‌های فراساخته هیچ فرهنگستان زبان واقعی ندارند اما سازمان‌های زیر آن‌ها را کنترل می‌کنند.

زبان تنظیم‌کننده
اسپرانتو فرهنگستان اسپرانتو
ایدو Uniono por la Linguo Internaciona Ido
زبان میانجی نو Asosia per Lingua Franca Nova
لژبان گروه زبان لژبان
ولاپوک Kadäm Volapüka
کلینگان Marc Okrand
Talossan Comità per l'Útzil del Glheþ

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Organizations Attached to the Department of Humanitarian Sciences and Arts". National Academy of Sciences of Belarus. Archived from the original on 13 April 2012. Retrieved 8 June 2012. Field of Activities: … compilation of the Belarusian language dictionaries including Belarusian – the other Slavonic languages and the other Slavonic languages – Belarusian dictionaries; …
  2. Council of the Cherokee Nation
  3. "Pontificia Academia Latinitatis" (به لاتین). Vatican.va. 10 November 2012. Retrieved 19 August 2013.
  4. "Хуулийн нэгдсэн портал сайт". Legalinfo.mn (به مغولی). Archived from the original on 14 September 2015.
  5. "Lo Congrès". locongres.org. Retrieved 25 October 2019.
  6. "Reconeishença der Institut d'Estudis Aranesi coma academia e autoritat lingüistica der occitan, aranés en Aran - Conselh Generau d'Aran". conselharan.org.
  7. "Scots Language Centre". Scotslanguage.com. Retrieved 11 August 2015.
  8. "Scottish Language Dictionaries - Home". Scotsdictionaries.org.uk. 3 August 2015. Retrieved 11 August 2015.
  9. "YIVO Institute". Retrieved 25 October 2019.