هندوراس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۱۴°۶′ شمالی ۸۷°۱۳′ غربی / ۱۴.۱۰۰° شمالی ۸۷.۲۱۷° غربی / 14.100; -87.217

جمهوری هندوراس
Repúblicalisalmani de Honduras
هندوراس
پرچم
شعار ملی"آزادی، حاکمیت، استقلال
سرود ملیسرود ملی هندوراس
سرود ملی هندوراس

پایتخت
(و بزرگترین شهر)
تگوسیگالپا
۱۴°۶′ شمالی ۸۷°۱۳′ غربی / ۱۴.۱۰۰° شمالی ۸۷.۲۱۷° غربی / 14.100; -87.217
زبان رسمی اسپانیایی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس جمهور
معاون اول

خوان اورلاندو ارناندز
María Antonietaalisalmani de Bográn 
موارد منجر به تشکیل
&nbsp؛ از اسپانیا
 اعلان جمهوری
۱۵ سپتامبر ۱۸۲۱
۱۸۳۹
مساحت
 -  مساحت ۱۱۲٬۴۹۲کیلومتر مربع (۱۰۲ام)
 -  آب‌ها (٪) نامعلوم
جمعیت
 -  سرشماری ۷٬۴۸۳٬۷۶۳ 
(۹۶ام)
 -  تراکم جمعیت ۶۴‎/km۲‏ (۱۲۸ام)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۰۷)
 -  مجموع نامعلوم (نامعلوم)
 -  سرانه ۴٬۷۰۲ دلار (نامعلوم)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۷) ۰٫۷۰۰ (بالا) (۱۱۵ام)
واحد پول لمپیرا (HNL)
منطقه زمانی CST (ساعت جهانی-۶)
دامنه اینترنتی .hn
پیش‌شماره تلفنی +۵۰۴

جمهوری هُندوراس (به اسپانیایی: República de Honduras) کشوری است در شمال آمریکای مرکزی. پایتخت آن تگوسیگالپا است.

جمعیت این کشور ۸٫۳ میلیون نفر و ۹۰ درصد مردم آن از تبار مستیزو (آمیخته اسپانیایی و سرخ‌پوست) هستند. واحد پول این کشور لِمپیرا و زبان رسمی آن اسپانیایی است.

چند فرهنگ قدیمی مهم سرخ‌پوستان از جمله تمدن مایا در هندوراس حضور داشتند. این منطقه در سده شانزدهم از سوی اسپانیایی‌ها تصرف شد و در سال ۱۸۲۱ از اسپانیا استقلال یافت و از آن زمان نوع حکومت آن جمهوری است.

هندوراس به خاطر مواد معدنی و میوه‌های گرمسیری خود و به تازگی نیز به خاطر صادرات پوشاک به بازارهای جهانی معروفیت دارد.

تاریخ[ویرایش]

«فورتالزا ده سان فرناندو ده اُموآ» توسط اسپانیایی‌ها برای محافظت ساحل هندوراس در برابر دزدان دریایی انگلیسی بنا شد.

واژه هُندوراس در زبان اسپانیایی به معنی «ژرفا» است. برای وجه تسمیه این نام دو نظریه ارائه شده‌است: یکی این‌که این نام به خلیج تروخیو به عنوان لنگرگاهی عمیق اشاره دارد. دوم این‌که به جمله‌ای اشاره دارد که گفته می‌شود کریستف کلمب در این محل به زبان آورده به این مضمون که «خدا را سپاس که آن اعماق را ترک کردیم.»[۱][۲]

در دوران پیش از کریستف کلمب، منطقه هندوراس امروزی بخشی از محدوده فرهنگی سرخ‌پوستان آمریکای میانه بود. در غرب آن تمدن مایا صدها سال رواج و رونق داشت. مرکز حاکمان تمدن سرخ‌پوستی در محدوده هندوراس شهر کوپان بود. نوادگان امروزی مایاهای هندوراس مردم قوم چورتی هستند که در غرب کشور سکنی دارند.

اسپانیایی‌ها در سال ۱۵۲۴ به رهبری هرنان کورتز به هندوراس رسیدند و نیروهای مسلح خود را از مکزیک به این منطقه آوردند. اسپانیایی طی دو دهه پس از آن به تسخیر مناطق زیادی از هندوراس پرداختند اما بومیان، به ویژه قوم لمپیرا مقاومت زیادی کردند و بسیاری از مناطق شمال کشور، ازجمله پادشاهی میسکیتو، هیچ‌گاه به دست اسپانیایی‌ها نیفتاد.

پس از تصرف هندوراس به‌دست اسپانیایی‌ها، هندوراس بخشی از پادشاهی گواتمالا در امپراتوری گسترده اسپانیا در بَرّ جدید به‌شمار آمد. تروخیو و گراسیاس مراکز شهری اصلی در هندوراس بودند. اسپانیایی‌ها در حدود سیصد سال بر هندوراس فرمان راندند.

هُندوراس در ۱۸۲۱ از سلطه اسپانیا آزاد گشت، ولی تا ۱۸۲۳ بخشی از مکزیک و تا ۱۸۳۹ بخشی از فدراسیون آمریکای مرکزی بود. هندوراس در طول مدت بین استقلال و اوایل قرن بیستم شاهد آشوب سیاسی مستمر و جنگ با کشورهای همسایه بود. نفوذ ایالات متحد آمریکا در این کشور فوق‌العاده بود، و دلایل عمده این امر سرمایه‌گذاری کلان شرکت قدرتمند یونایتد فروت در تولید موز بود.

پس از جنگ داخلی کوتاهی در ۱۹۲۵، زنجیره‌ای از دیکتاتورهای نظامی تا ۱۹۸۰ بر این کشور حکومت کردند. از این تاریخ به بعد دولت‌های غیرنظامی میانه‌رو متمایل به راست و طرفدار آمریکا به صورت دموکراتیک انتخاب شده‌اند.

جغرافیا[ویرایش]

نقشهٔ توپوگرافی هندوراس

اقیانوس اطلس از شمال، گواتمالا از مغرب، السالوادور و نیکاراگوآ به همراه خلیج فونسکا از جنوب و نیکاراگوآ از مشرق این کشور را احاطه کرده‌اند.

بیش از سه چهارم هُندوراس کوهستانی است، و جلگه‌های ساحلی کوچکی نیز وجود دارد. رودهای مهم آن پاتوکا، اولوئا و بلندترین نقطه آن قله لاس‌میناس، به بلندی ۲۸۴۹ متر است.

میزان بارندگی در زمین‌های پست استوایی بالاست (۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌متر) و آب‌وهوا در مناطق کوهستانی آن معتدل‌تر و خشک‌تر است. مختصات جغرافیایی هندوراس ۱۵ درجه شمالی و ۸۶ درجه و ۳۰ دقیقه شرقی و مساحت آن ۱۱۲٫۰۹۰ کیلومتر مربع است. هندوراس ۸۲۰ کیلومتر خط ساحلی دارد.

شهرهای مهم آن سان‌پدرو سولا و لاسیبا است.

قله‌ها[ویرایش]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

هندوراس ۱۸ استان (departments) دارد. پایتخت کشور یعنی تگوسیگالپا در بخش مرکزی استان فرانسیسکو مورازان قرار گرفته‌است.

نقشهٔ استان‌های هندوراس
  1. آتلانتیدا
  2. چولوتکا
  3. کولون
  4. کومایاگوآ
  5. کوپان
  6. کورتس
  7. ال پارائیسو
  8. فرانسیسکو مورازان
  9. گراسیاس آدیوس
  10. اینتیبوکا
  11. ایسلاس دلا باهیا
  12. لاپاز
  13. لمپیرا
  14. اوکوتپکوئه
  15. اولانچو
  16. سانتا باربارا
  17. واله
  18. یورو
نقشه هندوراس
نقشه هندوراس

سیاست[ویرایش]

رئیس جمهور و ۱۳۴ عضو مجمع ملی برای دوره‌ای چهارساله با رأی تمامی افراد بالغ انتخاب می‌شوند. احزاب مهم سیاسی هندوراس عبارتند از حزب لیبرال هُندوراس • حزب ملی (راست‌گرا)، حزب ابداع و حزب اتحاد.

این کشور در سازمان ملل متحد، سازمان کشورهای آمریکایی، بازار مشترک آمریکای مرکزی، انجمن وحدت آمریکای لاتین عضویت دارد.

کودتای نظامی ژوئن ۲۰۰۹ و سرنگونی مانوئل زلایا[ویرایش]

در سحرگاه ۲۸ ژوئن ۲۰۰۹ (۱۳۸۸/۴/۷) و تقریباً دو ساعت پیش از شروع همه‌پرسی پیرامون تشکیل یک مجلس مؤسسان با هدف اصلاح قانون اساسی این کشور، کودتاچیان با استفاده از ۲۰۰ سرباز آموزش دیده اقدام به حمله به کاخ ریاست جمهوری واقع در تگوسیگالپا کردند و خوزه مانوئل زلایا، رئیس‌جمهور هندوراس را که در خواب بود ربودند. آنها وی را با تهدید اسلحه از خواب بلتد کرده و در حالی که هنوز لباس خواب بر تن داشت، بازداشت کردند و از طریق هواپیما راهی پایگاهی نظامی در کاستاریکا و پس از آن در دومنیکن کردند.

همه‌پرسی مذکور به منظور گرفتن نظر مردم هندوراس پیرامون تشکیل یک مجلس مؤسسان با هدف اصلاح قانون اساسی این کشور که راه را برای انتخاب یک نامزد ریاست جمهوری، برای بیش از دو دوره متوالی، هموار می‌کرد، بود.

منتقدان، مانوئل زلایا را متهم می‌کنند که او با این کار قصد داشت قانون محدودیت انتخاب مجدد رئیس‌جمهوری را از قانون اساسی حذف کند و راه خود را برای انتخاب دوباره خود به مقام ریاست جمهوری هموار کند. از اینرو، تصمیم به برگزاری همه‌پرسی توسط دادگاه عالی هندوراس و کنگرهٔ این کشور غیرقانونی اعلام شد و ارتش هندوراس هم با آن مخالفت کرد. بعد از اینکه مانوئل زلایا بر ادامه روند برگزاری همه‌پرسی اصرار کرد، کنگره هندوراس با حمایت دادگاه عالی این کشور او را به دلیل نقض مکرر قانون اساسی از سمت خود برکنار کرد.[۳][۴][۵] پورفیریو لوبو به عنوان ۵۴مین رئیس‌جمهور هندوراس، جایگزین زلایا شد.

پس از ۱۶ ماه تبعید، مانوئل زلایا به طور مخفیانه به هندوراس بازگشت و اکنون نیز در سفارت برزیل در تگوسگالپا پایتخت زندگی می‌کند. لوبو و زلایا موافقتنامه‌ای را به منظور بازگشت زلایا به این کشور امضاء کرده بودند که به ورود مجدد و فوری هندوراس به سازمان کشورهای آمریکایی منجر می‌شد.[۶][۷]

یکی از شواهد دست داشتن آمریکا در این کودتا، اسنادی است که ویکی‌لیکس منتشر کرده است که از نقش محوری آمریکا پیش از کودتا در هندوراس، در حین انجام کودتا و پس از آن پرده برداشت. اولین سند از اسناد منتشر شده به ترتیب زمانی مربوط به مکاتبات سفارت آمریکا در تگوسیگالپا پایتخت هندوراس، با واشنگتن و سایر مخاطبان است که در آن اوضاع هندوراس تشریح شده است. محتوای سند دوم مربوط به تحلیل تک تک نقش‌آفرینان تأثیرگذار داخلی هندوراس می‌شود. این افراد توانستند در روند مذاکرات برای امضای معاهده «سن‌خوسه» تأثیرگذار باشند. این معاهده در نوامبر ۲۰۰۹ و پیش از برگزاری انتخابات در هندوراس امضاء شد. برنامه کودتا توسط واشنگتن طراحی شده بود و آنها در این برنامه به این گونه اطلاعات نیاز داشتند.[۸]

اقتصاد[ویرایش]

اکثر مردم هندوراس در بخش کشاورزی و دامداری کار می‌کنند، ولی با وجود اصلاحات ارضی، سطح زندگی همچنان پایین است. موز کالای اصلی صادرات است، هرچند گوشت از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار است. در این کشور منابع طبیعی کمی یافت می‌شود.

مردم[ویرایش]

مردم هندوراس بیشتر از تبار مستیزو هستند و دارای مذهب کاتولیک رومی هستند.

فرهنگ[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]