پرش به محتوا

دانشگاه شهید چمران اهواز

مختصات: ۳۱°۱۸′۳۶″شمالی ۴۸°۳۹′۳۳″شرقی / ۳۱٫۳۱۰۰۴۵۷۶°شمالی ۴۸٫۶۵۹۲۸۳۰۷°شرقی / 31.31004576; 48.65928307
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
دانشگاه شهید چمران اهواز (جندی‌شاپور)
سردر اصلی دانشگاه شهید چمران اهواز
نام مستعارجُنْدی‌شاپور
شعار
نوعدانشگاه دولتی
بنیانگذاری شده۱۳۳۲ خورشیدی[۱]
بنیان‌گذارانمحمدرضا پهلوی
وابستگیوزارت علوم، تحقیقات و فناوری
رئیسعلی‌حسین حسین‌زاده (سرپرست)
اعضای هیئت علمی۶۴۲[۲]
دانشجویان+۲۰٬۰۰۰[۳]
موقعیتبلوار گلستان، اهواز،
استان خوزستان، ایران

۳۱°۱۸′۳۶″شمالی ۴۸°۳۹′۳۳″شرقی / ۳۱٫۳۱۰۰۴۵۷۶°شمالی ۴۸٫۶۵۹۲۸۳۰۷°شرقی / 31.31004576; 48.65928307
پردیسحدود ۱۱۲ هکتار (۲۷۶ جریب)[۴]
رنگ آموزشگاهآبی و نارنجی    
وبگاه

دانشگاه شهید چمران اهواز (به انگلیسی: Shahid Chamran University of Ahvaz)، با نام پیشین دانشگاه جندی‌شاپور اهواز (یا گندی‌شاپور)، یک دانشگاه دولتی در شهر اهواز است. این دانشگاه با در اختیار داشتن ۱۵ دانشکده و یک پردیس دانشگاهی، از دانشگاه‌های جامع و سطح یک کشور به‌شمار می‌رود. بازگشایی این دانشگاه به سال ۱۳۳۲ خورشیدی بازمی‌گردد.[۵]

این دانشگاه در سال ۱۴۰۳ ه‍.خ با مصوبهٔ چهل‌ویکمین جلسهٔ رئیس‌های دانشگاه‌های سطح یک کشور و با حضور دکتر سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، از سوی آن وزارت‌خانه، دارای مأموریت بین‌المللی شد و به جمع ۱۵ دانشگاه برتر و تصمیم‌ساز کشور پیوست.[۶]

تاریخچه

[ویرایش]

پیشینهٔ دانشگاه جندی‌شاپور به سدهٔ چهارم یا پنجم میلادی بازمی‌گردد. در طول شش سده، نام جندی‌شاپور مترادف با مرکز علمی بزرگ در رشته‌های مختلف بود و دوران شکوفایی آن در زمان خسرو انوشیروان رقم خورد. محل دقیق شهر دانشگاهی جندی‌شاپور در دوران ایران باستان به‌طور قطعی مشخص نیست، اما بر پایهٔ پژوهش‌های احمد اقتداری، به‌احتمال زیاد در ناحیه‌ای میان شوشتر، شوش و دزفول قرار داشته است.[۷] روستای شاه‌آباد در ۱۸ کیلومتری جنوب‌شرقی دزفول و ۵۰ کیلومتری شمال‌غربی شوشتر، از مکان‌های احتمالی آن به‌شمار می‌آید.[۸][۹] این شهر علمی به دستور شاپور اول بنا شد.[۱۰]

در دورهٔ معاصر، دانشگاهی با نام گندی‌شاپور در روز یک‌شنبه ۲ مهر ۱۳۳۴ در اهواز گشایش یافت. اندکی بعد، نام آن به جندی‌شاپور تغییر یافت. ساختمان دانشگاه در نزدیکی رود کارون و در مجاورت باغ گیاهان گرمسیری اهواز پایه‌ریزی شد.[۱۱] طراحی برخی ساختمان‌ها و دانشکده‌ها توسط معمارانی همچون کامران دیبا و آندره گدار انجام گرفت و این امر، معماری مجموعه را از نمونه‌های شاخص کشور ساخت.

دانشکدهٔ کشاورزی نخستین دانشکدهٔ تأسیس‌شده در دانشگاه بود و رشته‌های کشاورزی، ادبیات، ریاضی و پزشکی از اولین رشته‌های ارائه‌شده به‌شمار می‌رفتند. در ۲۵ خرداد ۱۳۳۷ نخستین گروه ۳۸ نفری از فارغ‌التحصیلان دانشکدهٔ کشاورزی دانشگاه جندی‌شاپور گواهی‌نامهٔ خود را دریافت کردند. مدتی بعد، دانشکدهٔ پزشکی از این مجموعه جدا شد و به‌عنوان دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز به فعالیت مستقل پرداخت.[۱۰]

تغییر نام

[ویرایش]

در دوران جنگ ایران و عراق، بخش‌هایی از فضای دانشگاه به فرماندهی مصطفی چمران (رئیس ستاد جنگ‌های نامنظم) اختصاص یافت. پس از شهادت او در جنگ، نام دانشگاه جندی‌شاپور اهواز به یادبود وی، به دانشگاه شهید چمران اهواز تغییر یافت.[۱۰]

اندکی پس از بازگشایی دانشگاه جندی‌شاپور، طلعت بصاری به‌عنوان معاون رئیس دانشگاه گماشته شد و اولین زنی بود که در یک دانشگاه در ایران به چنین مقامی رسید.[۱۲][۱۳][۱۴]

معاونت‌های دانشگاه

[ویرایش]
  • معاونت فرهنگی و اجتماعی
  • معاونت پژوهش و فناوری
  • معاونت آموزشی و تحصیلات تکمیلی
  • معاونت پشتیبانی
  • معاونت دانشجویی

دانشکده‌ها و رشته‌ها

[ویرایش]
محل پیشین دانشکده ادبیات و علوم انسانی (سه گوش)
  • دانشکده علوم
    • گروه شیمی
    • گروه فیزیک
    • گروه زیست‌شناسی
    • گروه ژنتیک
  • دانشکده مهندسی
    • گروه مهندسی مکانیک
    • گروه مهندسی برق
    • گروه مهندسی رایانه
    • گروه مهندسی مواد
    • گروه مهندسی شیمی
    • پردیس صنعتی شهدای هویزه (این دانشکده فنی و مهندسی در سوسنگرد واقع شده)
  • دانشکده عمران و معماری
    • گروه معماری
    • گروه مهندسی عمران
  • دانشکده ادبیات و علوم انسانی
    • گروه زبان و ادبیات فارسی
    • گروه زبان و ادبیات انگلیسی
    • گروه زبان و ادبیات فرانسه
    • گروه تاریخ
  • دانشکده کشاورزی
    • گروه زراعت
    • گروه ماشین‌آلات کشاورزی
    • گروه باغبانی
    • گروه گیاه‌پزشکی
    • گروه علوم خاک
  • دانشکده دامپزشکی
    • گروه علوم پایه
    • گروه پاتوبیولوژی
    • گروه بهداشت مواد غذایی
    • گروه تغذیه و اصلاح نژاد دام
    • گروه علوم بالینی
  • دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
    • گروه فیزیولوژی
    • گروه مدیریت و برنامه‌ریزی ورزشی
    • گروه رفتار حرکتی و روان‌شناسی ورزشی
  • دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی
    • گروه علوم تربیتی
    • گروه روان‌شناسی
    • گروه کتاب‌داری و اطلاع‌رسانی
    • گروه مشاوره
    • گروه اطلاعات و دانش‌شناسی
  • دانشکده علوم ریاضی و آمار
    • گروه علوم ریاضی
    • گروه علوم رایانه
    • گروه آمار
  • دانشکده آب و محیط زیست
    • گروه هیدرولوژی و منابع آب
    • گروه سازه‌های آبی
    • گروه آبیاری و زهکشی
    • گروه مهندسی عمران - محیط زیست
  • دانشکده الهیات و معارف اسلامی
    • گروه علوم قرآن و حدیث
    • گروه فقه و حقوق اسلامی
    • گروه زبان و ادبیات عرب
  • دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی
    • گروه اقتصاد
    • گروه مدیریت بازرگانی
    • گروه حسابداری
    • گروه علوم اجتماعی
  • دانشکده حقوق و علوم سیاسی
    • گروه حقوق
    • گروه علوم سیاسی
  • دانشکده محیط زیست و منابع طبیعی (بهبهان)
  • دانشکده هنر شوشتر
  • دانشکده علوم زمین
    • گروه زمین‌شناسی
    • گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری
  • دانشکده باستان‌شناسی شوش

دانشگاه لرستان، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین، دانشگاه صنعتی جندی شاپور، مجتمع آموزش عالی بهبهان ازجمله واحدهای اقماری دانشگاه شهید چمران اهواز بوده‌اند که درحال حاضر استقلال یافته و با بودجه‌ای جداگانه نسبت به پذیرش دانشجو از طریق سازمان سنجش اقدام می‌کنند.[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰][۲۱]

رتبه علمی

[ویرایش]

از دانشگاه شهید چمران اهواز، به‌عنوان «قطب مطالعات آب در ایران» یاد می‌شود.[۲۲] در آخرین ارزیابی علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی که توسط پایگاه استنادی جهان اسلام (ISC) در سال ۱۳۹۹–۱۴۰۰ انجام شد دانشگاه شهید چمران اهواز رتبه ۱۵ را در میان دانشگاه‌های جامع کشور داشته است.[۲۳] بر اساس آخرین رتبه‌بندی تایمز دانشگاه شهید چمران اهواز جایگاه ۱۲۰۰–۱۵۰۰ را در میان دانشگاه‌های جهان کسب کرده است.[۲۴][۲۵]

در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان شانگهای که توسط دانشگاه جیائو تونگ شانگهای صادر شد و آن را به اولین رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان با شاخص‌های مختلف تبدیل کرد دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ با رتبه ۳۰۰–۴۰۰ جهان به‌عنوان یکی از دانشگاه‌های تأثیر گذار جهان انتخاب شد. رتبه‌بندی شانگهای در کنار رتبه‌بندی دانشگاهی کیواس و رتبه‌بندی تایمز به‌عنوان یکی از سه رتبه‌بندی دانشگاهی بانفوذ و پربازدید در نظر گرفته می‌شود.[۲۶]

رئیس‌های دانشگاه

[ویرایش]
نام آغاز ریاست پایان ریاست
محمد کار ۱ فروردین ۱۳۳۵ ۲۹ خرداد ۱۳۴۰
علی‌اصغر عمید ۳۰ خرداد ۱۳۴۰ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۴۵
تراب مهرا ۲۸ مرداد ۱۳۴۵ ۳۱ مرداد ۱۳۴۷
داود کاظمی ۱ شهریور ۱۳۴۷ ۳۱ شهریور ۱۳۴۹
عباس جامعی ۱ مهر ۱۳۴۹ پیروزی انقلاب اسلامی
منوچهر دوایی سال ۱۳۵۷ سال ۱۳۵۸
مهدی قائم‌مقامی ۱ فروردین ۱۳۵۹ ۲۱ آبان ۱۳۶۰
محمدصادق نجفی ۱۵ مهر ۱۳۶۰ ۲۲ آبان ۱۳۶۳
عبدالرسول کاظم‌پور ۲۲ آبان ۱۳۶۳ ۶ تیر ۱۳۶۹
خسرو نادران طحان ۶ تیر ۱۳۶۹ ۲۹ آبان ۱۳۷۲
علی عنایت ۲۹ آبان ۱۳۷۲ ۱۳ آذر ۱۳۷۲
نصرت‌الله ضرغام ۱۳ آذر ۱۳۷۲ ۱۶ تیر ۱۳۷۴
منصور سیاری ۱۶ تیر ۱۳۷۴ ۲۴ مرداد ۱۳۷۹
عبدالمهدی بخشنده ۲۴ مرداد ۱۳۷۹ ۲ اردیبهشت ۱۳۸۰
مسعود صفایی مقدم ۲ اردیبهشت ۱۳۸۰ ۲ آذر ۱۳۸۴
سیدمحمدحسین نوری موگهی ۲ آذر ۱۳۸۴ ۲۸ شهریور ۱۳۸۶
مرتضی زرگر شوشتری ۲۸ شهریور ۱۳۸۶ ۲۱ تیر ۱۳۹۱
حسن مروتی ۲۱ تیر ۱۳۹۱ ۲۷ اسفند ۱۳۹۲
محمد رعایایی اردکانی (سرپرست) ۲۷ اسفند ۱۳۹۲ ۱۱ آبان ۱۳۹۴
غلامحسین خواجه ۱۱ آبان ۱۳۹۴ ۱۹ دی ۱۴۰۰
علی‌محمد آخوند علی ۱۹ دی ۱۴۰۰ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳
علی‌حسین حسین‌زاده ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ ۱ تاکنون

دانش‌آموختگان سرشناس

[ویرایش]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]

اساسنامه و مرامنامه انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز اساسنامه و مرامنامه اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل سراسر کشور

  1. «دربارهٔ دانشگاه شهید چمران اهواز». https://scu.ac.ir/about. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  2. «اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز». https://scu.ac.ir/اعضای-هیئت-علمی. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  3. «دربارهٔ دانشگاه شهید چمران اهواز». https://web.archive.org/web/20040924054311/http://www.cua.ac.ir/about/Statistics.htm. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  4. "Shahid Chamran University of Ahvaz". ویکی‌پدیای انگلیسی (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-19.
  5. «دانشگاه شهیدچمران اهواز». سازمان بین‌المللی دانشگاهیان - ISIC. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۶.
  6. «تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور در چهل یکمین اجلاس روسای دانشگاه‌های سطح یک».
  7. اقتداری، احمد. آثار و بناهای تاریخی خوزستان (دیار شهریاران). جلد اول. نشر انجمن آثار ملی (۱۳۵۴)، نشر اشاره (۱۳۷۵)، ص ۳۳۶ تا ۳۴۹.
  8. امام شوشتری، محمدعلی. تاریخ جغرافیایی خوزستان.
  9. خدایی، محمدزمان. نگاهی نو به شهری کهن، مجله علمی–پژوهشی دانشگاه اصفهان
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ «اشاره‌ای بر تاریخچه دانشگاه جندی شاپور از وبگاه رسمی دانشگاه شهید چمران اهواز». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ فوریه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۱.
  11. منصوره پیرنیا، سفرنامهٔ شهبانو، انتشارات مهر ایران، پاریس، ۱۳۷۱، ص. ۹۹.
  12. «به یاد طلعت بصاری، استاد دانشگاه و پژوهشگر بهایی». journalismisnotacrime.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۹.
  13. «زنان نامدار ایران: ٢۵ - دکتر طلعت بصاری نخستین معاون دانشگاه جندی شاپوراهواز». iroon.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۹.
  14. لندن، کیهان. «زندگی‌نامه، افکار و اندیشه‌های دکتر طلعت بصاری». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۹.
  15. «دانشگاه در یک نگاه». وبگاه رسمی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۰.
  16. «تغییر نام یک دانشگاه به پاس بزرگداشت نام و خاطره شهید چمران/ دانشگاهی که بزرگ‌ترین دانشگاه پزشکی جهان بود». خبرگزاری دانشجو. ۱۵ مرداد ۱۳۹۷.
  17. «دانشگاه لرستان». وبگاه رسمی دانشگاه لرستان.
  18. «دانشگاه لرستان به رده یک دانشگاه‌های کشور ارتقاء یافت». خبرگزاری برنا. ۲۹ تیر ۱۳۹۳.
  19. «دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر». مرکز تحقیقات، ارزشیابی، اعتبارسنجی و تضمین کیفیت آموزش عالی سازمان سنجش آموزش کشور. ۱۰ مرداد ۱۳۹۶.[پیوند مرده]
  20. «فرماندار باوی:دانشگاه کشاورزی رامین با قدمت 60ساله مورد بی‌توجهی قرار گرفته است». خبرگزاری جمهوری اسلامی- ایرنا. ۲ اردیبهشت ۱۳۹۴.
  21. «مروری بر تحولات و چشم‌انداز دانشگاه "جندی‌شاپور دزفول"». خبرگزاری دانشجویان ایران- ایسنا. ۱۱ مرداد ۱۳۹۲.
  22. گره کور سد گتوند و نگرانی‌ها در مورد برنامه علاج آن، بی‌بی‌سی فارسی
  23. «رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی ایران». ur.isc.ac. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۱۸.
  24. "Shahid Chamran University of Ahvaz". Times Higher Education (THE) (به انگلیسی). 2023-07-08. Retrieved 2023-09-18.
  25. «حضور ۶۵ دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی موضوعی تایمز ۲۰۲۳». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۲-۱۱-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۱۸.
  26. «ShanghaiRanking's Global Ranking of Academic Subjects». www.shanghairanking.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۱.

پیوند به بیرون

[ویرایش]