پرش به محتوا

غلامعلی رشید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سردار

غلامعلی رشید
رشید در ۱۳۹۴
نام تولدغلامعلی رشید علی‌نور
زاده۱ مهر ۱۳۳۲
دزفول، ایران
درگذشته۲۳ خرداد ۱۴۰۴ (۷۱ سال)
تهران، ایران
مدفن
دزفول، ایران
وفاداریایران
شاخه نظامیسپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سال‌های خدمت۱۴۰۴–۱۳۵۸[۱]
درجهسرلشکر پاسدار[الف]
فرماندهیستاد عملیات جنوب
قرارگاه فتح
قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
جنگ‌ها و عملیات‌هاجنگ ایران و عراق
جنگ ایران و اسرائیل X
نشان‌هانشان فتح
پس‌زمینه‌های علمی
تحصیلاتجغرافیا
دانشگاهدانشگاه تهران
دانشگاه تربیت مدرس
عنوان پایان‌نامهنقش عوامل ژئوپلیتیک در تدوین راهبرد دفاعی (مورد: ایران نسبت به عراق) (۱۳۸۶)[۲]
استاد راهنمامحمدرضا حافظ‌نیا (۱۳۸۶)
کار علمی
زمینهٔ تخصصی/حوزه کاریجغرافیا
زیرشاخهٔجغرافیای سیاسی
نهاددانشگاه عالی دفاع ملی
دانشگاه جامع امام حسین

غلامعلی رشید علی‌نور (۱ مهر ۱۳۳۲ – ۲۳ خرداد ۱۴۰۴) سرلشکر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که در فاصله سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ به‌عنوان فرماندهٔ قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا فعالیت می‌کرد. او دانشیار دانشگاه عالی دفاع ملی و نیز عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین بود. وی در حملات خرداد ۱۴۰۴ اسرائیل به ایران مورد هدف قرار گرفت و کشته شد.[۳]

رشید دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس است.[۴] او فعالیت سیاسی علیه حکومت پهلوی را از سال ۱۳۵۰ در گروه منصورون آغاز کرد[۵] و تا پیش از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ دو مرحله توسط ساواک دستگیر و روانه زندان شد.[۶]

رشید در طول جنگ ایران و عراق از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌شمار می‌آمد و در تمامی عملیات‌های اصلی سپاه پاسداران حضور داشت.[۷] او از ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران بود، سپس به ستاد کل نیروهای مسلح منتقل شد و از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۸ معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل را برعهده داشت. رشید در فاصله سالهای ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۵ برای مدت ۱۷ سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود.[۸][۹][۱۰] وزارت خزانه‌داری آمریکا در آبان ۱۳۹۸ وی را در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.[۱۱][۱۲]

زندگی‌نامه

[ویرایش]

غلامعلی رشید علی‌نور در سال ۱۳۳۲ در شهر دزفول[۱۳] و در خانواده‌ای سنتی و با گرایش مذهبی زاده شد. پدرش علی رشید علینور در بازار قدیم دزفول به شغل آهنگری مشغول بود و مادرش زهرا شمشیرساز نام دارد. رشید در خانواده‌ای پر جمعیت بزرگ شد و ۲ برادر و ۶ خواهر داشت. خانواده وی ابتدا در محله صحرابدر مغربی در خیابان جهاد و سپس در محله صحرابدر مشرقی دزفول ساکن بودند. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را تا پیش از دریافت دیپلم، در دزفول ادامه داد.[۱۴][۱۵][۱۶]

پیش از انقلاب

[ویرایش]

رشید پیش از وقوع انقلاب، در سنین جوانی، در سال ۱۳۴۹ فعالیت سیاسی بر ضد دودمان پهلوی را آغاز کرد و نخستین بار در مهرماه سال ۱۳۵۰ در سال آخر دبیرستان، توسط ساواک در دزفول دستگیر شد، سپس به اهواز منتقل گردید و مدت یک سال را در زندان اهواز سپری کرد.[۱۷][۱۸] وی در سال ۱۳۵۱ از زندان آزاد شد و در این دوره، در زندان با افرادی چون محسن رضایی و علی شمخانی آشنا شد و پس از تشکیل گروه منصورون به این گروه پیوست.[۱۹] وی پس از آزادی از زندان، تحصیل در سال آخر دبیرستان را از سر گرفت و در سال ۱۳۵۲ پس از دریافت دیپلم، برای گذراندن دوره خدمت وظیفه عمومی، عازم اهواز شد. وی دوره سربازی خود را در لشکر ۹۲ زرهی اهواز و تیپ دوم این لشکر در دزفول طی کرد.

پایگاه فرهنگی رایحه (در سال ۱۳۹۷) مصاحبه‌ای با زهرا شمشیرساز، مادر غلامعلی رشید انجام داد، که او در این مصاحبه، نحوه آغاز فعالیت‌های رشید در پیش از انقلاب ۱۳۵۷ را اینگونه توضیح می‌دهد:

آن زمان (اواخر دهه ۱۳۴۰) طلبه جوانی به نام عبدالحسین سبحانی در دزفول بود، افرادی مثل سید احمد آوایی، عزیز صفری، حمید صفری، عیدی فعال، حمید آستی و غلامعلی رشید را دور خود جمع کرد و تقریباً سال ۱۳۴۹ به فعالیت علیه رژیم شاه یک سری کارها را آغاز کردند. از جمله بمب‌گذاری در محل جشن‌های ۲۵۰۰ ساله پهلوی، پخش اعلامیه امام خمینی که کل افراد دستگیر شدند و به زندان دزفول و بعد اهواز منتقل شدند. در مورخ ۱۳۵۱/۷/۳ شیخ عبدالحسین سبحانی زیر شکنجه ساواک و گارد شاهنشاهی کشته شد و از آن پس، گروه آنها به «گروه سبحانی» معروف شد. سبحانی به مدت ۶ سال محکوم شده بود و حمید صفری، احمد آوایی و حمید آستی به مدت ۳ سال حبس محکوم شدند. عیدی فعال به ۲ سال و عزیز صفری به ۶ ماه و غلامعلی رشید به یک سال محکوم (رشید در سال ۱۳۵۱ آزاد شد) و تا سال ۱۳۵۳ همگی آزاد شدند. ما خانواده گروه شش نفر، با هم آشنا شده بودیم. غلامعلی پس از آزادی از زندان، مدتی به درس خواندن پرداخت و بعدها مخفی شد. روزی خبرش در تهران و قم و اصفهان و یزد به ما می‌رسید و بخاطر فرار از ساواک هر روز به شهری در رفت و آمد بود و ما سالی یکبار او را می‌دیدیم. در طول سال‌های بعد، گروه سبحانی به نام «منصورون» تغییر نام یافت.[۲۰]

رشید برای بار دوم در سال ۱۳۵۵ در شهر اصفهان دستگیر و توسط ساواک به تهران منتقل شد و این بار نیز برای مدت یک سال، تا ۱۳۵۶ را در زندان گذرانید.[۲۱]

پس از انقلاب

[ویرایش]

رشید پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، به عنوان یکی از اعضای فعال گروه منصورون به‌شمار می‌آمد،[۲۲] که در پی ادغام منصورون با ۶ گروه دیگر و تأسیس سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، به عضویت این سازمان درآمد. وی با شکل‌گیری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به این نهاد پیوست و نخستین مسئولیت وی، معاونت اطلاعات و عملیات سپاه دزفول بود.[۲۳]

جنگ ایران و عراق

[ویرایش]

او در طول جنگ ایران و عراق از فرماندهان کلیدی سپاه پاسداران بود و همزمان با اجرای عملیات بیت‌المقدس، فرماندهی قرارگاه فتح را برعهده داشت. وی در دوران جنگ ایران و عراق همراه با محسن رضایی، سید یحیی صفوی و علی شمخانی از فرماندهان اصلی و تصمیم‌گیر جنگ به‌شمار می‌رفت.[۲۴] رشید در عملیات‌های مختلف سپاه در طول جنگ سِمَت‌های معاون عملیات قرارگاه خاتم‌الانبیاء و جانشین عملیاتی فرمانده کل سپاه، مسئول اطلاعات و عملیات قرارگاه مرکزی جنگ، فرماندهی قرارگاه فتح و جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه را برعهده داشت.

غلامعلی رشید از اول بهمن ۱۳۵۹ با حفظ مسئولیت عملیات سپاه دزفول به عنوان جانشین ستاد عملیات جنوب فعالیت می‌کرد. ستاد عملیات جنوب با مسئولیت سید یحیی صفوی، غلامعلی رشید و حسن باقری به عنوان ستاد اداره‌کننده جنگ، اقدام به اجرای عملیات‌های محدود و توقف یگان‌های نیروی زمینی عراق، آزادسازی مناطق اشغالی و برنامه‌ریزی برای حضور نیروهای داوطلب بسیج در صحنه جنگ، نمودند. از مهرماه ۱۳۶۰ رشید مسئولیت ستاد عملیات جنوب را برعهده گرفت اما همچنان یکی از اعضای تیم سه نفره طراحی عملیات با حسن باقری و یحیی صفوی بود. در عملیات ثامن‌الائمه که در سه محور طراحی و اجرا می‌شد، وی مسئولیت محور آبادان و ماهشهر را برعهده داشت و نیروهای تحت امر او در منطقه ماهشهر توانستند با نیروهای حسن باقری (که در جایگاه فرمانده محور دارخوین فعالیت می‌کرد) در منطقهٔ پل حفار الحاق کنند و با حضور اثرگذار لشکر ۷۷ خراسان، آبادان را از محاصره درآورند، سپس لشکر ۷۷ خراسان اقدام به محاصره لشکر ۳ زرهی عراق نمود و تجهیزات دو تیپ ۶ و ۸ از لشکر ۳ را در اختیار نیروهای سپاه پاسداران قرار داد.

پس از شکل‌گیری نخستین یگان‌های سپاه پاسداران تحت عنوان تیپ ۲۵ کربلا، تیپ ۳۱ عاشورا، تیپ ۱۴ امام حسین و تیپ ۲۷ محمدرسول‌الله، احکام نخستین فرماندهان این یگان‌ها توسط غلامعلی رشید امضا شد. پس از اجرای عملیات ثامن‌الائمه، رشید در تیم طراحی عملیات فتح بستان با عنوان عملیات طریق‌القدس حضور داشت و از سوی فرماندهی قرارگاه مشترک سپاه و ارتش، یعنی محسن رضایی و سرهنگ علی صیاد شیرازی، رشید به‌عنوان فرمانده این عملیات و حسن باقری به‌عنوان جانشین انتخاب شدند و عملیات طریق‌القدس را در ۸ آذر ماه ۱۳۶۰ فرماندهی کردند.[۲۵] این عملیات با فتح بستان و آزادسازی ۶۵۰ کیلومتر مربع از مناطق اشغالی به انجام رسید.[۲۶]

با تشکیل قرارگاه مشترک کربلا در اسفندماه ۱۳۶۰ غلامعلی رشید معاون عملیات این قرارگاه شد، سپس در تیم طراحی عملیات فتح‌المبین حضور داشت. وی در عملیات بیت‌المقدس و فتح خرمشهر فرمانده قرارگاه فتح بود. پس از پایان این عملیات، رشید به‌عنوان معاون عملیات قرارگاه خاتم‌الانبیاء منصوب شد و در عملیات‌های مسلم بن عقیل، والفجر مقدماتی، والفجر ۲، والفجر ۳، والفجر ۴، خیبر، بدر، والفجر ۸، کربلای ۴، کربلای ۵ و والفجر ۱۰ حضور داشت.[۲۷]

پس از جنگ

[ویرایش]

رشید از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ معاون عملیات ستاد کل سپاه پاسداران بود و برای مدت ۱۰ سال از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۸ معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را برعهده داشت. رشید فروردین ۱۳۷۸ در جایگاه معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، درجه سرلشکری را دریافت کرد. او چهار ماه بعد، با حکم رهبر جمهوری اسلامی به سمت جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد و در فاصله سالهای ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۵ در این جایگاه فعالیت می‌کرد. وی از سال ۱۳۹۵ تا هنگام درگذشت در سال ۱۴۰۴ فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء بود. این قرارگاه عالی‌ترین واحد عملیاتی نظامی در نیروهای مسلح ایران است، که مسئولیت طراحی، هماهنگی و نظارت عملیاتی بر نیروهای مسلح را برعهده دارد.[۲۸]

نحوه کشته شدن

[ویرایش]

در دقایق اولیه آغاز جنگ ایران و اسرائیل، خانه غلامعلی رشید مورد حمله موشکی نیروی هوایی اسرائیل قرار گرفت. همسر غلامعلی رشید در مصاحبه‌ای، نحوه کشته شدن وی را اینگونه شرح می‌دهد:

در یک زمان خیلی کم، بخش اعظم خانه پودر شد. سردار رشید طبق عادت نمازشان را خوانده بودند و در حیاط قدم می‌زدند. محلی که ایشان قرار گرفته بودند نزدیک‌ترین محل به اصابت موشک بود. پس از اصابت موشک، بر اثر موج انفجار پیکر ایشان به خیابان پرتاب شد و سر ایشان به جدول خیابان برخورد کرد و ظاهرا تا بیمارستان نبض داشتند.[۲۹]

تحریم

[ویرایش]

در ۱۳ آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا ۹ تن از نزدیکان علی خامنه‌ای از جمله غلامعلی رشید را تحریم کرد.[۱۱] این وزارتخانه در بیانیه‌ای گفت: «این افراد در طیف وسیعی از رفتارهای شرورانه رژیم، به علاوه شکنجه، کشتار فراقانونی و سرکوب مردم دست داشته‌اند.»[۱۲]

در بیانیه وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا از قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء که تحت فرماندهی غلامعلی رشید اداره می‌شود، به عنوان «مهم‌ترین مرکز فرماندهی نظامی» در ایران یاد شده که زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح فعالیت می‌کند و وظیفه اصلی آن، هماهنگی عملیات نیروهای مسلح ایران است.[۱۱][۱۲]

درگذشت

[ویرایش]
همچنین ببینید: حملات ۱۴۰۴ اسرائیل به ایران، جنگ ایران و اسرائیل، و تلفات جنگ ایران و اسرائیل
تشییع‌جنازه غلامعلی رشید و فرزندش امین‌عباس در تهران (۷ تیر ۱۴۰۴)

غلامعلی رشید در بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ شمسی پس از حملات گسترده اسرائیل به ایران، به‌همراه پسرش امین‌عباس مورد هدف موشکی قرار گرفت و کشته شد.[۳۰]پس از تشییع‌جنازه آنها در تهران، پیکر غلامعلی و پسرش ۸ خرداد به دزفول فرستاده شد، و ۹ خرداد پس از تشییع‌جنازه مجدد، در حرم سبزقبا به خاک سپرده شدند.[۳۰] [۳۱] [۳۲]

زندگی شخصی

[ویرایش]

رشید در سال ۱۳۶۱ ازدواج کرد، که حاصل این ازدواج ۴ فرزند است. دختر بزرگ وی که فاطمه نام داشت در سال ۱۳۶۷ به‌علت مشکلات فلج مادرزادی که خود رشید آن را حاصل بمباران‌های مکرر دزفول عنوان کرده است، درگذشت. فرزندان دیگر وی به ترتیب نرگس (متولد ۱۳۶۶)، زهرا (متولد ۱۳۷۰) و امین عباس (متولد ۱۳۷۳) نام داشتند.[۳۳] پسر وی در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ در بمباران خانه مسکونی رشید، به همراه وی کشته شد.[۳۴]

تحصیلات

[ویرایش]

غلامعلی رشید، علاوه‌ بر فعالیت‌های نظامی، پس از جنگ، تحصیلات دانشگاهی خود را به انجام رساند و مدارک زیر را دریافت کرد:[۳۵][۳۶][۳۷]

سخنرانی غلامعلی رشید در چهارمین سالگرد حسن طهرانی مقدم.

غلامعلی رشید، جایگاه علمی خاصی در حوزه نظامی داشت و در پرورش نسل جدید کارشناسان دفاعی در عرصه‌های استراتژیک، نقش داشت. او دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه عالی دفاع ملی و عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین بود.[۳۸]

پایان‌نامه دکترا

[ویرایش]

عنوان پایان‌نامه دکترای غلامعلی رشید، «نقش عوامل ژئوپلیتیک در تدوین راهبرد دفاعی» بوده است. او در پایان‌نامه خود به نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا و اسرائیل پرداخته است. او در این مقاله تاکید می‌کند که دشمن اصلی ایران، آمریکا است، که با استفاده از فضا و جغرافیای کشورهای همسایه، ایرانیان را تهدید می‌کند. رشید در پایان‌نامه خود، عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در قالب بسترهای قوت‌زا، فرصت‌آفرین، ضعف‌ساز و تهدیدزا که نقش مؤثری بر راهبرد دفاعی—امنیتی جمهوری اسلامی ایران دارند را بررسی کرده و آن‌ها را اولیت‌بندی می‌کند. طبق گفته او، «این عوامل به ترتیب اولویت عبارتند از: آب‌های آزاد، مجاورت با کشورهای خلیج فارس، موقعیت ارتباطی، کانون توجهات ژئوپلیتیکی، وسعت و شکل سرزمین، مرزهای آبی و زمینی، توپوگرافی، اقلیم کردستان عراق.»[۳۹][۴۰][۴۱][۴۲][۴۳]

غلامعلی رشید در پایان نامه دکترای خود «نقش عوامل ژئوپلیتیک در تدوین راهبرد دفاعی»، از توجه علمی و تأثیر نظام‌مند عوامل ژئوپلیتیکی در تدوین استراتژیهای دفاعی توسط طراحان استراتژیهای دفاعی در نهادهای دفاعی—نظامی، می‌گوید. رشید در پایان‌نامه خود، به ارائه یک الگوی نظری برای طراحی راهبردهای دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی کشور ایران می‌پردازد. او با شناسایی عوامل مؤثر ژئوپلیتیکی و کشف رابطه میان این عوامل با راهبرد دفاعی، میزان تأثیر عوامل مورد نظر در طراحی راهبرد دفاعی را تخمین می‌زند. او اذعان می‌دارد که بیان رابطه میان عوامل ژئوپلیتیکی و راهبرد دفاعی به دلیل ماهیت کیفی اغلب عوامل ژئوپلیتیکی، کاری دشوار ولی امکان‌پذیر است. رشید در پایان‌نامه خود در انتها، با بهره‌گیری از روشهای علمی و با تبدیل جنبه‌های کیفی عوامل ژئوپلیتیکی کشور ایران به معیارهای کمی، مدلی برای تعیین میزان تأثیر و نحوه دخالت این عوامل در تدوین راهبردهای دفاعی کشور ارائه می‌کند.[۴۴][۴۵][۴۶]

مسئولیت‌ها

[ویرایش]

غلامعلی رشید مسئولیت‌های متعددی را در مقاطع مختلف نظامی و دفاعی، بر عهده داشت. از جمله مهم‌ترین مسئولیت‌های وی، عبارت بودند از:[۴۷][۴۸]

مقالات

[ویرایش]
غلامعلی رشید، عصر دوشنبه ۷ آبان ماه ۱۳۹۷، مسجد پیامبر اعظم (ص)، شهرک شهید محلاتی، تهران.
غلامعلی رشید در رزمایش پیامبر اعظم ۱۷، یکم دی ماه ۱۴۰۰.

فهرست کامل مقالات منتشر شدهٔ غلامعلی رشید به شرح ذیل است:[۴۹][۵۰]

۱. تبیین نقش منطقهٔ ساحلی ایران در اقیانوس هند بر امنیت ملی کشور (منتشرشده در فصلنامهٔ علوم و فنون نظامی، ۱۴۰۲) با همکاری حسین حسنی سعدی، محمدرضا حافظ‌نیا و ابراهیم رومینا.

۲. تبیین نظری تأثیر عوامل جغرافیایی و ژئوپلیتیکی مناطق ساحلی اقیانوسی بر امنیت ملی (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۴۰۱) با همکاری محمدرضا حافظ‌نیا، ابراهیم رومینا و حسین حسنی سعدی.

۳. تبیین آموزه‌های سیاسی و دیپلماسی در جنگ‌های سه‌گانهٔ اخیر در جنوب غرب آسیا و چگونگی تبدیل پیروزی‌های نظامی به دستاوردهای سیاسی (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۴۰۱) با همکاری علیرضا طاهری مقدم و محمد داود صارمی.

۴. عوامل و ویژگی‌های نسل چهارم جنگ‌ها مؤثر بر صحنهٔ جنگ آینده (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۴۰۰) با همکاری احمدرضا پوردستان و محسن رضایی.

۵. تأثیر ایجاد پایگاه دریایی بر افزایش قدرت دریایی جمهوری اسلامی ایران (منتشرشده در فصلنامهٔ آموزش علوم دریایی، ۱۴۰۰) با همکاری پیمان جعفری تهرانی، حبیب‌الله سیاری و علیرضا فرشچی.

۶. طراحی الگوی راهبردی ایجاد پایگاه‌های دریایی ج.ا. ایران در غرب اقیانوس هند (منتشرشده در فصلنامهٔ راهبرد دفاعی، ۱۴۰۰) با همکاری پیمان جعفری تهرانی، حبیب‌الله سیاری، و علیرضا فرشچی.

۷. بررسی و تحلیل آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران از منظر غافلگیری نظامی امنیتی (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۴۰۰) با همکاری کاظم اقبالی، عبدالعلی پورشاسب، محسن رفیعی و مسعود صامتی.

۸. قدرت منطقهٔ ای ایران و تأثیر آن بر همسو شدن سیاست خارجی روسیه (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۳۹۹) با همکاری قدیر نظامی‌پور، عباس علیپور و مجید خادمی.

۹. مولفه‌ها و ویژگی‌های فرماندهی و کنترل هوشمند در صحنهٔ نبرد (منتشرشده در فصلنامهٔ علوم و فنون نظامی، ۱۳۹۹) با همکاری محسن رضایی و احمدرضا پوردستان.

۱۰. بررسی نقش و ارائهٔ الگوی تأثیرگذار مدیریت دانش بر انتقال فرهنگ دفاع مقدس (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۳۹۸) با همکاری امین پاشایی هولاسو.

۱۱. تبیین آموزه‌های جهادی قرآنی مؤثر بر روحیهٔ جهادی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۳۹۷) با همکاری محمد ادریسیان.

۱۲. تدوین راهبردهای دفاع همه‌جانبه در حوزهٔ جنگ آینده (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۳۹۶) با همکاری داود زنجانی، علیرضا سعادت‌راد و شهرام حسن‌نژاد مقدم.

۱۳. تدوین راهبردهای نظامی دفاع همه‌جانبه در برابر جنگ احتمالی آینده (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۳۹۶) با همکاری کیومرث حیدری، ابوالحسن کبیری، علی مهدوی و محمود سعادت ارکان نجد.

۱۴. نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا از مبدأ سرزمینی عراق (منتشرشده در فصلنامهٔ مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۳۹۵) با همکاری فتح‌الله کلانتری.

۱۵. واکاوی الگوهای حاکم بر جنگ آینده و مقایسه آن با جنگ هشت‌ساله و جنگ‌های اخیر (منتشرشده در فصلنامهٔ راهبرد دفاعی، ۱۳۹۳) با همکاری غلامرضا محرابی، فتح‌الله کلانتری، شهرام شجاعی و داود زنجانی.

۱۶. ارائهٔ مدلی مبتنی بر مدیریت دانش جهت ترویج فرهنگ دفاع مقدس (منتشرشده در دوفصلنامهٔ پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، ۱۳۹۱) با همکاری امین پاشایی هولاسو.

۱۷. الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی (منتشرشده در فصلنامهٔ ژئوپلیتیک، ۱۳۸۶) با همکاری محمدرضا حافظ‌نیا، اکبر پرهیزگار و محمدحسین افشردی (محمد باقری).

۱۸. اطلاعات در جنگ؛ ارزیابی گذشته و ضرورت‌های آینده (منتشرشده در فصلنامهٔ سیاست دفاعی، ۱۳۷۷).

۱۹. شرایط و ضرورت‌های تولد، رشد، تثبیت، و گسترش سپاه در جنگ (منتشرشده در فصلنامهٔ سیاست دفاعی، ۱۳۷۶).

۲۰. بررسی روند شکل‌گیری استراتژی آزادسازی مناطق اشغالی (منتشرشده در فصلنامهٔ سیاست دفاعی، ۱۳۷۵).

۲۱. عوامل مؤثر در انتخاب صحنه‌های عملیاتی در هشت سال دفاع مقدس. با همکاری هادی مراد پیری.

یادداشت

[ویرایش]
  1. ↑ پس از ترور، به سپهبد پاسدار ترفیع داده‌شد.

منابع

[ویرایش]
  1. ↑ «مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید». مرکز اسناد انقلاب اسلامی. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴.
  2. ↑ «رزومه (فارسی)» (PDF). وبگاه رسمی محمدرضا حافظ‌نیا. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱ مهر ۱۳۹۹.
  3. ↑ «اعضای هیئت تحریریه». فصل‌نامه اطلاعات جغرافیایی سپهر.
  4. ↑ «رهبر جمهوری اسلامی دو مقام ارشد نظامی دیگر را تغییر داد». یورو نیوز. ۱۵ تیر ۱۳۹۵.
  5. ↑ «آغازگران فعالیت مسلحانه و ترور در خوزستان؛ تبارشناسی منصورون». ایندیپندنت فارسی.
  6. ↑ «منصورون - نشریه ۱۵ خرداد، شماره ۲۱». وبگاه گروه منصورون.
  7. ↑ «زندگینامه غلامعلی رشید». خبرگزاری تابناک.
  8. ↑ «۱۴ سرلشکر ایرانی به روایت تصویر». خبرگزاری مشرق. ۱۶ فروردین ۱۳۹۰.
  9. ↑ «آمریکا ۹ فرد نزدیک به رهبر ایران از جمله مجتبی خامنه‌ای را تحریم کرد». euronews. ۲۰۱۹-۱۱-۰۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۵.
  10. ↑ «آمریکا فرزند و شماری از نزدیکان خامنه‌ای را تحریم کرد». دویچه وله. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۵.
  11. ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ «۹ چهره نزدیک به خامنه‌ای که تحریم شدند، چه کسانی هستند؛ از حداد عادل تا فرزند خامنه‌ای». صدای آمریکا. ۱۳ آبان ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۳ آذر ۱۳۹۸.
  12. ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ «وزارت خزانه‌داری حلقه نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی را که در پیشبر سرکوب داخلی و خارجی مسئول هستند، تحریم می‌کند». وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا. ۱۳ آبان ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۳ آذر ۱۳۹۸.
  13. ↑ نجمی، محمدحسن (۱۰ تیر ۱۳۹۵). «همه سرلشکران ایران». شرق (۲۶۲۰). دریافت‌شده در ۲۹ ژوئن ۲۰۲۳ – به واسطهٔ مگ‌ایران.
  14. ↑ «اسامی فرماندهان ارتشی و سپاهی در عملیات بیت‌المقدس تا رده تیپ». نوید شاهد. ۳ خرداد ۱۳۹۶.
  15. ↑ "بیوگرافی سرلشکر غلامعلی رشید از ازدواج تا ناگفته‌ها" [Biography of Major General Gholamali Rashid from marriage to unsaid facts]. Retrieved 2 July 2025.
  16. ↑ "زندگی و مبارزات سردار غلامعلی رشید؛ از کودکی تا فرماندهی" [The life and struggles of General Gholam Ali Rashid; from childhood to command]. Retrieved 2 July 2025.
  17. ↑ «روایت شهید غلامعلی رشید از زندگانی خود». مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  18. ↑ "زندگی‌نامه سردار غلامعلی رشید؛ فرمانده بی‌مرز" [Biography of General Gholam Ali Rashid; The Borderless Commander]. Retrieved 2 July 2025.
  19. ↑ «آنچه باید از زندگی خصوصی سپهبد شهید غلامعی رشید بدانید». ایسنا. ۹ تیر ۱۴۰۴.
  20. ↑ «مصاحبه با مادر سردار سرلشکر سپاه اسلام غلامعلی رشید». پایگاه فرهنگی رایحه. ۵ شهریور ۱۳۹۷.
  21. ↑ «گفت‌وشنود با سردار سرلشکر غلامعلی رشید». موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۱.
  22. ↑ زندگی‌نامه سردار غلامعلی رشید؛ فرمانده بی‌مرز ایرنا
  23. ↑ «با نابغه جنگی ایران آشنا شوید». خبرآنلاین.
  24. ↑ «تصمیم گیرنده نهایی «کربلای۵» چه کسی بود؟». خبرگزاری تابناک. ۷ اسفند ۱۳۹۲.
  25. ↑ «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین». ایرنا.
  26. ↑ «آشنایی با عملیات طریق‌القدس». همشهری آنلاین. ۱۶ فروردین ۱۳۹۲.
  27. ↑ «نقش برجسته سرلشکر شهید «رشید» در عملیات خیبر و بدر». خبرگزاری دفاع. ۲۷ خرداد ۱۴۰۴.
  28. ↑ "زندگینامه سردار غلامعلی رشید: کاملترین زندگینامه از نابغۀ جنگ" [Biography of General Gholam Ali Rashid: The most complete biography of the war genius]. Retrieved 2 July 2025.
  29. ↑ «نحوه شهادت شهید رشید به روایت همسرش». دنیای اقتصاد. ۱۷ مرداد ۱۴۰۴.
  30. ↑ ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ «مردم دزفول با سرداران شهید رشید و نصیرباغبان وداع کردند». خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا). ۸ تیر ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۲ تیر ۱۴۰۴.
  31. ↑ «مراسم تشییع پیکر شهدای اقتدار ایران/حضور سران قوا در بدرقه سرداران و دانشمندان شهید». خبرگزاری خانه ملت. ۷ تیر ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۲ تیر ۱۴۰۴.
  32. ↑ «تشییع تاریخی سردارِ «رشید» ایران در دزفول». خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا). ۹ تیر ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۴.
  33. ↑ «روایت غلامعلی رشید از زندگانی خود». مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  34. ↑ «همخوانی دوستان شهید امین عباس رشید با نوحه وی بر سر مزارش». خبرگزاری مهر. ۹ تیر ۱۴۰۴.
  35. ↑ "آقا رشید" [Mr. Rashid]. Retrieved 2 July 2025.
  36. ↑ "توصیف آمریکایی‌ها از فرماندهی شهید «رشید»" [Americans' description of the command of martyr "Rashid"]. Retrieved 2 July 2025.
  37. ↑ "مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی / مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید" [Masterminds and Military Strategists / A Review of the Career of Three Martyred Senior Commanders]. Retrieved 2 July 2025.
  38. ↑ "سردار غلامعلی رشید که بود؟" [Who was Sardar Gholamali Rashid?]. Retrieved 2 July 2025.
  39. ↑ "سرلشکر غلامعلی رشید" [Major General Gholamali Rashid]. Retrieved 2 July 2025.
  40. ↑ "نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا از مبداء سرزمینی عراق" [The role of natural geopolitical factors in formulating the defense strategy of the Islamic Republic of Iran against US military threats originating from Iraq]. Retrieved 2 July 2025.
  41. ↑ "الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی" [Theoretical model for designing a defense strategy based on geopolitical factors]. Retrieved 2 July 2025.
  42. ↑ "نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا از مبداء سرزمینی عراق" [The role of natural geopolitical factors in formulating the defense strategy of the Islamic Republic of Iran against US military threats originating from Iraq]. Retrieved 2 July 2025.
  43. ↑ "نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا از مبداء سرزمینی عراق" [The role of natural geopolitical factors in formulating the defense strategy of the Islamic Republic of Iran against US military threats originating from Iraq]. Retrieved 2 July 2025.
  44. ↑ "از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین (ع)" [From "Rashid" to all units: Ya Hussain (AS)]. Retrieved 2 July 2025.
  45. ↑ "مروری بر زندگی سردار سرلشکر شهید غلامعلی رشید" [A review of the life of Martyr Major General Gholam Ali Rashid]. Retrieved 2 July 2025.
  46. ↑ "نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا" [The role of natural geopolitical factors in formulating the defense strategy of the Islamic Republic of Iran against US military threats]. Retrieved 2 July 2025.
  47. ↑ "سردار غلامعلی رشید کیست؟" [Who is Sardar Gholamali Rashid?]. Retrieved 2 July 2025.
  48. ↑ "نقش برجسته سرلشکر شهید «رشید» در عملیات خیبر و بدر" [The prominent role of Martyr Major General Rashid in the Kheybar and Badr operations]. Retrieved 2 July 2025.
  49. ↑ «فهرست مقالات غلامعلی رشید». فصل‌نامه مطالعات دفاعی استراتژیک.
  50. ↑ «رشید، غلامعلی». پایگاه مجلات تخصصی نور.

بیشتر بخوانید

[ویرایش]

پیوند به بیرون

[ویرایش]
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ غلامعلی رشید موجود است.
مناصب نظامی
عنوان جدید جانشین فرمانده ستاد عملیات جنوب
۱۳۶۰ 		پسین:
؟
پیشین:
سید یحیی صفوی 		فرمانده ستاد عملیات جنوب
؟ –۱۳۶۰ 		پسین:
سید مرتضی مرتضایی
عنوان جدید جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران
۱۳۶۵–۱۳۶۴ 		پسین:
سید یحیی صفوی
پیشین:
؟ 		معاون عملیات فرمانده کل سپاه پاسداران
۱۳۶۸–۱۳۶۵ 		پسین:
؟
پیشین:
علی شمخانی 		معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۷۸–۱۳۶۸ 		پسین:
بهروز سلیمانجاه
بدون متصدی
آخرین تصدی توسط:
علی صیاد شیرازی 		جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح
۱۳۹۵–۱۳۷۸ 		پسین:
سید عبدالرحیم موسوی
پیشین:
؟ 		جانشین فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
۱۳۹۵– ؟ 		پسین:
حسین حسنی سعدی
پیشین:
سید علی خامنه‌ای 		فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
۱۴۰۴–۱۳۹۵ 		پسین:
علی شادمانی
مناصب حکومتی
پیشین:
؟ 		معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی
؟ –۱۳۸۴ 		پسین:
؟
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=غلامعلی_رشید&oldid=43200531»