اسلم ترکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اسلم بن عمر ترکی (یا اسلم بن عمرو ترکی) که برخی نامش را سلیمان و برخی دیگر سلیم و به اختصار اسلم ترکی خوانده می‌شود، خدمتکار حسین بن علی بود که در واقعه کربلا کشته شد. وی کاتب، کماندار و تیرانداز سپاه حسین بن علی بود و به زبان ترکی صحبت می‌کرد.[۱][۲] برخی نامش را واضح و نژادش را ترک و وی را اهل دیلم و شمال ایران دانسته‌اند.[۳] رجز وی در هنگام نبرد چنین گزارش شده‌است:[۲]

البحر من طعنی و ضربی یصطلیو الجو من سهمی و نبلی یمتلی
اذا حسامی و یمینی ینجلیینشق قلب الحاسد المبجلی

ترجمه: «دریا از ضربات شمشیر و نیزه ام متلاطم و فضا از تیر و پیکانم پر می‌شود. هنگامی که دست و شمشیرم به حرکت درآید قلب حسود از ترس می‌شکافد».[۲]

در برخی منابع تعداد کشته شدگان سپاه عمرسعد به دست وی را ۷۰ نفر و به نقلی ۵۰۰ نفر گزارش کرده‌اند. پس از زخمی شدن، به زمین افتاد و حسین بن علی خود را به وی رسانید و او را در آغوش گرفت و اسلم از شوق این آغوش از دنیا رفت. وی قبل از جان دادن، چنین گفت: «مثل من سعادتمند کیست که فرزند رسول خدا صورتش را بر صورتش نهاده‌است؟!».[۲][۱][۴]

سنش را در زمان کشته شدن، حدود ۴۵ سال ذکر شده‌است. از وی در زیارتنامه‌ها اسمی به میان نیامده ولی در منابع تاریخی چون ناسخ التواریخ، تنقیح المقال، اعیان الشیعه و المناقب یاد شده‌است. وی را غلام جناده بن حارث سلمانی دانسته‌اند و رجز معروف امیری حسین و نعم الامیر را به وی نسبت داده‌اند.[۵] برخی دیگر وی را غلام حر دانسته‌اند.[۴]

در ادبیات[ویرایش]

شعر[ویرایش]

اشعاری با موضوع وی در ادبیات شیعی بیان شده‌است، از جمله:[۶]

یکجا رخ غلام و پسر بوسه داد و گفت:در دین ما سیه نکند فرق با سفید

کتاب[ویرایش]

کتاب «کیست مثل من؟ (زندگانی اسلم بن عمرو ترکی دیلمی، از شهدای کربلا)» به قلم «محمد رضا عبدالامیر انصاری» و ترجمه «احمد امیری شادمهری» اثری است که با موضوع اسلم بن عمرو به نگارش درآمده‌است.[۷] در توضیح این کتاب آمده‌است: «امام حسین علیه السلام در روز عاشورا بر بالین هفت نفر وقتی به خون پاکشان غلطیدند حضور یافت یکی از آن افراد اسلم بن عمرو ترکی است که غلام امام حسین علیه السلام و کاتب آن حضرت بوده‌است در این کتاب نگاهی گذرا بر زندگانی این شهید کربلا شده‌است. مطالعه این کتاب به کسانی که نیاز به الگو را جهت جانبازی و فداکاری برای مولایشان امام زمان علیه السلام درخویش حس می‌کنند توصیه می‌شود.»[۸]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ تبیان، موسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی. «اسلم ترکی که بود؟». article.tebyan.net (به Persian). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «اسلم بن عمرو غلام ترکی». sarallah.valiasr-aj.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  3. Seratnews.com، صراط نیوز |. «اسلم یار شمالی امام حسین (ع)». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «پژوهشی پیرامون شهدای کربلا - جمعی از نویسندگان - کتابخانه مدرسه فقاهت». lib.eshia.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  5. Seratnews.com، صراط نیوز |. «اسلم یار شمالی امام حسین (ع)». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  6. «اسلم ترکی». www.ashoora.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  7. «کتاب کیست مثل من؟ (زندگانی اسلم بن عمرو ترکی دیلمی، از شهدای کربلا)». مجمع جهانی شیعه‌شناسی. ۱۳۹۶-۰۷-۰۵\۱۳:۱۱:۲۲. دریافت‌شده در 2020-01-15. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  8. «کیست مثل من». www.karaketab.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.