ترک (شهر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ترک
کشور  ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان میانه
بخش کندوان
مردم
جمعیت ۲۴۰۶ نفر (۱۳۹۰)[۱]
شناسهٔ ملی خودرو ۲۵ ایران

تَرک یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی در شمال غرب ایران است. این شهر مرکز دهستان کندوان و بخش کندوان شهرستان میانه می‌باشد.[۲] شهر ترک در میان جاده نیر به میانه واقع شده است. این شهر در ۲۶ کیلومتری شمال شرقی شهر میانه (مرکز شهرستان)، در دشتی در جنوب قسمت میانی بخش کندوان واقع است و حدود ۵۲۵، ۱ متر ارتفاع دارد. دامنه‌های جنوبی رشته کوه بزقوش بر آن مشرف است.[۳] ترک در منطقة آب و هوایی سرد و خشک قرار دارد. میانگین بیشترین دمای آن در تابستانها °۳۵، میانگین کمترین آن در زمستانها °۱۸-، و میانگین بارش سالانة آن حدود ۲۵۰ میلیمتر است. آب شهر از رود و چشمه و قنات تأمین می‌گردد. از مراتع غنی و فراوان پیرامون شهر برای دامداری استفاده می‌شود. وجود رود و اراضی حاصلخیز و مراتع پیرامون را در پیدایش آبادی ترک و سکونت در آن مؤثر دانسته‌اند.[۴]

این منطقه به دلیل قرار گرفتن در جنوب دامنه‌های رشته‌کوه‌های بزقوش حاصل‌خیز بوده و باغات سیب این منطقه بسیار معروف است.

نام[ویرایش]

واژه ترک در زبان های مختلف معانی متفاوتی دارد ولی معلوم نیست چرا این مکان به این نام خوانده شده است.

  • در زبان ترکی : محمود کاشغری در ديوان لغات الترك ترک را نام شهری در دیار ترک و نیز به معنی زود و با شتاب ترجمه کرده است. [۵]
  • در زبان ترکی آذربایجانی: (ترکی آذربایجانی: tərk) به معنی چشم پوشی و نیم تنه عقبی اسب می باشد. [۶]
  • در زبان فارسی: فرهنگ رشیدی، صفحه ۴۲۲ ترک را کلاه خود - سوزه کلاه و خیمه و مانند آن - و قصبه ای در آذربایجان معنی کرده است.
  • در زبان فارسی: فرهنگ ناظم‌الاطبا، جلد ۲، صفحه ۸۵۵ ترک را اسم فارسی دانسته و معنی کرده است: کلاه خود و مغفر که در روز جنگ بر سر نهند و میان بند عمامه. و بخش و سوز کلاه و خیمه و مانند آن همچون کلاه سه ترک و چهار ترک. و آن جای از پشت ستور سواری که در خلف سوار واقع شود و آنچه سوار در خلف خود از بار و اسباب سفری می بندد. و اسم خاص قصبه ای از مضافات آذربایجان. [۷]
  • در زبان عربی: مصدر (عربی: تّرک‎) [۸] معنای گذاشتگی و هلیدن و وا نهادن - گریختگی و فرار - قطع علاقه - عزلت و اعتزال - غفلت و اهمال - خطا و سهو را می رساند. [۹]

تاریخچه[ویرایش]

از آثار باستانی باقی مانده در سطح شهر می‌توان بنای تاریخی مسجد سنگی ترک و قبرستان سادات را نام برد.[۱۰]

زلزله مورخ دوم فروردین 1258 هجری شمسی[۱۱] که در ساعت ۳ و ۴۲ دقیقه بامداد با قدرت تخمینی 6.7 در مقیاس بزرگی ریشتر به مرکز دامنه جنوبی رشته کوه بزقوش رخ داد باعث وارد شدن آسیب سنگین به ترک گردید. ویرانی خانه ها در اثر این زلزله و رانش زمین موجب شد حدود ۵۰۰ نفر از اهالی ترک جان خود را از دست بدهند. ضمنا دو مناره مسجد سنگی ترک و گنبد آجری و بخش فوقانی دیوار آن تخریب گردید. [۱۲]

مشاهیر[ویرایش]

  • حبیب ساهر شاعر، داستان‌نویس و مترجم ایرانی
  • آیت الله حاج شیخ محمد باقر ملکی ترکی (میانَجی) [۱۳]
  • حاج علی دواچی [۱۴]
  • دکتر محمود ترکیان، استاد انستیتو مینرالوژی و پترولوژی دانشگاه هامبورگ، کاشف ماده معدنی ترکیانیت (TARKIANITE) با فرمول شیمیایی Cu,Fe)(Re,Mo)4S8) [۱۵]

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۴. 
  2. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
  3. http://www.tarkli.ir/shahretark
  4. http://www.tarkli.ir/shahretark
  5. دیوان لغات الترک، شیخ محمود کاشغری، برگردان فارسی از دکتر حسین محمد زاده صدیق، تبریز، ۱۳۸۳، صفحه ۲۲۴
  6. https://azerdict.com/english/t%C9%99rk
  7. فرهنگ نفیسی، تالیف مرحوم دکتر علی اکبر نفیسی(ناظم الاطبا)، جلد دوم، ت-د، کتاب فروشی خیام، ۲۵۳۵، چاپ افست مروی
  8. http://www.baheth.info/all.jsp?term=%D8%AA%D8%B1%D9%83
  9. فرهنگ نفیسی، تالیف مرحوم دکتر علی اکبر نفیسی(ناظم الاطبا)، جلد دوم، ت-د، کتاب فروشی خیام، ۲۵۳۵، چاپ افست مروی
  10. http://tarkli.ir/tarikhi/masgeedsangi/
  11. http://www.iiees.ac.ir/en/bozqush-earthquake-of-22-march-1879-ms6-7/
  12. http://manuelberberian.com/Berberian,%201976b%20-%20Eq%20Faults.pdf مقاله دکتر مانوئل بربریان تحت عنوان: Documented Earthquake Faults in Iran, 1976
  13. http://www.hawzah.net/fa/mostabser/view/4310
  14. http://labbaik.ir/Note/uNote.aspx?id=c324aac0-ca55-4a3d-8794-a95b45d87a14
  15. http://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/tarkianite.pdf