شندآباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شندآباد
شیندآوا
کشور ایران
استانآذربایجان شرقی
شهرستانشبستر
بخشمرکزی
نام(های) پیشینشیندیوار
سال شهرشدن۱۳۶۷ خورشیدی
مردم
جمعیت۸۴۸۹ نفر
اطلاعات شهری
ره‌آوردقالی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۴۱۴۲۴۸۲


شندآباد یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است. که یکی از بزرگ ترین بخش آن دیزه لر نام دارد که برپایهٔ آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۹۵ صورت گرفته‌است، این شهر با جمعیتی بالغ بر ۸٬۴۸۹ نفر، بیست و ششمین شهر استان آذربایجان شرقی و دومین شهر شهرستان شبستر -پس از مرکز شهرستان- محسوب می‌گردد.[۱] شندآباد در ساحل شمالی دریاچه ارومیه و در جنوب کوه‌های میشو واقع شده‌است. این شهر در ۵ کیلومتری جنوب غرب شبستر، ۷۱ کیلومتری شمال غرب تبریز و ۶۹۵ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است.

پیشینه[ویرایش]

باتوجه به وجود آثاری چون قوچ سنگی کنار مسجد جامع باقی‌مانده از دوران قراقویونلوها، وجود محلهٔ سادات، آرامگاه امامزاده داود شندآباد، مسجد جامع سابق شندآباد (معماری این مسجد براساس الگوی مسجدالقصی طراحی شده بود که بر اثر سهل‌انگاری مسئولان میراث فرهنگی تخریب و نوسازی گردید) و محله‌های قدیمی شهر شندآباد، تاریخ آن را می‌توان تا قبل از دوران گورکانی و قرون هشتم و نهم هجری تخمین زد.[۲]

وجه تسمیه[ویرایش]

در زبان محلی قدیم به آن «شیندیوار» اطلاق می‌شد، درارتباط باشندآباد، اسامی قدیمی محلات شندوار ازقبیل" توآلار "كه درزبان مردم "تلولر- تلبه لر" گفته میشود."توآلارTuva’lar"و"تله ئوتلرTeleutlar"اسامی قدیمی طوایف ترك میباشد.یا محله "خانسی" و"خولا-خولا"و...كه بنطرمیرسداز واژه های اساطیری (میتولولوژیك) تركی بامعانی تاریخی – اسطوره ای ویژه ای باشند.وباورهای اساطیری رایج درمیان مردم منطقه گونئی با ریشه های سومری- تركی را نشان می دهند دركتاب "توركچه یر آدلاری گیلاوزو Türkçe yer Adlari kilavuzu: prof.dr.tunjer gulensoy ankara-1995"كلمه شن Şen ، حدود،بند ها، سد ها،دره، گول و.... معنی شده است.

Şen:(bağlar+ dere+durak+gul+ +ova+tepe+yayla+yurt)

علامه كاشغری كلمه" شین şın"رامنسوب به لهجه تركی چیگیلی (çigil) میداند. وبراین باوراست درلهجه اوغوزی وچگلی فونم (د:d) بصورت d > d. > z > y تغییر میكند ، ویا می افتد. یعنی كلمه" شین şın" همان" شیند " تركی باستان میباشد. دربیان وجه تسمیه (Toponomy ) و معنا شناسی( Semantic )شندوار=شندآوارمختصرا" بیان میكنیم:

اسم خاص شیند وار(شندآباد)متشكل ازدوجزء" شیند (şınd :shind) "+ "وار:آوار (avar:var )"است.
شیند درمعنی  تخت (اریكه، مكان طویل وعریض:بند:سد)،

واردرمعنی موجود، و كرت وحد بین دوكرت < > و

آواردرمعنی "آبراه و كانال"میباشد .

بنظرمیرسد ،معناشناسی تاریخی آن :"محل اسقرار وسكونت طایفه وار"، و معنی لغوی ومنطبق باشرائط اقلیمی آن : "سرزمین پهن و هموار شده مانند سد در میان آبراههای تالاب" باشد.

.. میشل فوكو فیلسوف پست مدرن فرانسوی: فراسوی ساختگرایی و هرمنوتیك، ترجمه: حسین بشیریه، تهران: نی، چاپ پنجم، 1385، ص 175

مردم[ویرایش]

مردم این شهر اکثراً به شغل کشاورزی مشغول هستند. طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، از مجموع ۸٬۷۹۷ نفر جمعیت این شهر، ۴٬۲۴۴ نفر مرد و ۴٬۵۵۳ نفر زن بوده‌اند که در قالب ۲٬۲۲۰ خانوار ساکن این شهر بوده‌اند. براساس همین آمار ۷۱ درصد از جمعیت این شهر باسواد و ۲۹ درصد بی‌سواد بوده‌اند.[۳]

فرهنگ[ویرایش]

در سال‌های اخیر بی‌کاری سبب مهاجرت بسیاری از جوانان این خطه به شهرهای بزرگ به‌خصوص تهران گردیده‌است. البته در کنار این، شندآباد مهاجرپذیر نیز بوده و در سال‌های اخیر تعدادی از ساکنان جزیرهٔ اسلامی سکنی گزیده‌اند.[نیازمند منبع] شندابادی‌ها در تهران دارای یک حسینیه واقع در خزانه بخارایی (تأسیس ۱۳۴۰) و یک خیریه واقع در طرشت می‌باشند و برای مراسم‌های مختلف در این دو مکان گردهم می‌آیند.

محصولات[ویرایش]

از مهم‌ترین محصولات آن می‌توان به میوه‌های سردرختی در انواع مختلف اشاره نمود که مهم‌ترین آن‌ها میوه هلو با بیش از صد نوع تنوع می‌باشد. مرغوبیت هلوی شندآباد به‌حدی است که شهرت کشوری یافته و به بازارهای اقصی‌نقاط کشور و کشورهای همجوار صادر می‌شود.

البته در کنار محصولات باغی، محصولات جالیزی و صیفی‌جات شندآباد هم مرغوبیت و محبوبیت خاص خود را در میان مردم شهرستان شبستر داراست.

اقتصاد[ویرایش]

در سال‌های اخیر با رونق‌گرفتن کار باغداری در شندآباد، وضعیت اقتصادی و معاش ساکنان آن بیش از پیش رونق یافته و باعث پیشرفت هر چه بیشتر اماکن و منازل شهری و مسکونی گردیده‌است. البته مشکلاتی همچون خشکیدگی عمومی درختان هلو از جملهٔ عواملی است که بر روند رونق و شکوفایی شندآباد تأثیر منفی می‌گذارد. از دیگر مشکلاتی که بر توسعه شندآباد تأثیر می‌گذارد، فرار سرمایه‌ها به سمت مرکز شهرستان و سرمایه گذاری شندآبادی هادر شبستر و دیگر شهرهای بزرگ می‌باشد.

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری نفوس و مسکن ۹۵ استان اذربایجان شرقی» (PDF).
  2. برگرفته از کتاب «شبستر»؛ تألیف احمد سلیمی فرد
  3. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.

↓تحقیق آقای فرهاد فداکارشندی

جستارهای وابسته[ویرایش]