مردانقم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Mardangoom
مردانقم
village
Pباغ‌های انار در دامنه صخره‌های سنگی.
Pباغ‌های انار در دامنه صخره‌های سنگی.
Mardangoom در ایران قرار گرفته‌است
Mardangoom
Mardangoom
مختصات: ۳۸°۴۹′۵۶″ شمالی ۴۶°۳۳′۰۶″ شرقی / ۳۸.۸۳۲۲۲°شمالی ۴۶.۵۵۱۶۷°شرقی / 38.83222; 46.55167مختصات: ۳۸°۴۹′۵۶″ شمالی ۴۶°۳۳′۰۶″ شرقی / ۳۸.۸۳۲۲۲°شمالی ۴۶.۵۵۱۶۷°شرقی / 38.83222; 46.55167

مردانقم Mardanaqom یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی و مرکز دهستان دیزمار شرقی شهرستان خداآفرین می‌باشد.[۱] بر اساس سرشماری ۱۳۸۵، جمعیت روستا ۷۳۰ نفر در ۱۷۶ خانوار است.[۲] این آمار در سال ۱۳۹۰ به ۶۰۵ نفر در ۲۰۵ خانوار تغییر کرده بود.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

نخستین بار در کتاب نزهةالقلوب حمداله مستوفی از مردانقم یاد شده است. عین نوشته بدین قرار است: " مردان نقیم (مردان نعیم) ولایتی است، کوانی یا کوالی (کوافی) و کلام و جرم از معظّمات آن. حاصلش غلّه، انگور و میوه نیکو باشد و بعضی مواضع در کنار ارس واقع شده، حقوق دیوانیش هشت هزار و هفتصد دینار است'[۴] مستوفی در جای دیگر می‌نویسد، "زنگیان چند پاره دیه است و اکنون داخل مردانقم...". "[۵] اینکه مستوفی میزان مالیات مردانقم را از مالیات کلیبر بیشتر ذکر کرده است که نشانگر اهمیت و موقعیت استراتژیک مردانقم در هفتصد سال قبل می‌باشد.[۴]

در اواخر دهه ۱۳۲۰، بر اساس جلد چهارم فرهنگ جغرفیایی ایران،[۶] مردانقم ۶۳۹ تن سکنه داشت.[۷] مردانقم، در سال ۱۳۶۶، به تصویب هیئت وزیران مرکز دهستان دهستان دیزمار شرقی تعیین شد.[۸]

اقتصاد[ویرایش]

باغداری و زنبورداری شغل اصلی اهالی می‌باشد. انار و انگور این ناحیه دارای ظاهر و طعم مطبوع منحصر بفردی می‌باشند و می‌توانند به مدتی بیش از شش ماه بدون نیاز به سرد خانه تازگی خود را حفظ کنند. این قابلیت، حدود دو قرن پیش از این، مورد توجه دیپلمات انگلیسی، رابرت میگنان، قرار گرفته است.[۹] عسل تولیدی روستا، به خاطرکیفیت مطلوب وخوش رنگی وقیمت پایین در مقایسه با عسل روستاهای مرتعی ناحیه ارسباران، مانند عباس‌آباد، مشتری بیشتری دارد. پایین بودن قیمت مرهون بهره‌وری بالا و تخصص زنبورداران است.[۱۰]

انار گول آبشا.[۱۱]

اولین جشنواره انار در مردانقم[ویرایش]

در سال ۱۳۸۸ و در دوران بخشداری آقای اسداللهی و با برنامه‌ریزی و مدیریت ایشان، در اواخر مهر ماه برگزار شد و سال بعد نیز دومین جشنواره انار مردانقم باز با مدیریت بخشدار وقت آقای اسداللهی برگزار شد. از آن سال برگزاری جشنواره وارد تقویم سالانه شهرستان شد.[۱۲][۱۳][۱۴] جاذبه اصلی این جشنواره اجرای موسیقی عاشقی توسط عاشقهای معروف منطقه ارسباران است.

اطلاعات بیشتر[ویرایش]

قلعه مردانقم قبل از اسلام احداث شده است. در عصر حکومت خوارزمشاهیان مدتها از آن به عنوان زندان سیاسی استفاده می‌کردند و عده ای از رجال و دربانیان و امرای قصر را محکوم و در قلعه مذکور زندانی می‌نمودند.[۱۵] بر طبق نظر یکی از اهالی محل، قلعه درحال حاضردر اراضی روستای کوانق واقع شده است، (بالطبع قرار گیری فعلی ملاک نبوده واز آنجایی که روستای کوانق از قدیم جز توابع مردانقم بوده لذا قلعه مردانقم درست می‌باشد)

منابع[ویرایش]

  1. : کمیته تخصصی نام نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران :
  2. «نتایج سرشماری ۱۳۸۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  3. «سرشماری سال ۱۳۹۰ استان آذربایجان شرقی». 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ نزهةالقلوب، حمداله مستوفی، به کوشش محمد دبیر سیاقی ، انتشارات کتابخانه طهوری، چاپ اول، تهران، ۱۳۳۶، ص. ۹۶.
  5. نزهةالقلوب، حمداله مستوفی، به کوشش محمد دبیر سیاقی ، انتشارات کتابخانه طهوری، چاپ اول، تهران، ۱۳۳۶، ص. ۱۰۱.
  6. فرهنگ جغرافیایی ایران، آبادیها، زیر نظر حسینعلی رزم آرا، تهران: سازمان جغرافیایی کشور، 1329، ج 4
  7. «لغتنامه دهخدا». 
  8. http://rc.majlis.ir/fa/law/show/108030
  9. Robert Mignan, A Winter Journey Through Russia, the Caucasian Alps, and Georgia: Thence … , Vol. 1, 1839, London, p. 125
  10. http://www.mardangoom.com/
  11. دکتر علی اکبرزاده مردانقم. «آشنایی با محصولات باغی و گیاهی روستای مردانقم مرکز دهستان دیزمار شرقی». 
  12. «دومین جشنواره انار در شهرستان کلیبر». 
  13. «جشنواره انار روستای مردانقم». 
  14. «اولین جشنواره انار در کلیبر آذربایجان شرقی». 
  15. وحید محمدی. «روستای مردانقم».