شبستر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شبستر
کشور  ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان شبستر
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی چیچستر (چیچست نام تاریخی دریاچه ارومیه است)
سال شهرشدن ۱۳۰۸
مردم
جمعیت ۱۳۰٬۸۵۷ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۵۰۰
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه ۳۰۰
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی معصومه آقاپور علیشاهی
شهردار محمد باقر موسویان
ره‌آورد بادام، زردآلو، گردو،
گیلاس و هلو
پیش‌شماره تلفنی ۰۴۱
وبگاه http://shabestar.ir (شهرداری)، http://shabestarnews.ir (اخبار شهرستان)


شبستر یکی از شهرهای غربی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان شبستر است. این شهر در 65 کیلومتری شمال غرب تبریز واقع شده‌است.[۱] شبستر به دلیل همجواری با تبریز دومین شهرستان صنعتی استان آذربایجان شرقی محسوب می‌ود.[۲]و به دلیل فعالیت چندین دانشگاه در سطح این شهرستان، شبستر به شهر دانشگاهی استان معروف است.[۳]

پیشینه[ویرایش]

برپایهٔ اسناد و آثار تاریخی همچون تپهٔ حسنلو در روستای دیزج‌خلیل و کول‌تپه در قره‌تپه ثابت شده که منطقهٔ شبستر پیش از ورود آریایی‌ها به فلات ایران مسکونی بوده و حکومت‌های محلی اورارتو و ماننا بر این منطقه تسلط داشته‌اند. همچنین آرامگاه شیخ محمود شبستری درگذشتهٔ سال ۷۲۰ هجری در شبستر قرار دارد و نیز تیمور لنگ پس از فتح تبریز در سال ۷۷۸ هجری وارد شبستر شده و در این باره می‌نویسد:[۴]

در روزهای آخر جنگ تبریز، شیخ مسعود نوهٔ شیخ محمود شبستری از شبستر نزد من آمد و مثل دیگران شفاعت سکنهٔ تبریز را کرد و از من خواهش نمود که بعد از غلبه بر تبریز، شهر را مورد قتل‌عام و تاراج قرار ندهم و چون قسمتی از سکنهٔ شهر یعنی اهالی محلهٔ شام بر سلطان احمد شوریدند، دورهٔ جنگ کوتاه شد. من از این‌که تبریز را گشودم و از قتل‌عام و تاراج صرف‌نظر نمودم، قبل از این‌که وارد آذربایجان شوم، میل داشتم که اگر روزی قدم به آن کشور گشودم، به شبستر بروم و بر سر مزار شیخ محمود شبستری فاتحه بخوانم و برای وی طلب آمرزش کنم؛ چون آن مرد نیکوکار بر گردن من حق داشت؛ زیرا من از خواندن کتاب او به‌نام گلشن راز خیلی چیزها آموختم و شیخ محمود شبستری در آن کتاب مرا با اسرار ازلی و ابدی آشنا کرد. کتاب او با این‌که کوچک است، اما چون گوهر می‌باشد و با وجود کوچکی قیمت بسیار دارد.

فرهنگ[ویرایش]

شبستر زادگاه شاعران و عارفان بسیاری نظیر شیخ محمد خیابانی و میرزا علی معجز شبستری شاعر طنزسرای برجسته آذربايجان است.[۵] [۶]شیخ محمود شبستری صاحب آثاری همچون حق‌الیقین، سعادت‌نامه و مثنوی گلشن راز از مهم‌ترین مشاهیر این شهر محسوب می‌گردد؛ به گونه‌ای که مرتضی مطهری در کتاب اسلام‌شناسی راجع به وی می‌نویسد:[۴]

شیخ محمود شبستری آفرینندهٔ منظومهٔ عرفانی بسیار عالی موسوم به گلشن راز بوده که این اثر یکی از کتب بسیار عالی به‌شمار می‌آید و نام سرایندهٔ خویش را جاوید ساخته‌است.

مردم[ویرایش]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت شهرستان شبستر برپایهٔ آخرین نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ خورشیدی بالغ بر ۱۲۳۸۸۸ نفر بوده که از این تعداد، ۶۰۷۷۴ نفر مرد و ۶۳۱۱۴ نفر زن بوده‌اند. برهمین اساس، شمار خانوارهای شبستر ۳۷۳۸۶ خانوار می‌باشد که از این بین ۶۴۳۷۱ روستایی و ۵۹۵۱۷ نفر شهری می‌باشند.[۷]

زبان[ویرایش]

مردم شبستر آذری بوده و زبان آن‌ها ترکی آذربایجانی است.

آرامگاه شیخ محمود شبستری[ویرایش]

آرامگاه سعدالدین محمود بن عبدالکریم بن یحیی موسوم به شیخ محمود شبستری به همراه مزار استاد او بهاءالدین یعقوب تبریزی در باغ گلشن راز شبستر قرار گرفته‌است. بنای این آرامگاه به سال‌های پایانی سدهٔ هفتم هجری می‌رسد؛ البته بعدها در دوران سلطنت محمد شاه قاجار توسط وزیر وی حاجی میرزا آغاسی تخریب و از نو ساخته شد. سنگ‌نبشه‌های مرمرین نقش‌برجسته نیز در سال ۱۲۶۷ هجری بر روی مزار شیخ محمود و بهاءالدین گذاشته شد. میرزا حسن‌خان سپهسالار در سال ۱۲۹۷ هجری این بنا را مرمت نمود.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

مجله (های) علمی[ویرایش]

مجله International Journal of Forest, Soil and Erosion از آبان ماه ۱۳۹۰ در شبستر به صورت فصلنامه منتشر می‌شود.

پیوند به بیرون[ویرایش]

سایت گروه زیست‌محیطی یاشیل می‌شو درگاه اینترنتی شهرستان شبستر شبستر از زاویه‌ای دیگر - راهنمای تصویری شبستر

منابع[ویرایش]

  1. «شهرستان شبستر - پایگاه اطلاع رسانی استانداری آذربایجان شرقی». www.ostan-as.gov.ir. بازبینی‌شده در 2018-11-28. 
  2. YJC, خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان |. «شهرستان شبستر دومین شهر صنعتی استان آذربایجان شرقی». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. بازبینی‌شده در 2018-11-22. 
  3. «شبستر ،شهر دانشگاهی آذربایجان شرقی»(en)‎. به کوشش مهروماه. بازبینی‌شده در 2018-11-22. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «موقعیت تاریخی و فرهنگی شبستر». سازمان بازرگانی استان آذربایجان شرقی. بازبینی‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۹. 
  5. «معرفی شهرستان شبستر | درگاه الکترونیکی شهرداری شبستر». www.shabestar.ir. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۲۲. 
  6. «شبستر زادگاه گلشن راز+ تصاویر- اخبار ویژه نامه ها - اخبار تسنیم - Tasnim»(fa)‎. به کوشش خبرگزاری تسنیم - Tasnim. بازبینی‌شده در 2018-11-22. 
  7. http://eazphcp.tbzmed.ac.ir/?pageid=1603