شبستر

مختصات: ۳۸°۱۰′۴۹″شمالی ۴۵°۴۲′۱۰″شرقی / ۳۸٫۱۸۰۲۷۸°شمالی ۴۵٫۷۰۲۷۷۸°شرقی / 38.180278; 45.702778
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شبستر
کشور ایران
استانآذربایجان شرقی
شهرستانشبستر
بخشمرکزی
نام(های) پیشینچیچستر (چیچست نام تاریخی دریاچه ارومیه است)
سال شهرشدن۱۳۰۸
مردم
جمعیت۲۹٬۱۸۱ نفر [۱][یادداشت ۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۵۰۰
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۲۶۸میلی متر
اطلاعات شهری
شهردارمحمد باقر موسویان
ره‌آوردبادام، زردآلو، گردو،
گیلاس و هلو
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۴۱
وبگاهشهرداری
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۲۵ ن
کد آماری۱۲۱۰
شبستر بر ایران واقع شده‌است
شبستر
روی نقشه ایران
۳۸°۱۰′۴۹″شمالی ۴۵°۴۲′۱۰″شرقی / ۳۸٫۱۸۰۲۷۸°شمالی ۴۵٫۷۰۲۷۷۸°شرقی / 38.180278; 45.702778

شبستر یکی از شهرهای غربی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان شبستر است. این شهر در ۶۵ کیلومتری شمال غرب تبریز واقع شده‌است.[۲] شبستر به دلیل همجواری با تبریز دومین شهرستان صنعتی استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.[۳] و به دلیل فعالیت چندین دانشگاه در سطح این شهرستان، شبستر به شهر دانشگاهی استان معروف است.[۴]

پیشینه

برپایهٔ اسناد و آثار تاریخی همچون تپهٔ حسنلو در روستای دیزج‌خلیل و مکان های باستانی روستای تیل که تاریخی فراتر از حد دارند که متأسفانه میراث فرهنگی هیچ حفاری در آن انجام نداده است و شهرکوزه کنان: «شهری است در حدود ده فرسخی تبریز» با جمعیتی در حدود ۱۰۰۰۰ نفر. این شهر در قسمت غربی شهرستان شبستر و در بخش موسوم به گونئی مرکزی قرار دارد. گونئی به معنای آرانک و در نهایت ارونق می‌باشد. یاقوت حمدی در معجم البلدان آورده‌است که در کوزه کنان ۷۵۰۰۰ خانوار زندگی می‌کنند. و کول‌تپه در قره‌تپه ثابت شده که منطقهٔ شبستر پیش از ورود آریایی‌ها به فلات ایران مسکونی بوده و حکومت‌های محلی اورارتو و ماننا بر این منطقه تسلط داشته‌اند. همچنین آرامگاه شیخ محمود شبستری درگذشتهٔ سال ۷۲۰ هجری در شبستر قرار دارد و نیز تیمور لنگ پس از فتح تبریز در سال ۷۷۸ هجری وارد شبستر شده و در این باره می‌نویسد:[۵]

در روزهای آخر جنگ تبریز، شیخ مسعود نوهٔ شیخ محمود شبستری از شبستر نزد من آمد و مثل دیگران شفاعت سکنهٔ تبریز را کرد و از من خواهش نمود که بعد از غلبه بر تبریز، شهر را مورد قتل‌عام و تاراج قرار ندهم و چون قسمتی از سکنهٔ شهر یعنی اهالی محلهٔ شام بر سلطان احمد شوریدند، دورهٔ جنگ کوتاه شد. من از این‌که تبریز را گشودم و از قتل‌عام و تاراج صرف‌نظر نمودم، قبل از این‌که وارد آذربایجان شوم، میل داشتم که اگر روزی قدم به آن سرزمین گشودم، به شبستر بروم و بر سر مزار شیخ محمود شبستری فاتحه بخوانم و برای وی طلب آمرزش کنم؛ چون آن مرد نیکوکار بر گردن من حق داشت؛ زیرا من از خواندن کتاب او به‌نام گلشن راز خیلی چیزها آموختم و شیخ محمود شبستری در آن کتاب مرا با اسرار ازلی و ابدی آشنا کرد. کتاب او با این‌که کوچک است، اما چون گوهر می‌باشد و با وجود کوچکی قیمت بسیار دارد.

فرهنگ

شبستر زادگاه شاعران و عارفان بسیاری نظیر محمد خیابانی و میرزا علی معجز شبستری شاعر طنز سرای برجسته آذربایجان است.[۶][۷] شیخ محمود شبستری صاحب آثاری همچون حق‌الیقین، سعادت‌نامه و مثنوی گلشن راز از مهم‌ترین مشاهیر این شهر محسوب می‌گردد؛ به گونه‌ای که مرتضی مطهری در کتاب اسلام‌شناسی راجع به وی می‌نویسد:[۵]

شیخ محمود شبستری آفرینندهٔ منظومهٔ عرفانی بسیار عالی موسوم به گلشن راز بوده که این اثر یکی از کتب بسیار عالی به‌شمار می‌آید و نام سرایندهٔ خویش را جاوید ساخته‌است.

مردم

جمعیت

براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان شبستر در حدود 124499 نفر (3.3 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 15663 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 60393 نفر و جمعیت روستایی آن 64106 نفر و تعداد خانوار آن 37386 خانوار است.[۸]

زبان

مردم شبستر به زبان ترکی آذربایجانی یا ترکی آذری سخن می‌گویند.

جاذبه های گردشگری

درياچه اروميه و جزاير و بنادر آن، آبشار عيش آباد و ارتفاعات منطقه از جاذبه های طبيعی شهرستان شبستر محسوب می شوند. بناهای تاريخی و ديدنی متعدد حکايت از قدمت تاريخی منطقه دارند. مساجد شبستر در رديف مکان های ديدنی به شمار می آيند. در تسوج مسجد زيبايی وجود دارد كه مسجد يادگار شاه ناميده می شود. هم چنين قبور عارفان و مشاهير مانند: مقبره شيخ محمود شبستری و مزار پيررجب در کنار روستای تاريخی سيس از مکان های ديدنی منطقه به شمار می آيند. آبشارعيش آباد - شبستر: اين آبشار در قسمت کوهستاني ميشوغربي در نزديکي روستاي عيش آباد واقع شده است. بخشي از جاده منتهي به محوطه آبشار اتومبيل رو وبخشي ديگر خاکي است. آبشار عيش آباد حدود ۱۵ متر ارتفاع دارد. محوطه پيرامون آبشار را کوه و دره زيبايي در بر گرفته است. [۵]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. آمار بر اساس سرشماری ۱۳۹۵ است و بر همین اساس، جمعیت شهر شبستر ۲۲٬۱۸۱ تن و استان آذربایجان شرقی ۳٬۹۰۹٬۶۵۲ تن بوده‌است.

مجله (های) علمی

مجله International Journal of Forest, Soil and Erosion از آبان ماه ۱۳۹۰ در شبستر به صورت فصلنامه منتشر می‌شود.

پیوند به بیرون

سایت گروه زیست‌محیطی یاشیل می‌شو درگاه اینترنتی شهرستان شبستر شبستر از زاویه‌ای دیگر - راهنمای تصویری شبستر

منابع

  1. نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ بایگانی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine وبگاه مرکز آمار ایران
  2. «شهرستان شبستر - پایگاه اطلاع رسانی استانداری آذربایجان شرقی». www.ostan-as.gov.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۲۸.
  3. YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان |. «شهرستان شبستر دومین شهر صنعتی استان آذربایجان شرقی». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۲۲.
  4. "شبستر ،شهر دانشگاهی آذربایجان شرقی". Retrieved 2018-11-22.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ «موقعیت تاریخی و فرهنگی شبستر». سازمان بازرگانی استان آذربایجان شرقی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۹.
  6. «معرفی شهرستان شبستر | درگاه الکترونیکی شهرداری شبستر». www.shabestar.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۲۲.
  7. «شبستر زادگاه گلشن راز+ تصاویر- اخبار ویژه نامه ها - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۲۲.
  8. http://eazphcp.tbzmed.ac.ir/?pageid=1603