محمود کاشغری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمود کاشغری
زادروز ۱۰۰۸ م.، ۳۸۰ قمری
بارسغان
درگذشت ۱۱۰۲ م.، ۴۷۷ قمری
اوپال
آرامگاه اوپال، ترکستان شرقی
محل زندگی آسیای مرکزی، خاورمیانه
پیشه زبان‌شناسی، فرهنگ‌نویسی
دوره قراخانیان، عباسیان
مذهب اسلام، سنی
والدین حسین کاشغری

محمود بن حسین بن محمد کاشغری (۱۰۲۸ م. در حوالی ساحل دریاچه ایسیک گول، بارسغان، قرقیزستان تا ۱۱۰۲ م. اوپال در ۵۰ کیلومتری کاشغر) زبانشناس، محقق و گردآورنده کامل ترین فرهنگ لغت تُرکی، کتاب دیوان لغات الترک می‌باشد.[۱]

خاستگاه[ویرایش]

محمود ابن حسین ابن محمد الکاشغری[۲] در اواخر قرن چهارم هجری (حدود ۳۸۰ هجری قمری) در حوالی دریاچه ایسیق گول، برسغان به دنیا آمد. در آن زمان پدرش حسین ابن محمد نوه هارون ابن حسن بن سلیمان بن بوقراخان حاکم برسغان بوده است. برسغان هم اکنون شهری در قرقیزستان کنونی می‌باشد.[۳][۴]

خاندان و زاد و مرگ شیخ محمود کاشغری[ویرایش]

اوملژان پرتساک Omeljan Pritsak نویسندهٔ مادهٔ قاراخانلیلار Karaxanlılar در «دائرةالمعارف اسلام»، دربارهٔ «محمودبن یوسف بغراخان» جد اعلای محمود کاشغری چنین می‌نویسد: «محمودبن یوسف ملقب به قوام‌الدوله، خاقان بزرگی بود. تنها ۱۵ ماه (۴۴۸-۴۴۹) توانست حکومت کند و حکومت را به فرزند ارشدش حسین چاغری تگین وا سپرد. او، پدر محمود کاشغری، دانشمند زبان شناس آن روزگار بود»[۵]


آثار[ویرایش]

معروفترین آثار محمود کاشغری دیوان لغات الترک نام دارد. این کتاب شامل موضوعاتی در رابطه با تاریخ، فرهنگ و زبان یک قوم است که در آن بنا به فرهنگ مردمان ترک تبار، ارزش‌های اخلاقی، الگوی رفتاری، جهان‌بینی ملت‌های ترک‌تبار در قرن یازدهم میلادی را به تصویر کشیده است.از این کتاب تنها یک نسخه خطی یافت شده است که به سال 664 ق از روی نسخه دستنویس خود کاشغری استنساخ شده است.

نقشه توزیع اقوام ترک در دیوان کاشغری

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

متن دیوان لغات الترک

پانویس[ویرایش]

  1. AHistory of Inner Asia , Svat Soucek
  2. Махмуд ал-Кашгари, 2005, с. 16
  3. Махмуд Кашгарский – выдающийся учёный Центральной Азии - Это интересно
  4. Махмуд ал-Кашгари, 2005, с. 16
  5. Islam Ansiklopedisi, 6, s.260 a-b.