گنبد غفاریه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گنبد غفاریه
گنبدغفاریه.jpg
نام گنبد غفاریه
کشور  ایران
استان استان آذربایجان شرقی
شهرستان شهرستان مراغه
بخش مرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنا آجری
کاربری گنبد
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۳۷
تاریخ ثبت ملی ۹ مرداد ۱۳۱۲
اطلاعات بازدید
امکان بازدید دارد

مختصات: ۳۷°۲۳′۴۰٫۸۳″ شمالی ۴۶°۱۳′۵۲٫۳۷″ شرقی / ۳۷٫۳۹۴۶۷۵۰°شمالی ۴۶٫۲۳۱۲۱۳۹°شرقی / 37.3946750; 46.2312139

گنبد غفاریه در شمال غربی شهر مراغه و در کنار رودخانهٔ صوفی‌چای قرار گرفته‌است. این گنبد در زمان حکومت ایلخانیان و توسط سلطان ابوسعید بهادرخان ساخته شده‌است.

معماری[ویرایش]

گنبد غفاریه مانند دیگر گنبدهای مراغه بنایی است چهارگوش که بر روی تخته‌ای سنگی و دخمه‌ای استوار گشته اسست. در چهارسوی بنا ستون‌های آجری با نقش لوزی به چشم می‌خورد. ورودی گنبد به سمت شمال و بر هر یک از اضلاع آن دو طاق‌‎نما و یک حاشیه کتیبه ساخته شده‌است و تزیینات بنا شامل کاشی‌های رنگین سیاه و سفید و آبی آسمانی است.[۱]

سنگ‌نبشته سردر نشان از آن دارد که گنبد غفاریه در زمان ایلخانی ابوسعید بهادرخان (۷۱۶-۷۳۶ هجری قمری) ساخته شده‌است.[۱]

پیشینه[ویرایش]

وجه تسمیهٔ بنا براساس آنچه که از متون تاریخی برمی‌آید چنین است که عارفی به‌نام «نظام‌الدین احمد بن حسین‌الغفاری» در زمان فرمانروایی «سلطان یعقوب بن حسن‌بیگ آق‌قویونلو» هنگام مراجعت از حج، عمارتی در نزدیکی این بنا احداث و املاک و باغی جهت مصارف آن وقف نمود. به‌همین جهت این عمارت و بناهای وابسته و همچنین برج مزبور به‌نام وی به «غفاریه» شهرت یافت.[نیازمند منبع]

خطوط به کار رفته در این بنا همه ریحان بوده و کتیبه‌ای در بالای گنبد قرار دارد که متأسفانه فرسوده شده و چیزی بر روی آن معلوم نیست اما گفته می‌شود که نام مالک گنبد بر روی آن حک شده‌است.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ مشکوتی، نصرت‌الله. فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران. سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران، ۱۳۴۹.