تیکمه‌داش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تیکمه‌داش
کشور  ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان بستان‌آباد
بخش تیکمه‌داش
مردم
جمعیت ۲٬۴۶۸ نفر[۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۹۰۰ متر[۲]
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه ۳۸۰ میلی‌متر[۲]
اطلاعات شهری
شهردار علاءالدین صدری بخشدار=اکبرانبارته

تیکمه‌داش یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد است. این شهر در ۱۶ کیلومتری بستان‌آباد، ۶۱ کیلومتری تبریز و ۹۱ کیلومتری میانه واقع شده‌است و به این دلیل داد وستد و بازار رسمی آن شهرهای مهم تبریز و میانه می‌باشد. تیکمه‌داش در سال ۱۳۷۶ خورشیدی تبدیل به شهر شده‌است. جمعیت شهر تیکمه‌داش برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، بالغ بر ۲٬۴۶۸ نفر می‌باشد که از این تعداد، ۱٬۲۷۰ نفر مرد و ۱٬۱۹۸ نفر زن می‌باشد؛ هم‌چنین شمار خانوارهای ساکن این شهر، ۶۳۳ خانوار است. از لحاظ میزان سواد نیز ۱٬۷۴۱ نفر از ساکنان تیکمه‌داش را افراد باسواد و ۴۶۳ نفر را افراد بی‌سواد تشکیل می‌دهند.[۱]

دوشنبه‌بازار این شهر در سطح منطقه معروف است.

جغرافیا[ویرایش]

شهر تیکمه‌داش در دامنهٔ کوه‌های قارقالان و قلیچ‌قیه قرار گرفته و ۱۹۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. رود بنوچای از درون و رود بوستکان‌چای از پیرامون آن می‌گذرد. در اطراف تیکمه‌داش چشمه‌های آب‌معدنی بسیاری وجود دارد و نیز غار یاغیشلو در این منطقه واقع شده‌است. حداکثر دمای شهر در تابستان‌ها ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد بالای صفر و حداقل آن در زمستان‌ها ۳۵ درجهٔ سانتی‌گراد زیر صفر است؛ همچنین میانگین بارش سالانه در تیکمه‌داش ۳۸۰ میلی‌متر می‌باشد.[۲]

پیشینه[ویرایش]

موریتس فون‌کوتسبو در سفرنامهٔ خود در سال ۱۸۱۷، روستای تیکمه‌داش را باعنوان توده‌سنگ خوانده‌است. فریزردر سفرنامه‌اش از روستای تیکمه داش و اوژن فلاندن در سفرنامهٔ خویش به روستای تخمه‌داغ در میان روستاهای حاج‌آقا و قره‌چمن اشاره کرده‌است. در اواخر دورهٔ قاجار، این روستا یکی از منزلگاه‌های پادشاهان در سفر به خارج از کشور بوده‌است؛ به‌گونه‌ای که مظفرالدین شاه در جریان یکی از این سفرها به روستای تیکمه‌داش در ۱۸ کیلومتری حاج‌آقا و ۳۰ کیلومتری قره‌چمن اشاره داشته‌است.[۲]

چهره‌های شاخص[ویرایش]

خسته قاسم (Xəstə Qasım) شاعر، عارف و فیلسوف قرن دوره افشاریه، (۱۷۶۰–۱۶۸۴ میلادی)، متولد و در گذشته تیکمه‌داش می‌باشد. او خود در اینباره می‌گوید؛[۲]

خسته‌قاسم تیکمه‌داش‌لی، گونی غم‌لی گوزی یاش‌لی

خسته قاسم یکی از ستونهای استواری موسیقی عاشیقی است.[۳] وی، علاوه بر استادی در سرودن انواع قالبهای شعری کلاسیک همانند قصیده و غزل، قالبهای جدیدی را در ادبیات عاشیقی وارد کرد. یکی از استادانه‌ترین اشعار مستزاد (müstəzad) او، که در طی آن از معانی متضاد لغت یاسین (مشتق از نام سوره یس) استفاده می‌کند، بقرار زیر است:

İgid olan ixlas bağlar Yasinə Oxudum Quranı çıxdım Yasinə
Namərd boynu ya sına Aşıq deyər ya sına
Ya inciyə, ya sına Nanəcibə söz demə
Eşidənlər deyər, ay hayıf, hayıf Qasım ölər, ellər gələr yasına

از دیگر چهره‌های شاخص تیکمه داش می‌توان به: سینا زمانی تیکمه داش قهرمان فوق سنگین وزن کاراته در رشته کیوکوشین اشاره کرد. وی هم اکنون در مهرشهر کرج ساکن بوده، و تحت تظر استاد وصال شعبانی به ادامه فعالیت می‌پردازد (متأسفانه نه در تیکمه داش کسی ایشان را می شناسه و نه در اینترنت کوچکترین مشخصاتی از ایشان (سینا زمانی) هست لطفاً در انتشار مطالب دقت فرمائید)

ناحیهٔ صنعتی[ویرایش]

ناحیه صنعتی تیکمه داش در سال ۱۳۷۴ در زمین حدوداً ۱۷ هکتار که از طرف اهالی بطور رایگان در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته است و پیشرفت فیزیکی فاز اول آن ۷۱ درصد بوده‌است که عبارتند از:

۱ ـ نقشه‌برداری –خیابان کشی – جدول گذاری – خاک برداری

۲ ـ تیر گزاری – سیم کشی محوطه ناحیه – نصب ترانس برق در روشنائی معابر

۳ ـ حفره چاه نیمه عمیق – احداث موتور خانه – احداث منبع ۲۰۰ متر مکعبی

۴ ـ احداث نگهبانی - پل ورودی – جدول چینی وسط بلوار

۵ ـ اخذسند مادر ناحیه صنعتی

برای این ناحیه صنعتی ۳۶ واحد تولیدی پیش بینی گردیده‌است که ۳ واحد تولید تخته سه لائی با ظرفیت ۳۰۰ متر مکعب در سال و با اشتغال ۱۱ نفر و واحد تولیدی ظرف یکبار مصرف با ظرفیت ۱۳۰ تن در سال و اشتغال ۶ نفر و واحد تولید مربای هویج با ظرفیت ۳۰۰ تن در سال و اشتغال ۱۰ الی ۱۵ نفر به بهره‌برداری رسیده‌است.

همچنین ۷ واحد پلاستیک تزریقی، ظروف یکبار مصرف، انواع پلاستیک تزریقی و بادی، ریخته‌گری، گیاهان داروئی و کنسرو مرغ در حال ساخت و ساز می‌باشند تعداد کارخانجات حوزه استحفاظی بیس از ۷۰ واحد می‌باشد.[۴]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ «تیکمه‌داش». بنیاد دائرةالمعارف اسلامی. بازبینی‌شده در ۸ دسامبر ۲۰۰۹. 
  3. «خسته قاسم یکی از برجسته‌ترین افراد در حوزه موسیقی عاشیقی». اهراب نیوز، ۲۲ مرداد ۱۳۹۲. 
  4. [۱]/ سازمان بازرگانی استان آذربایجان شرقی

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]