گویشهای گورانی
گورانی (اورامی) دستهای از گویشهای ایرانی شمالغربی است که در غرب ایران و شمال شرق عراق صحبت میشود. متکلمین به گورانی همچنین از زبان کردی سورانی و فارسی نیز استفاده میکنند.[۱] این زبان به علت تعداد کم گویشوران آن توسط یونسکو یکی از زبانهای در خطر نابودی اعلام شده است.[۲] گویشوران آن در ایران ۲۳ هزار نفر و در عراق ۲۱ هزار نفر برآورد شدهاند.[۱]
گورانی از شاخه زازا-گورانی زبانهای ایرانی است و نزدیکی آن بیشتر با زبانهای تالشی، گیلکی و زازا است.[۳] برخی معتقدند گورانی با زبانهای کردی مانند سورانی و کرمانجی که در همسایگی آن قرار دارند تمایز زیاد دارد.[۴] اما برخی دیگر آن را در شمار گویشهای زبان کردی قرار میدهند.[۵]
[ویرایش] منطقه جغرافیایی
این گویش در نواحی جنوبی کردستان که بین ایران و عراق تقسیم شدهاست تلفظ میشود. در کردی سایر مناطق به آواز گورانی و به آواز خوان گورانی بیژ گفته میشود. در عراق در خانقین، مندلی، شرق سلیمانیه، نزدیکی حلبچه و در ایران در جنوب و غرب ایران (کنار مرز عراق)، اورامانات، شرق سنندج، شمال و شمال غربی کرمانشاه به این گویش سخن میگویند.[۱]
[ویرایش] پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International Gurani
- ↑ [۱] UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger
- ↑ J N Postgate, Languages of Iraq, ancient and modern, British School of Archaeology in Iraq, [Iraq] : British School of Archaeology in Iraq, 2007, p.138.
- ↑ J N Postgate, Languages of Iraq, ancient and modern, British School of Archaeology in Iraq, [Iraq] : British School of Archaeology in Iraq, 2007, p.138.
- ↑ «Kurdish language». Britannica Encyclopedia. بازبینیشده در مارس ۲۰۱۰.
[ویرایش] منابع دیگر
- دانشنامهٔ ایرانیکا - چاپ دانشگاه کلمبیا
- شاهنامهٔ فردوسی
| این یک نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |