حلبچه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حلبچه
هه‌له‌بجه
یادمان قربانیان حمله شیمیایی به حلبچه.عکس از احمد ناطقی
مختصات جغرافیایی مختصات: ۳۵°۱۱′ شمالی ۴۵°۵۹′ شرقی / ۳۵.۱۸۳° شمالی ۴۵.۹۸۳° شرقی / 35.183; 45.983
کشور  عراق
منطقه Flag of Kurdistan.svg کردستان عراق
استان حلبچه
جمعیت حدود ۳۳۷٫۰۰۰ (۲۰۱۳)
مساحت ، کیلومتر مربع
تراکم جمعیت کیلومتر مربع
پیش شماره
وبگاه

حَلَبْچِه یا حلبجه (به کردی: هه‌له‌بجه Helebce) از شهرهای کردستان عراق در ۱۵–۱۰ کیلومتری مرز ایران و ۲۲۵ کیلومتری شمال شرقی بغداد است. این شهر در منطقه شهرزور عراق قرار دارد.

تاریخچه[ویرایش]

بمباران شیمیایی[ویرایش]

نوشتارهای اصلی: عملیات انفال و بمباران شیمیایی حلبچه

ساکنان حلبچه در جریان جنگ ایران و عراق، در تاریخ ۱۶ تا ۱۷ مارس ۱۹۸۸ توسط رژیم وقت عراق بمباران شیمیایی شدند و بیشتر از پنج هزار غیرنظامی و بی‌دفاع در یک نیمروز در این شهر جان باختند. این بمباران شیمیایی تقریباً هم‌زمان بود با عملیاتی مرسوم به عملیات انفال (عملیات انفال عملیاتی بود که پیرامون آن حدود ۱۸۲ هزار نفر به‌ویژه کودکان و زنان و سالخوردگان مناطق کردنشین توسط ارتش حزب بعث عراق کشته و زنده به گور شدند.)[نیازمند منبع] مناطق اطراف حلبچه در آن زمان (زمان بمباران شیمیایی) در اشغال نیروهای ایرانی و هم‌چنین در دست گروه‌های پیش‌مرگ کُرد بود.

احمد ناطقی، سعید صادقی و سعید جان بزرگی (که به دلیل استنشاق گازهای شیمیایی بعدها جانش را از دست داد) عکاسانی بودند که هم‌زمان با بمباران شیمیایی، در حلبچه بودند و عکس‌های مهمی از قربانیان حلبچه ثبت کردند. انتشار عکس‌های آن‌ها به دلیل آنکه در لحظهٔ مرگ قربانیان گرفته شد؛ تکان‌دهنده بود و تأثیر فراوانی بر افکار عمومی جهان گذاشت. عکس عمر خاور (مرد کردی که کودکی را در آغوش دارد) از آثار احمد ناطقی و تندیس همین تصویر در چند جای حلبچه نصب شده‌است.

Chemical weapons Halabja Iraq March 1988.jpg

عکاسان سایر کشورهای جهان دو روز بعد، از این جنازه عکس گرفته‌اند اما به دلیل گذشت زمان؛ جنازه‌ها از حالت اولیه خارج شده و از تأثیرگذاری کمتری برخوردار بودند.[نیازمند منبع]

گازهای سمی به‌کاررفته از سوی دولت عراق در حلبچه گاز خردل، سارین، تابون و وی‌اکس بود که از سوی برخی دولت‌های غربی به رژیم بعث عراق تحویل داده شده بود و معامله‌گر هلندی فرانس فان آنرات در این مسئله نقش کلیدی داشت.

کیهان کلهر قطعه‌ای به یاد قربانیان حلبچه نواخت که در آلبوم شهر خاموش منتشر شد.[نیازمند منبع]
خانوادهٔ کامکار هم در اثری به نام ((پوئم سمفونی حلبچه و خرمشهر))با زبان ساز و آواز پیرامون فاجعه حلبچه پرداخته‌اند.[نیازمند منبع]

مردم[ویرایش]

زبان[ویرایش]

حلبچه از مناطق گورانی و (هورامی) زبان بوده که در آن کردی سورانی به مرور جانشین گویش گورانی گشته‌است.[نیازمند منبع] مردم حلبچه در حال حاضر به زبان کردی سورانی و هورامی صحبت می‌کنند.[۱]

قومیت[ویرایش]

مردم حلبچه کرد هستند.[۱]

مذهب[ویرایش]

اهالی حلبچه مسلمان سنی هستند.[۱]

فرهنگ[ویرایش]

تجارت[ویرایش]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت حلبچه در حدود ۸۰٫۰۰۰ نفر است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]