خانقین
مختصات: شرقی′۲۳°۴۵ شمالی′۲۰°۳۴ / ۴۵٫۳۸۳غرب ۳۴٫۳۳۳جنوب
| خانقین |
||
|---|---|---|
 شرقی″۰۲ ′۲۴ °۴۵ شمالی″۴۹ ′۲۰ °۳۴ / °۴۵٫۴۰۰۶شرقی °۳۴٫۳۴۶۹شمالی |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی : | خانقین | |
| کشور : | عراق  |
|
| استان : | ||
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | ۶۰۸۰۰ |
|
| زبانهای گفتاری: | کردی |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا : | ۱۸۱ متر | |
خانِقین، از شهرهای پرجمعیت استان دیاله در شرق عراق در نزدیکی مرز ایران است. این شهر پیوندهای عمیقی از نظر فرهنگی و گویش با شهرهای مرزی استان کرمانشاه همچون قصر شیرین و خسروی و سر پل ذهاب و شهرستان گیلان غرب و شهرستان ایوان غرب در استان ایلام دارد. بسیاری از مردم این شهرها دارای نسبت خویشاوندی با یکدیگر هستند.
اکثریت مردم خانقین به گویشهایی از گورانی و کلهری تکلم میکنند. این شهر زمانی زیر نظر والیان فیلی لرستان اداره می شد که نشان از پیوند مردم این شهر با مردمان غرب ایران دارد. ∗
[ویرایش] پیشینه
شهر خانقین در ۱۵۵ کیلومتری شمال شرقی بعقوبه واقع شدهاست و در گذشته به راه خراسان معروف بود. خانقین در در دوران آشوری و آکادیها راه بازرگانی دولت بوده و از آنجا به عنوان محلی برای استراحت بازرگانان ایرانی و هندی استفاده میشد که رهسپار آنجا میشدند.[۱]
نام خانقین در فارسی میانه دوخانَگ (دوخانه) بوده که پس از اسلام به آن شکل عربی داده و بهجای واژه فارسی دو، پسوند عربی -َین را به آن افزودند.[۲]
در زمان صدام حسین و در پی سیاست عربیسازی او، شمار زیادی از مردم خانقین و روستاهای آن به جنوب عراق منتقل شدند و محلههایی عربنشین از کوچیدگان عرب در خانقین درست شد. برای نمونه: محله «شعله» در ارکوازی، «۷ نیسان» در کاریز، الاشتراکیة در ملکشاه، «آبو عبیدة ابن الجراح» در عالیآبه کویخا زوراب، و «التآمیم» در تولهفروش. در هر محله ۱۰۰ تا ۱۵۰ خانوار عرب مستقر شدند.[۳]
شهر خانقین امروزه به عنوان یکی از مناطق مورد بحث و جدال میان حکومت مرکزی عراق و حکومت اقلیم کردستان بهشمار میآید و ادارات دولتی این شهر بعد از سقوط رژیم سابق عراق در سال ۲۰۰۳ توسط حکومت اقلیم کردستان اداره میشود.[۴]
[ویرایش] پل الون
پل الون در مرکز شهر خانقین واقع است. ساسانیان در آن دوران به علت سیلابهای شدید این پل را که از ۲۴ پایه تشکیل شدهاست بنیاد کردند و تا دوران یاقوت حموی نیز این پل پابرجا بود، این پل در دوران ساسانیها بدین شیوه کنونی نبودهاست بلکه پهنای این پل ۱۵۰ متر و ارتفاع آن از سطح زمین ۶ متر بودهاست.
بر پایهٔ منابع تاریخی برای نخستین بار پل اَلوَن ۱۶۰۰ سال پیش در شهر خانقین ساخته شد و بعد از تخریب آن بار دیگر در سال ۱۸۶۰ توسط یک دختر قاجار ایرانی مرمت و بازسازی شد.
خواهر محمدعلی میرزای قاجار، والی آن زمان کرمانشاه، در سال ۱۸۵۵ برای زیارت اماکن مقدس شیعیان در کربلا و نجف اشرف راهی خانقین شد، اما در آن سال سیلاب سختی جاری میشود و وی تصمیم میگیرد هزینه سفر خود را به علاوهٔ هزینهای بیشتر برای ساخت پلی در خانقین صرف کند. وی شماری معمار اصفهانی را با خود به خانقین آورد و با استفاده از چوب گردوی واردشده از کرمانشاه این پل ساخته شد.[۵]
[ویرایش] منابع
- ^ سایت http://www.khanaqin.com/ و نسخههای انگلیسی و عربی
- ↑ پل الون هدیه یک دختر قاجاری به شهر خانقین. در: آکانیوز. بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.
- ↑ محمدی ملایری، محمد: فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد دوم: دل ایرانشهر، تهران، انتشارات توس ۱۳۷۵.
- ↑ وبگاه خانقین (به کردی سورانی). بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.
- ↑ پل الون هدیه یک دختر قاجاری به شهر خانقین. در: آکانیوز. بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.
- ↑ پل الون هدیه یک دختر قاجاری به شهر خانقین. در: آکانیوز. بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.
http://www.westluristan.com/ وبگاه لورستان الغربیه
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون یک مکان جغرافیایی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
