شهرستان دالاهو

برای دیگر کاربردها، دالاهو (ابهام‌زدایی) را ببینید.

شهرستان دالاهو (به کردی: داڵاهۆ، Dalaho) از توابع استان کرمانشاه ایران است.

مقدمه

شهرستان دالاهو که در ۹۹ کیلومتری کرمانشاه قرار دارد آخرین شهرستانی است که در پایان برنامه سوم به سایر شهرستانهای ایران اضافه شده‌است. با موافقت هیئت دولت بخش کرند غرب به شهرستان دالاهو ارتقا یافت. شهرستان دالاهو چهاردهمین شهرستان استان کرمانشاه بشمار می‌آید. این شهرستان ۱۹۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵۴ روستا دارد. شامل دو شهر مرکزی کرندو گهوارهوبخش ریجاب ودهستانهای بیوه نیج وگوران -قلخانی -باباجانی وبان زرده‌است.

موقعیت جغرافیایی

شهرستان دالاهو با مساحت ۱۹۳۰ کیلو متر مربع، در قسمت غربی استان کرمانشاه بین ۹ََ°۳۴تا ΄۴۶ °۳۴ عرض شمالی و΄۵۳ ° ۴۵ تا ΄۳۵ °۴۶ طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده‌است، که از شمال به جوانرود وثلاث باباجانی، از غرب به سر پل ذهاب، از جنوب غربی به گیلان غرب، از شرق و جنوب شرقی به اسلام آباد غرب وازشمال شرق به کرمانشاه محدود می‌شود.

دالاهو نام کوه مرتفع این منطقه‌است که از طبیعت زیبایی برخوردار است.

تقسیمات سیاسی

شهرستان دالاهو از دو بخش؛ مرکزی و گهواره تشکیل شده‌است. بخش مرکزی شامل؛ شهر کرند غرب و سه دهستان؛ حومه، بانزرده و بیونیج با ۶۸ روستا، مزرعه ومکان مصوب که در حال حاضر ۴۴ روستای آن دارای سکنه می‌باشد.

بخش گهواره شامل؛ شهر گهواره و دو دهستان قلخانی وگوران با ۱۲۸ روستا، مزرعه و مکان مصوب که در حال حاضر ۱۰۷ روستای آن دارای سکنه می‌باشد.

ازمجموع ۱۹۶ روستا ی شهرستان ۱۴۸ روستای آن دارای سکنه می‌باشد.

مذهب

بیشترین اهالی شهرستان پیرو ایین اهل حق هستند و اقلیت سنی مذهب و شیعه در ان زندگی می‌کنند

زبان

مردمان شهرستان دالاهو از اقوام کرد هستند که به زبان کردی و گویشهای جافی، کلهری و گویش قلخانی تکلم می‌کنند. گویش اصلی منطقه گورانی می‌باشد.

دستاوردها

شهرستان از لحاظ صنایع دستی مانند: چاقو سازی، فلز کاری وساخت ادوات موسیقی و ابزار کشاورزی، گلیم، گیوه موج (چادر شب) وسبد پیشینه‌ای دیرینه دارد بطوری که این صنایع با اندک تغییراتی به خارج از کشور صادر می‌شوند. همچنین در این شهرستان صنعت تنبور سازی رونق دارد که تنبورهای دست ساز هنرمندان گهواره‌ای جز بهترین ومرغوبترین تنبورهاست که در بهترین موزه‌ای جهان جای دارد

جاذبه‌های گردش گری

سراب کرندوحریر, دریاچه مصنوعی رشمینه , قله نوا کوه, منطقه بیونیچ, باغات انبوه, سسلله رشته کوههای دالاهو,

محوطه دارو گردکان,

تپه چیا, پارک تاریخی امیر,

محله تاریخی فرهنگی زرده ودربند

جاذبه‌های گردش گری قبل از اسلام

سرخه دیزه: در روستای سرخه دیزه بقایای قلعه عظیمی از روزگار ساسانیان برجاست که از قلوه سنگ و ملاط ساخته شده ودو نوع آجر با دو رنگ نخودی و قرمز در ساخت آن به کار برده شده‌است.

تاق گرا: ایوان سنگی مسقفی است که در دروازه کوهسار زاگرس و گردنه گِل سیاه در تنگه پاتاق موجود است، علت بنای آن را عده‌ای توقفگاه موکب شاهی و عده‌ای دیگر علامت سرمدی ایالت ماد از ایالت اشکانیان تصور کرده‌اند.

بانزرده: دهستان بانزرده علی الخصوص روستای بانزرده(دوازده کیلو متری شمال غربی منطقه ریجاب)، دارای آثار فراوانی از دوره ساسانیان است، از جمله مهمترین این آثار می‌توان به؛ بان مَه زاران، قلعه گَه، گنبد کلایی، قبر سلطان سی قلی مَه، قلعه و برج خاموشی، زندان دو ناب، پل دروازه، قلعه ویرانه، بهشت و دوزخ، بابا شیخ، نقاط حجاری شده دره«هونان»، نهرگبری (جوگوری)، مسجد ریجاب، گمری ملک، قلعه سراب کنار، قلعه تاش خیزی، قبر شیخ بایزی بستان، برج ریجاب، قلعه بان زرده، قلعه یزد گردی، نقاره خانه، آشیابا، گچ گنید، آشپز خانه، دیوار دفاعی اشاره نمود،

جاذبه‌های گردش گری بعد از اسلام

• مقبره ابو دجانه: مقبره ابودجانه (دوجانبه) که برای اهل تسنن متبرک و محترم است، او یکی از یاران پیامبر(صل الله علیه و آله) بوده که در جنگهای اُحد، بدر و دیگر غزوات نبی اکرم(صلی الله علیه و آله) حضور داشته و در جنگ یمامه با مسیلمه کذاب به درجه شهادت رسید.
• مسجد عبدالله بن عمر: این بنا علی الظاهر از بناهای قبل از اسلام بوده، که پس از ظهور اسلام در ایران به مسجد تبدیل شده‌است، اهالی *منطقه بنای مسجد را به عبدالله بن عمر فرزند خلیفه دوم نسبت می‌دهند و به همین نام نیز معروف شده‌است.
• مقبره بابا یادگار: یکی از بقاع متبرک اهل حق که در قریه بان زرده نزدیک قلعه معروف یزدگردی است، هویت حقیقی بابایادگار مانند دیگر مشایخ اهل حق معلوم نیست ولی از آنجا که غالب این مشایخ در اوایل حکومت صفویان زندگی می‌کرده‌اند ردپایی در تاریخ از آنان می‌توان سراغ گرفت.

محوطه و تپه تاریخی طلسم

محوطه کرند کهنه مقبره‌های پیرموسی وپیربنیامین در شهر کرند

منابع

• کتاب ایران در سپیده دم تاریخ- نوشته جورج کامرون- ترجمه حسن انوشه- چاپ سوم، ناشر، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی