عملگر لاپلاس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

در ریاضیات و فیزیک، عملگر لاپلاس، که با \Delta\,  یا \nabla^2  نمایش داده می‌شود، یکی از مهمترین عملگرهای بیضوی به شمار می‌رود. این عملگر در بسیاری از معادلات فیزیکی ظاهر می‌شود که از آن جمله می‌توان به معادلهٔ موج، معادله شرودینگر و معادلهٔ انتقال حرارت اشاره کرد.

[ویرایش] تعریف

عملگر لاپلاس عملگر دیفرانسیلی مرتبه دوم است که بر فضای n-بعدی اقلیدسی عمل می‌کند و برابر است با دیورژانس گرادیان یک تابع. بنابراین اگر f تابعی حقیقی و دوبار مشتق‌پذیر باشد، آنگاه:

\Delta f = \nabla^2 f = \nabla \cdot \nabla f    (1)

همینطور عملگر لاپلاس در دستگاه مختصات دکارتی به شکل زیر تعریف می‌شود:

\Delta f = \sum_{i=1}^n \frac {\partial^2 f}{\partial x^2_i}   (2)

[ویرایش] منبع

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Laplace operator»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۲۱ ژوئیه ۲۰۰۸).