دیورژانس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

دیورژانس (به انگلیسی: Divergence) یا واگرایی، حاصلضرب داخلی عملگر مشتق  \nabla با یک بردار است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] تعریف

اگر x و y و z سه مختصه دستگاه مختصات دکارتی باشند، دیورژانس بردار ‎ f(x,y,z) = fx i + fy j + fz k ‏به صورت زیر تعریف می‌شود:

\operatorname{div}\,\mathbf{F} = \nabla\cdot\mathbf{F}
=\frac{\partial F_x}{\partial x}
+\frac{\partial F_y}{\partial y}
+\frac{\partial F_z}{\partial z}.

که در آن ‎ fx , fy , fz ‏ مولفه‌های بردار f در راستای x , y, z است.

[ویرایش] تعبیر فیزیکی

دیورژانس یک تابع برداری آهنگ شارش برونسوی یا درونسوی شارش است.

[ویرایش] برخی ویژگی‌ها

اگر f اسکالر و v بردار باشد آنگاه:

\nabla \cdot (f \vec v) = f \nabla \cdot \vec v + \vec v \cdot \nabla f

و اگر \vec u و \vec v دو تابع برداری باشند:

\nabla \cdot (\vec u \times \vec v) = \vec v \cdot \nabla \times \vec u - \vec u \cdot \nabla \times \vec v

[ویرایش] کاربرد

در مسائل مختلف فیزیک از چگالی جریان احتمال در مکانیک کوانتومی تا معادله پخش نوترون در رآکتور هسته‌ای ظاهر می‌شود.

[ویرایش] جستارهای وابسته

[ویرایش] منبع

  • جورج براون آرفکن. روشهای ریاضی در فیزیک. ترجمهٔ اعظم پورقاضی. مرکز نشر دانشگاهی، ‎۹۶۴-۰۱-۰۹۱۴-۲. ‏


این نوشتار در زمینهٔ ریاضیات خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.