شاهرود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
شاهرود
شاهرود
اطلاعات کلی
نام رسمی: شاهرود
کشور: ایران
استان: سمنان
شهرستان: شاهرود
بخش: مرکزی
مردم
جمعیت ۱۳۲٬۳۷۹
زبان‌های گفتاری: فارسی
مذهب: اسلام، تشیع
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا: ۱۳۸۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۴٫۸[۱]
بارش سالانه: ۱۱۵ میلی‌متر
اطلاعات شهری
شهردار: ناصر حاج‌محمدی
ره‌آورد: آب‌نبات، انگور، برگه میوه
پیش‌شماره تلفنی: ۰۲۷۳
وب‌گاه: www.Shahrood.ir

شاهرود، یکی از شهرهای استان سمنان در ایران است. این شهر مرکز شهرستان شاهرود است. شاهرود، در حد فاصل دو نوع آب و هوای خشک و کویری، در جنوب و مرطوب و پرباران در شمال جای گرفته که آب و هوایی مطبوع برای این شهر فراهم کرده و آن را در ردیف خوش‌آب و هواترین شهرهای ایران قرار داده‌است. بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت شهر شاهرود ۱۳۲٬۳۷۹ نفر بوده است[۲]، که پرجمعیت‌ترین شهر استان محسوب می‌شود.

این شهر در حاشیهٔ شمالی دشت کویر و در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز با موقعیت جغرافیایی ۲۵ دقیقهٔ و ۳۶ درجهٔ عرضی و ۵۸ دقیقهٔ و ۵۴ درجهٔ طولی با ارتفاعی معادل ۱۳۸۰ متر از سطح دریا در شمال خاوری استان سمنان واقع شده‌ است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] پیشینهٔ تاریخی

مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد شاهرود یکی از شهرهای مهم چهاردهمین ایالت تاریخی، «چخره» (از تقسیمات شانزده‌گانهٔ اوستایی در دوران باستان) بوده[۳] که در دامنهٔ جنوبی رشته‌کوه البرز، توسط آریایی‌ها بنا نهاده شده‌است. برخی پژوهندگان واژهٔ چخره را شکل ابتدایی شاهرود و در همان معنی دانسته‌اند.[۴]

هستهٔ اولیهٔ این شهر به دلیل دفاع از مهاجمان، بر فراز تپه‌های کم ارتفاع دامنهٔ کوه شمالی و غربی رود بزرگ این منطقه بنا شد که به جهت بزرگی این رود، تدریجاً نام شاهرود را به خود گرفت و به تدریج همراه با برقراری امنیت در محل، رشد و توسعه یافته به طوری که این شهر در کنار صددروازه، پایتخت اشکانیان که به بور بسیاری از پژوهشگران محل کنونی شهر دامغان است، در شمار شهرهای معتبر پارتی درآمد. به نوشتهٔ برخی محققان از جمله «اگورود نیکوف»، سومین آتش مقدس اهورامزدا که در اوستا آمده، آذرفرنبغ است که آتشکدهٔ بزرگ شاهرود بوده‌است.[۵]

در دوران بعدتر، این شهر همراه با سمنان و دامغان در ردیف مهم‌ترین شهرهای ایالت تاریخی کومِش قرار گرفت و به استناد برخی اشاره‌های تاریخی مندرج در متون و بعضی شواهد باستان شناسی و معماری موجود در داخل و خارج شهر کنونی شاهرود، را عبور کاروان‌ها که بزرگراه غربی_شرقی جادهٔ ابریشم را طی می‌کردند، از آبادی‌ها و روستاهای بزرگ این شهر می‌گذشت. به عبارت بهتر، شاهرود به دلیل واقع شدن در موقعیت خاص جغرافیایی و قرار گرفتن میان رشته کوه البرز و نواحی کویر مرکزی ایران، به نوعی جادهٔ ابریشم مناطق عمدهٔ آن روزگار همچون خراسان، تهران، مازندران و نیز شهرهای داخلی ایران بوده‌است.

[ویرایش] دانشگاه ها

در این شهر پنج دانشگاه و مرکز آموزش عالی به نام‌های زیر فعالیت دارند:

[ویرایش] صنایع

  • کارخانه سیمان شاهرود
  • شرکت البرز شرقی

[ویرایش] معادن

  • معادن ذغالسنگ البرز شرقی
  • سنگ گچ

[ویرایش] فنآوری

پایگاه فضایی اصلی ایران به نام پایگاه فضایی شاهرود نیز در نزدیکی شهر شاهرود قرار دارد.[۶] موشک کاوشگر-۱ از این پایگاه به فضا پرتاب شد.

[ویرایش] پانویس

  1. سالنامه آماری استان سمنان ۱۳۸۶
  2. مرکز آمار ایران
  3. لولویی، ۲۳۶ و Darmesteter, J.The Zend Avesta, Vol, Second Edition, London, 1895, pp. 253-8.(به نقل از: شریعت‌زاده، سید علی اضغر: فرهنگ مردم شاهرود، تهران، ۱۳۷۱.)
  4. پور داوود: تاریخ ایرانیان، قسمت اول صفحه ۱۳، ماقبل آخر صفحه ۴۲ قصران.(به نقل از: شریعت‌زاده: فرهنگ مردم شاهرود)
  5. لولویی، ۲۳۷ و انصاف‌پور، غلام‌رضا: ایران و ایرانی. تهران: ۱۳۶۳، صفحه ۳۱۱.
  6. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Iranian Space Agency»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۷).

[ویرایش] منابع

  • لؤلوئی، کیوان. «شاهرود و مجموعه تاریخی بسطام». ایران شناخت. شمارهٔ پانزدهم، زمستان ۱۳۷۸.

[ویرایش] جستارهای وابسته

[ویرایش] پیوند به بیرون

استان سمنان

استان سمنان

مرکز سمنان
شهرستان‌ها دامغان • سمنان • شاهرود • گرمسار • مهدی‌شهر
شهرها

آرادان • امیریه • ایوانکی • بسطام • بیارجمند • دامغان • درجزین • دیباج • سرخه • سمنان • شاهرود • شهمیرزاد • کلاته خیج • گرمسار • مجن • مهدی‌شهر • میامی

نقاط دیدنی

آرامگاه شیخ حسن جوری • بازار سمنان • برج چهل‌دختر • برج مهماندوست • دروازه ارگ سمنان • غار دربند • غار شیربند • قصرهای سیاه‌کوه • قلعه کهن‌دژ • قلعه گردکوه • کاروانسرای سپهسالار • مجموعه بایزید بسطامی • مسجد تاریخانه • موزه سمنان • موزه شاهرود