شاهرود
مختصات: شرقی۵۴°۵۸′ شمالی۳۶°۲۵′ / °۵۴٫۹۷شرقی °۳۶٫۴۲شمالی
| شاهرود | ||
|---|---|---|
|
||
| اطلاعات کلی | ||
| کشور |  ایران |
|
| استان | شاهوار | |
| شهرستان | شاهرود | |
| بخش | مرکزی | |
| مردم | ||
| جمعیت | ۱۲۶٬۹۱۶ | |
| زبان گفتاری | فارسی | |
| مذهب | اسلام، تشیع | |
| جغرافیای طبیعی | ||
| ارتفاع از سطح دریا | ۱۳۸۰ متر | |
| آبوهوا | ||
| میانگین دمای سالانه | ۱۴٫۸[۱] | |
| میانگین بارش سالانه | ۱۱۵ میلیمتر | |
| اطلاعات شهری | ||
| شهردار | محمد جیرانی[۲] | |
| رهآورد | آبنبات، انگور، برگه میوه | |
| پیششماره تلفنی | ۰۲۷۳ | |
| وبگاه | [۱] | |
شاهرود، یکی از شهرهای استان شاهوار در ایران است. این شهر مرکز شهرستان شاهرود است. شاهرود، در حد فاصل دو نوع آب و هوای خشک و کویری، در جنوب و مرطوب و پرباران در شمال جای گرفته که آب و هوایی معتدل برای این شهر فراهم کرده و آن را در ردیف شهرهای خوشآب و هواي ایران قرار دادهاست. بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت شهر شاهرود ۱۲۶٬۹۱۶ نفر بوده است[۳] . شاهرود پرجمعیتترین شهر استان محسوب میشود. پس از انقلاب برای مدتی نام این شهر به امامشهر تغییر یافته بود.
این شهر در حاشیهٔ شمالی دشت کویر و در دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز با موقعیت جغرافیایی ۲۵ دقیقهٔ و ۳۶ درجهٔ عرضی و ۵۸ دقیقهٔ و ۵۴ درجهٔ طولی با ارتفاعی معادل ۱۳۸۰ متر از سطح دریا در شمال خاوری استان شاهوار واقع شده است.
محتویات |
[ویرایش] آب و هوا
قسمت جنوبی که در مجاورت کویر واقع شده آب و هوای نسبتاً گرم وخشک دارد، قسمت مرکزی و نواحی شرقی شاهرود دارای آب و هوای معتدل و نواحی شمالی آن کوهستانی با آب و هوایی نسبتاً سرد و خشک است.به همین خاطر است که تنوع تولید میوه بسیار زیاد است به طوری که امکان تولید و پرورش سیب، انگور، خرما وپسته در مناطق مختلف این شهرستان فراهم ومهیا میباشد.
متوسط درجه حرارت سالانه در این شهرستان ۱۴ درجه سانتی گراد ومیانگین بارندگی سالانه ۱۸۰میلیمتر است.شاهرود به علت واقع شدن در حاشیه کویر از لحاظ آبهای سطحی به صورت رودخانههای دائمی، سهمی نداشته ومنحصراً رودخانههای سیلابی و فصلی در این شهرستان جاری میباشد.با وجود کمبود آبهای سطحی که مردم را وادار نمودهاست جهت کشت و زرع اقدام به حفر چاه و قنات نمایند، اقتصاد شاهرود متکی به تولیدات کشاورزی است.
[ویرایش] کشاورزی
از لحاظ توليدات كشاورزي شاهرود در سطح استان مقام اول ودر كشور جزء 19 قطب كشاورزي است.به هر حال متاسفانه با وجود حدود نيمي از وسعت زمين مزروعي و باغات استان سمنان در شاهرود توجه كافي براي تامين اعتبارات اين بخش مبذول نگرديده است.مهمترين محصولات باغي شاهرود كه در ايران نيز زبانزد ميباشند عبارتند از:انگور و زردآلو.ميزان توليد زردآلو شاهرود 10% توليد زردآلو ايران و بيش از 1% توليد زردآلو دنيا ميباشد . اين زردآلو علاوه بر مصزف داخلي با تبديل به برگه زردآلو به خارج كشور نيز صادر ميشود.
[ویرایش] پیشینهٔ تاریخی
مدارکی وجود دارد که نشان میدهد شاهرود یکی از شهرهای مهم چهاردهمین ایالت تاریخی، «چخره» (از تقسیمات شانزدهگانهٔ اوستایی در دوران باستان) بوده[۴] که در دامنهٔ جنوبی رشتهکوه البرز، توسط آریاییها بنا نهاده شدهاست. برخی پژوهندگان واژهٔ چخره را شکل ابتدایی شاهرود و در همان معنی دانستهاند.[۵] به لغت اوستایی چخرو-ایتی به معنی چرخ پیشه و چخرو-وَتی به معنی دانای چرخ است. این دو هیئت اوستایی این نام، حاوی نام شاهرود می باشند.
هستهٔ اولیهٔ این شهر به دلیل دفاع از مهاجمان، بر فراز تپههای کمارتفاع دامنهٔ کوه شمالی و غربی رود بزرگ این منطقه بنا شد که به جهت بزرگی این رود، تدریجاً نام شاهرود را به خود گرفت و به تدریج همراه با برقراری امنیت در محل، رشد و توسعه یافته به طوری که این شهر در کنار صددروازه، پایتخت اشکانیان که به باور بسیاری از پژوهشگران محل کنونی شهر دامغان است، در شمار شهرهای معتبر پارتی درآمد. به نوشتهٔ برخی پژوهشگران از جمله «اگورود نیکوف»، سومین آتش مقدس اهورامزدا که در اوستا آمده، آذرفرنبغ است که آتشکدهٔ بزرگ شاهرود بودهاست.[۶]
در دوران بعدتر، این شهر همراه با سمنان و دامغان در ردیف مهمترین شهرهای ایالت تاریخی کومِش قرار گرفت و به استناد برخی اشارههای تاریخی مندرج در متون و بعضی شواهد باستانشناسی و معماری موجود در داخل و خارج شهر کنونی شاهرود، را عبور کاروانها که بزرگراه غربی_شرقی جادهٔ ابریشم را طی میکردند، از آبادیها و روستاهای بزرگ این شهر میگذشت. به عبارت بهتر، شاهرود به دلیل واقع شدن در موقعیت خاص جغرافیایی و قرار گرفتن میان رشته کوه البرز و نواحی کویر مرکزی ایران، به نوعی جادهٔ ابریشم مناطق عمدهٔ آن روزگار همچون خراسان، تهران، مازندران و نیز شهرهای داخلی ایران بودهاست. از روستا های پر جمعیت با پیشینه تاریخی میتوان روستای موجن، ابر، کالپوش، ده ملا و راهنجان را نام برد.مکان تاریخی و استثنایی روستای راهنجان قلعه غول ها با عجایب و رازهای بسیاری است.
[ویرایش] گردشگاهها و جاذبههای طبیعی
مکان تاریخی و استثنایی روستای راهنجان قلعه غول ها با عجایب و رازهای بسیاری است. از جمله جاذبه های طبیعی و گردشگری شاهرود میتوان به( قله شاهوار – 30 کیلومتری شاهرود - چشمه نی – چشمه مهاجرت - پارک جنگلی شاهرود - جنگل ابر - منطقه حفاظت شده خوارتوران – منطقه حفاظت شده خوش ییلاق - قلعه میامی – قلعه پارت ها - حمام امیریه - برج کاشانه – برج مزج - تپه سنگ چخماق – تپه خوریان کاروانسرای میاندشت – کاروان سرای عباس آباد - مدرسه بید آباد – مدرسه شاهرخیه (بسطام)– مدرسه بازار – مدرسه محمد خان زمان - یخدان میان آباد – یخدان مزج – یخدان عباس آباد - مسجد جامع ( بسطام) – مسجد حضرت مجتبی - آرامگاه بایزید بسطامی (بسطام) – آرامگاه شیخ ابوالحسن خراقانی – آرامگاه شیخ عمادالدین – آرامگاه ابن یمین فرومدی – آرامگاه شیخ حسن جوری - امام زاده محمد)اشاره کرد.
[ویرایش] موزه ها
موزه شاهرود--خیابان فردوسی--جنب شهرداری
[ویرایش] اماکن تاریخی
- خانه یغمایی های شاهرود
- مجموعه تاریخی بسطام
- مجموعه تاریخی خرقان
- کاروانسرای میاندشت
- بافت تاریخی شهر مجن
- مسجد جامع روستای فرومد
- مسجد شیخ علی اکبر شاهرود
- مسجد جامع شاهرود
- تکیه زنجیری شاهرود
[ویرایش] مراکز تفریحی پارکها
- آبشار
- پارک شهدای محراب
- پارک کودک
- پارک بلوار
[ویرایش] شهرها و بخش ها
- شهرها: شاهرود، بسطام، مجن، کلاته خيج، بيارجمند و ميامي.
- بخشها: مرکزي، ميامي، بسطام و بيارجمند.
[ویرایش] بهداشت و درمان
- بیمارستان امام حسین
- بیمارستان خاتم الانبیاء
- بیمارستان فاطمیه
[ویرایش] دانشگاهها
در این شهر دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی به نامهای زیر فعالیت دارند:
- دانشگاه صنعتی شاهرود
- دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
- دانشگاه جامع علمی کاربردی شماره 1 (آفرینش) شاهرود
- دانشگاه پیام نور شاهرود
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود
- دانشکده علوم قرآنی شاهرود
- موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی و غیر دولتی شاهرود
- موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی برآیند شاهرود
[ویرایش] صنایع
- کارخانه کنسانتره میوه شاهرود
- کارخانه سیمان شاهرود
- کارخانه قند شاهرود
- شرکت البرز شرقی
- شرکت فولاد شاهرود
- شرکت توربو ژنراتور
- شرکت سیم و کابل مغان
- شرکت گنجینه اطلاعات و ارتباطات (سویگل)
[ویرایش] معادن
- معادن ذغالسنگ البرز شرقی
- سنگ گچ
- سنگ آهک
[ویرایش] مشاهیر
- بایزید بسطامی
- ابوالحسن خرقانی
- کاظم جلالی نماینده شهرستان شاهرود در مجلس شورای اسلامی
- محمدابراهیم جناتی
- مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حسینی نماینده فقید و سابق شهرستان شاهرود در مجلس شورای اسلامی
- آیت الله العظمی حاج سید محمود شاهرودی
- آیت الله حاج شیخ علی شاهرودی
- بهار صادقی
- محمد فرهادی
- حسن مدنی
- ایرج مظفری
- سعید مظفری
- سید داود میرباقری
- توکا نیستانی
[ویرایش] اماکن اقامتی
- هتل پارامیدا
- مهمانسرای جهانگردی شاهرود
[ویرایش] پانویس
- ↑ سالنامه آماری استان سمنان ۱۳۸۶
- ↑ پایا دانلود » مرجع دانلود نرم افزار, آنتی ویروس, موبایل, بازی, فیلم
- ↑ مرکز آمار ایران
- ↑ لولویی، ۲۳۶ و Darmesteter, J.The Zend Avesta, Vol, Second Edition, London, 1895, pp. 253-8.(به نقل از: شریعتزاده، سید علی اضغر: فرهنگ مردم شاهرود، تهران، ۱۳۷۱.)
- ↑ پور داوود: تاریخ ایرانیان، قسمت اول صفحه ۱۳، پیش از آخر صفحه ۴۲ قصران.(به نقل از: شریعتزاده: فرهنگ مردم شاهرود)
- ↑ لولویی، ۲۳۷ و انصافپور، غلامرضا: ایران و ایرانی. تهران: ۱۳۶۳، صفحه ۳۱۱.
[ویرایش] منابع
- لؤلوئی، کیوان. «شاهرود و مجموعه تاریخی بسطام». ایران شناخت. شمارهٔ پانزدهم، زمستان ۱۳۷۸.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ شاهرود موجود است. |
|
|||||
