شهرستان اراک
شهرستان اَراک یکی از شهرستانهای استان مرکزی ایران است. این شهرستان از دو بخش داوود آباد و مرکزی تشکیل شدهاست [۱]. مرکز آن شهر اراک است.جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۶۰۲۹۷۱ بودهاست.[۲]
محتویات |
[ویرایش] موقعیت جغرافیایی
شهرستان اراک از شمال به تفرش، از مغرب به همدان و ملایر، از مشرق به شهرستان محلات و از جنوب به شهرستان خمین و شازند محدود شده و ارتفاع متوسط شهرستان حدود ۱۷۰۰متراز سطح دریاست واز لحاظ وسعت دومین شهرستان استان بعد از شهرستان ساوه میباشد.
[ویرایش] آب و هوا
شهرستان اراک به لحاظ برخورداری از عوامل آب وهوایی (مانند مجاورت با کویر میقان، وجود ارتفاعات و...) دارای نوسانات اقلیمی است، بطور کلی تابستانهای نسبتاً ملایم وزمستانهای سرد تا نسبتاً ًسرد از خصوصیات اقلیمی شهرستان اراک است.
[ویرایش] طبیعت
از مهمترین کوههای آن میتوان به کوههای راسوند، سفیدخانی و هفتادقله اشاره کرد. همچنین رودخانه شراء و سرشاخههای آن در غرب شهرستان اراک جریان داشته که در خنداب با رودخانه قره چای یکی شده، بهطرف همدان جریان پیدا میکند.
[ویرایش] تقسیمات کشوری
شهرستان اراک دارای سه بخش مرکزی و خنداب و بخش سربند و چهارده دهستان است:
- دهستانهای بخش مرکزی شهرستان اراک:
نقاط شهری: اراک، سنجان، داودآباد و کرهرود.
- دهستانهای بخش جاورسیان شهرستان اراک:
- دهستانهای بخش سربند
- حصار
- فر
- توره
- هفته
- قدمگاه
- بازنه
- قلعه
- کرک
- چناس
- موچان
- آب باریک
- تمبورلی
- رأشان
- غینر
- دهستانهای بخش ساروق (به مرکزیت ساروق) شهرستان اراک:
- دهستان مشهدالکوبه
- دهستان ساروق
[ویرایش] جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان اراک در سال ۱۳۸۵ برابر با ۶۱۵٫۷۰۲ نفر بودهاست که از این میان ۳۱۱٫۹۶۷ نفر مرد و بقیه زن بودهاند. این شهرستان ۱۶۶٫۰۹۳ خانوار دارد[۳].
[ویرایش] زبان
اهالی این شهرستان عمدتاً به فارسی و در بخشهایی به گویش وفسی و در برخی روستاها به زبان ترکی تکلم میکنند.[۴] [۵]
[ویرایش] جاذبههای طبیعی
جریان سرچشمههای قره چای (رودخانه شراء و مهاجران) درغرب شهرستان اراک به علاوه وجود مناطق سرسبز در حواشی این رودخانه و همچنین اقلیم کوهستان و نقاط مرتفع جهت کوهنوردی، این قسمت از شهرستان اراک را از سایر مناطق جدا نمودهاست.
[ویرایش] چشمهها
- چشمه چپقلی
- چشمه کیخسرو (سراب حک)
- چشمه دوروزن آب روستای چناس (چشمهای فصلی بوده وتا اواخر بهار آب دارد وشدیدا تحت تأثیر بارش باران و برف است. این چشمه و چشمههای دیگر این روستا سرچشمه اصلی رودخانه اراک میباشند.)
- چشمه سراب چناس (چشمهای دایمی بوده و فقط در خشکسالیهای شدید بی آب میشود)
- چشمه سیلی چناس (چشمهای فصلی بوده و تا اواسط بهار آب دارد و شدیدا تحت تأثیر بارش باران و برف است)
- چشمه دره چناس (این چشمه در میانهٔ کوه غربی دشت دربند چناس قرار دارد که در تمامی فصول سال آب دارد. عجیب است که در بالای کوه همیشه آب دارد.)
- چشمه آب رضا آباد در امامزاده سهل ابن علی
- چشمه آب عمارت واقع در ۴۰ کیلومتری اراک بعد ازروستای هفته که در تمام فصول سال آب دارد
- امامزاده شاهزاده محمد حصار بعد از روستای هفته در ۴۰ کیلومتری اراک
- باغ اربابی واقع در روستای هفته در ۴۰ کیلومتری اراک
چشمه کیخسرو واقع در روستای حک بالا
[ویرایش] غارها
شهرستان اراک به خاطر گسترش سازندههای آهکی و دولومیتی، محل تشکیل غارهای بسیاری بودهاست:
- غارقلعه جوق و مقبره اسرارآمیز آن
- غار سفید خانی
- غار انجدان
- غار آسیلی
- غار کل چناس (این غار ورودی کوچکی دارد که ده متر نشسته باید رفت سپس به تونل بزرگ شیبداری میرسد در انتهای سمت چپ راه باریکی دارد که به قسمت اصلی غار میرسد.این غار تا اوایل بهار آب دارد. ازحیوانات این غار خفاش را میتوان نام برد)
- ایوان غار کل چناس (این یک غار کوچک است که به علت ارتباط با غار کل به ایوان غار کل معروف است. شکارچیان در زمستان در این ایوان استراحت میکنند.)
- غار برآفتاب روستای چناس (این غار در بالای کوه برآفتاب قرار دارد.این کوه سه غار دارد که یکی از اینها درون صخرههای نوک کوهاست)
[ویرایش] کوهها
- برآفتاب چناس (این کوه در قسمت غربی روستا قرار دارد و آفتاب صبح به آن میتابد)
- گورآب چناس (این کوه در قسمت شرقی روستا قرار دارد وهنگام صبح سایهٔ این کوه بر روستا باعث اختلاف دمای آن با روستاهای مجاور میباشد)
- میشو چناس (این کوه بلندترین کوه آنجا بعد از اشترانکوه میباشد و فصول زیادی از سال برف دارد ارتفاع این کوه ۲۹۲۵ متر از سطح دریا میباشد)
- کوه غار یا شاه نشین چناس (این کوه به علت وجود غاری در آن کوه غار نام گرفتهاست. غار این کوه تمام سال آب دارد و شکارچیان زیادی برای شکار به این چشمه میروند)
- کوه غاغان (این کوه در قسمت غربی اراک قرار دارد و آفتاب عصر به آن میتابد)
[ویرایش] صنایع
وجود کارخانهها و صنایع مختلف درمحدوده شهرستان اراک از سویی و مرکزیت استان از سویی دیگر باعث جذب فعالیتهای صنعتی و خدماتی در اراک شدهاست.از صنایع دستی عمده آن فرش بافی است که فرش ساروق اراک در این مورد از شهرت خاصی برخورداراست. به خاطر وجود صنایع مختلف و مادر در اراک این شهر را پایتخت صنعتی ایران می نامند.
[ویرایش] منابع
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
- ↑ درگاه ملی آمار
- ↑ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
- ↑ بنیاد توسعه استان مرکزی
- ↑ پایگاه اطلاع رسانی شهر اراک
-
- شهر تفرش، مهرداد جمشیدی، بازدید: ژانویه ۲۰۰۹.
