فرمهین

فرمهین
کشور	ایران
استان	مرکزی
شهرستان	فراهان
بخش	فراهان
سال شهرشدن	۱۳۷۲ خ.
مردم
جمعیت	۴٢٩٧ نفر (تخمین 1390)
زبان‌ گفتاری	فارسی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	۴ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۱۷۷۰ متر
فرمهین روی نقشه ایران ۳۴.۵۰۴۴° شمالی ۴۹.۶۸۰۳° شرقی / 34.5044; 49.6803

فَرمَهین یکی از شهرهای استان مرکزی در ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۹ از شهرستان تفرش جدا شد و مرکز شهرستان فراهان شد. این شهر از پیوند دو روستای کهن فرمهین که تاسیسش به زمان حمله مسلمانان برمی‌گردد و شاه آباد پدید آمد این شهر در نزدیکی خرابه‌های شهر ذلف آباد (دلف آباد) قرار دارد و فاصله آن با شهرستان کمیجان ۵۰ کبلومتر می باشد. فرمهین با جاده‌ای دو بانده به اراک متصل است و در آینده در مسیر راهی دو بانده به همدان وراه آهن است روند رشد این شهر در دوران اخیر به شدت سریع بوده‌است ګمان می‌رود در آینده تبدیل به یکی از مراکز مهم سکونتی استان شود فرمهین دارا ۴ مسجد اصلی است که از برزګ به کوچک عبارتند از۱قمر بنی هاشم ۲ شاه آباد ۳ جامع ۴ ابوالفضل فرمهین امروزه در شرف در بر ګرفتن روستاهایی چند است که ګمان می‌رود تا چند سال دیګر تبدیل به محلاتی از این شهر شوند که عبارتند از برز آباد مجد آباد کهنه مجد آباد نو ومشهد ذلف آباد در قدیم جمعیت فراهان و فرمهین بسیار بیشتر بوده چنانچه در لغت نامه دهخدا آمده است:

نام یکی از بخشهای چهارگانه شهرستان اراک است . این بخش در قسمت مرکزی شهرستان اراک واقع است . از طرف شمال به دهستان رودبار، از خاور به دهستان آشتیان و از باختر به دهستان بزچلو شراء و از جنوب به شهر اراک و قره کهریز محدود است . قسمت عمده بخش دامنه و دشت است . کویر میغان تقریباً در وسط این بخش واقعشده . دهستان فراهان بالا و پائین در قسمت شمال و فراهان سادات در باختر آن و دهستان مشک آباد در قسمت جنوب کویر مذکور واقعند. ارتفاعات تفرش و رودبار از خاور و شمال ، ارتفاعات شراء از باختر تا کوهستان راسوند، و قره کهریز از جنوب ، این بخش را محصور نموده اند. قراء کوهستانی و دامنه بخش خوش آب وهوا و قراء نزدیک به کویر مرطوب و آب آنها به نسبت نزدیکی به کویر شور و هوای آنها ناسالم است . این بخش از دو دهستان به نام فراهان و مشک آباد تشکیل شده و جمع قراء آن 180 قریه بزرگ و کوچک و دارای 91 هزار تن سکنه است . مرکز بخش قصبه فرمهین است که تقریباً در مرکز دهستان فراهان واقع شده است .

جغرافیا

این شهر در ۴۵ کیلومتری شمال مرکز استان یعنی شهر اراک و نیز در ۴۵ کیلومتری جنوب مرکز شهرستان (تفرش) جای گرفته‌است. این شهر مرکز شهرستان فراهان است. شهر فرمهین از ترکیب دو پارچه روستای قدیمی و چند شهرک اقماری تشکیل شده‌است. این دو روستا شامل فرمهین و شاه‌آباد بوده‌است که به دلیل نزدیکی به همدیگر مرز بین آنها را نمی‌توان شناخت. خود این بخش اکنون شامل دو بخش دیگر می‌باشد: بافت قدیم و بافت جدید. بافت قدیم شامل ساختمانهای کاه‌گلی است که در حال تخریب هستند و بافت جدید که در حال ساخت و ظهور ساختمانهای جدید است. فرمهین از همه سو با باغاتی از انګور و درختان سیب وسنجد و زرد آلو احاطه شده‌است سفید آب -و باغها از این جمله‌اند شهرک های مهم تشکیل دهنده فرمهین عبارتند از:شهید بهشتی ،ولایت،امام رضا،اسلام شهر،اسلام آباد و پاره ای از شهرک های نو <g

مشکلات

فراهان از توابع استان مركزی با دو بخش ، دو شهر، بیش از یكصد روستا و 31 هزار نفر جمعیت (هرچند قبلا دارای جمعیتی بیشتر بوده از شمالِ شهراراك تا مناطقي از شهرستان آشتيان و تفرش را در بر مي‌گيرد و از غرب تا مرز استان همدان نيز مي‌رسد.

بيش از دويست روستاي كوچك و بزرگ در فراهانِ بزرگ وجود دارد كه در دشت فراهان و كوههاي اطراف پراكنده‌اندکه در گذشته جمعیت زیادی داشته است)فاقد شبکه بهداشت است بیمارستان این شهر با هزینه ملیاردی توسط خیرین احداث شده و با عدم همکاری مسئولین هنوز بی استفاده مانده است هم اكنون قشرهای مختلف مردم شهرستان فراهان برای مداوا و رسیدگی به امور پزشكی خود به شهرستان های مجاور به ویژه اراك تردد می كنند.این درحالی است که استقرار شبكه بهداشت از مصوبات دور سوم سفر هیات دولت به استان مركزی و دستور وزیر بهداشت و درمان است كه تا كنون عملیاتی نشده است.و شورای اسلامی شهر و شهرداری فراهان آماده همكاری برای واگذاری زمین برای ساخت شبكه بهداشت هستند.

جمعیت‌شناسی

فرمهین دارای چندین طایفه اصلی و خانواده‌های مهاجر است که از روستاها وشهرهای همجوار به این شهر مهاجرت کرده‌اند. طوایف اصیل فرمهین از این قرارند:^{[نیازمند منبع]}

• اولاد رحیم (بیشتر دارای نام خانوادگی رحیمی)
• اولاد مومن (دارای نام خانوادگی مومنی و ایمانی هستند)
• اولاد کربلایی حسین
• اولاد طالب با (نام خانوادگی طالبی)
• اولاد محمد رحیم (دارای نام خانوادگی فرمهینی فراهانی)
• اولاد معظم
• اولاد حاج بابا با نام خانوادگی صفایی
• اولاد تقی خمانی معروف ترخمانی با نام خانوادگی تقی زاده

دیگر اقشار مقیم شهر فرمهین که بیشتر مهاجر هستند و از روستاهای اطراف این شهر کوچیده‌اند. در سالهای اخیر با تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی (در سال ۱۳۷۶) و شهرک صنعتی فراهان (در ۵ کیلومتری شمال شهر) این شهر پیشرفت بیشتری داشته‌است. با این همه وجود کارخانجاتی مانند اسید سازی با ایجاد آلودګی پاکیزګی هوای فرمهین که همیشه وجه ممیز آن از سایر شهرهای استان مانند اراک بوده را به مخاطره انداخته‌است به همین شوند امروزه شمار افرادی که با ګسترش این کارخانه‌ها مخالفند رو به ګسترش است== جستارهای وابسته ==

فرهنگ

• ۱# ناقالدی

در ګذشته ناقالدی در سده با شعر معروف ۴۰ رفت و ۵۰ مانده..... معرف بزرګی از هویت مردم فرمهین بود که امروز فراموش شده‌است

• ۲# تیرګان

سنت تیرګان از سنن قدیمی ایرانی که هنوز پا برجاست ودر یک تیر بر ګذار می‌شود و به عید خاله صغری معروف است (ازااین جهت عید خاله صغری معروف است که ظاهرا خاله صغری نامی تمامی اهالی فرمهین را در این روز جهت گذراندن یک روز تفرحی در کنار مقبره ذلف آباد جمع می نموده اند)البته این نام اخیر امروزه مهجور است و حتی در میان اهالی فرمهین آشنا نیست بویژه آنکه حضور در این مراسم مختص اهالی فرمهین نیست و علی رغم آنکه جشنی ملی (ایرانی)است تمام مردمی که خود را فراهانی می دانند در آن شرکت میکنند و همگی نیز در این محل لزوما جمع نمیشوند در باره این محل نظریات دیگری هم هست از جمله یادبود شهر قدیمی کرج مرکز فراهان که توسط قاجارها بعد از شورش به زیر آب میرود ذلف آبادبنا بر روایات محلی از زیر زمین به همدان وصل بوده است

• ۳# مراسم ویژه چهارشنبه سوری

دختران دم بخت در آب سنگ می‌انداختند و فال حافظ می‌خواندند قبل از تاریکی می‌بایست آتش روشن می‌شد در کوزه آب و جو می‌ریختند و از پشت بام پایین می‌انداختند جو نماد جوهر به چم جواهر بود

منابع

• اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
• مختصات و ارتفاع
• سال شهر شدن و مساحت شهر