فرمهین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فرمهین
Amir Kabir square of Farmahin.JPG
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان مرکزی
شهرستان فراهان
بخش فراهان
سال شهرشدن ۱۳۷۲ خ.
مردم
جمعیت ۴۲۹۷ نفر (تخمین ۱۳۹۰)[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۴ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۷۷۰ متر

فَرمَهین یکی از شهرهای استان مرکزی در ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۹ از شهرستان تفرش جدا شد و مرکز شهرستان فراهان شد. این شهر از پیوند دو روستای کهن فرمهین که تاسیس آن به زمان حمله مسلمانان برمی‌گردد و شاه آباد پدید آمد این شهر در نزدیکی خرابه‌های شهر ذلف آباد (دلف آباد) قرار دارد و فاصله آن با شهرستان کمیجان ۵۰ کبلومتر می‌باشد.[۲] فرمهین با جاده‌ای دو بانده به اراک متصل است و در آینده در مسیر راهی دو بانده به همدان وراه آهن است روند رشد این شهر در دوران اخیر به شدت سریع بوده‌است ګمان می‌رود در آینده تبدیل به یکی از مراکز مهم سکونتی استان شود فرمهین دارا ۴ مسجد اصلی است که از برزګ به کوچک عبارتند از۱قمر بنی هاشم ۲ شاه آباد ۳ جامع ۴ ابوالفضل فرمهین امروزه در شرف در بر ګرفتن روستاهایی چند است که ګمان می‌رود تا چند سال دیګر تبدیل به محلاتی از این شهر شوند که عبارتند از برز آباد مجد آباد کهنه مجد آباد نو ومشهد ذلف آباد


در قدیم جمعیت فراهان و فرمهین بسیار بیشتر بوده چنانچه در لغت نامه دهخدا آمده است:

نام یکی از بخشهای چهارگانه شهرستان اراک است. این بخش در قسمت مرکزی شهرستان اراک واقع است. از طرف شمال به دهستان رودبار، از خاور به دهستان آشتیان و از باختر به دهستان بزچلو شراء و از جنوب به شهر اراک و قره کهریز محدود است. قسمت عمده بخش دامنه و دشت است. کویر میغان تقریباً در وسط این بخش واقعشده. دهستان فراهان بالا و پائین در قسمت شمال و فراهان سادات در باختر آن و دهستان مشک آباد در قسمت جنوب کویر مذکور واقعند. ارتفاعات تفرش و رودبار از خاور و شمال، ارتفاعات شراء از باختر تا کوهستان راسوند، و قره کهریز از جنوب، این بخش را محصور نموده‌اند. قراء کوهستانی و دامنه بخش خوش آب وهوا و قراء نزدیک به کویر مرطوب و آب آنها به نسبت نزدیکی به کویر شور و هوای آنها ناسالم است. این بخش از دو دهستان به نام فراهان و مشک آباد تشکیل شده و جمع قراء آن ۱۸۰ قریه بزرگ و کوچک و دارای ۹۱ هزار تن سکنه است. مرکز بخش قصبه فرمهین است که تقریباً در مرکز دهستان فراهان واقع شده است.[۳]

جغرافیا[ویرایش]

این شهر در ۴۵ کیلومتری شمال مرکز استان یعنی شهر اراک و نیز در ۴۵ کیلومتری جنوب مرکز شهرستان (تفرش) جای گرفته‌است. این شهر مرکز شهرستان فراهان است. شهر فرمهین از ترکیب دو پارچه روستای قدیمی و چند شهرک اقماری تشکیل شده‌است. این دو روستا شامل فرمهین و شاه‌آباد بوده‌است که به دلیل نزدیکی به همدیگر مرز بین آنها را نمی‌توان شناخت. خود این بخش اکنون شامل دو بخش دیگر می‌باشد: بافت قدیم و بافت جدید. بافت قدیم شامل ساختمانهای کاه‌گلی است که در حال تخریب هستند و بافت جدید که در حال ساخت و ظهور ساختمانهای جدید است. فرمهین از همه سو با باغ‌هایی از انګور و درختان سیب وسنجد و زرد آلو احاطه شده‌است سفید آب -و باغها از این جمله‌اند شهرک‌های مهم تشکیل دهنده فرمهین عبارتند از:شهید بهشتی، ولایت، امام رضا، اسلام شهر، اسلام آباد.
فراهان از توابع استان مرکزی با دو بخش، دو شهر، بیش از یکصد روستا و ۳۱ هزار نفر جمعیت (هرچند قبلاً دارای جمعیتی بیشتر بوده از شمالِ شهراراک تا مناطقی از شهرستان آشتیان و تفرش را در بر می‌گیرد و از غرب تا مرز استان همدان نیز می‌رسد. بیش از دویست روستای کوچک و بزرگ در فراهانِ بزرگ وجود دارد که در دشت فراهان و کوههای اطراف پراکنده‌اندکه در گذشته جمعیت زیادی داشته است)[۴]


جمعیت‌شناسی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

فرهنگ[ویرایش]

  • ۱# ناقالدی

در ګذشته ناقالدی در سده با شعر معروف ۴۰ رفت و ۵۰ مانده..... معرف بزرګی از هویت مردم فرمهین بود که امروز فراموش شده‌است

  • ۲# تیرګان

سنت تیرګان از سنن قدیمی ایرانی که هنوز پا برجاست ودر یک تیر بر ګذار می‌شود و به عید خاله صغری معروف است (ازاین جهت عید خاله صغری معروف است که ظاهراً خاله صغری نامی تمامی اهالی فرمهین را در این روز جهت گذراندن یک روز تفرحی در کنار مقبره ذلف آباد جمع می نموده‌اند) البته این نام اخیر امروزه مهجور است و حتی در میان اهالی فرمهین آشنا نیست بویژه آنکه حضور در این مراسم مختص اهالی فرمهین نیست و علی‌رغم آنکه جشنی ملی (ایرانی) است تمام مردمی که خود را فراهانی می دانند در آن شرکت می‌کنند و همگی نیز در این محل لزوماً جمع نمی‌شوند در باره این محل نظریات دیگری هم هست از جمله یادبود شهر قدیمی کرج مرکز فراهان که توسط قاجارها بعد از شورش به زیر آب می‌رود ذلف آباد بنا بر روایات محلی از زیر زمین به همدان وصل بوده است

  • ۳# مراسم ویژه چهارشنبه سوری

دختران دم بخت در آب سنگ می‌انداختند و فال حافظ می‌خواندند قبل از تاریکی می‌بایست آتش روشن می‌شد در کوزه آب و جو می‌ریختند و از پشت بام پایین می‌انداختند جو نماد جوهر به چم جواهر بود[نیازمند منبع]


منابع[ویرایش]

  1. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران-آمار سال ۱۳۹۰
  2. گروه کمیجان سراب
  3. دهخدا، علی اکبر. «لغت نامه آنلاین دهخدا». بازبینی‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۱۳. 
  4. «کهن دیار فراهان». مصطفی زمانی نیا. میترا، 1390. 

پیوند به بیرون[ویرایش]