ساوه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
ساوه
ساوه
اطلاعات کلی
نام رسمی: ساوه
کشور: ایران
استان: مرکزی
شهرستان: ساوه
بخش: مرکزی
نام محلی: ساوه
مردم
جمعیت ۱۸۰٬۵۴۸
زبان‌های گفتاری: فارسی
مذهب: شیعه
اطلاعات شهری
وب‌گاه: http://savehportal.ir

ساوه از شهرهای استان مرکزی در کشور ایران است. جمعیت این شهر بر پایه آمار نفوس ومسکن سال ۸۵ برابر با ۱۷۹٬۰۰۹ نفر است.[۱]

ساوه شهری کهن است که نام آن در پارسی میانه ساوگ بوده است.مقاله‌های نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک] زبان مردم ساوه فارسی است.[۲]

فهرست مندرجات

[ویرایش] پیشینه تاریخی

ساوه یکی از شهرهای باستانی ایران به شمار می‌رود[۳] .این شهر در دوران گذشته در برخورد کلان‌ترین راههای کاروانی میان ری باستان، همدان، اصفهان، قزوین، زنجان، قم و کاشان قرار داشته و در روزگار پارتیان یکی از خانمانهای مهم میان راهی بوده[۴]و در سدهٔ ۷ (پیش از میلاد)یکی از دژهاو خانمان‌های سرزمین ماد به شمار می‌‌رفته و زیست همگانی در این بخش از ایران از پیشینه و دیرینگی بسیار برخوردار است و از دید زمین‌شناسی از آن دوران سوم وچهارم زمین‌شناسی می‌‌باشد.[۵] ساوه نخست از توابع میدان بوده و بعد بخشی از ری بزرگ شده و به سبب نزدیکی با میانه‌های نیرومند برخی دودمان و پادشاهان بر ایران گذشته از این که همواره از ارزش ویژه‌ای برخوردار بوده دارائی و چمنزارهای آن نیز از دیرباز جای توجه دودمان‌ها بوده و روی همین پایه فرمانروایان آن اغلب از میان دولتمردان بنام برگزیده شده‌اند بعد از ساسانیان حکومت سامانیان و ال بویه و سپس سلجوقی بر این سرزمین دست داشتند.مقاله‌های نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]

ساوه در جريان حمله مغول در قرن هفتم هجري صدمه و آسيب فراوان ديد، مغولان شهر را ويران كردند و ساكنان آن را از دم تيغ گذراندند. کتابخانه‌های بزرگ و موزه‌های ساوه طعمه حریق شد وکتابها و ابزار دانشی کتابخانه و دانشوران نابود شدند.[۶]

ساوه از دیر باز محل برخوردهای نظامی ایران بوده در دوره مغول نیز گذرگاه جهانگردان بیگانه شد مار کوپولوی و نیزی و بسیاری از پیامبران و مبلغان آئینی، بازرگانان، و ایلچیان در گزارشها و نوشته‌های خود از ساوه یاد کرده‌اند. پی آمد حمله مغول کاهش شدید مردم ساوه بوده که کاهش زیاد ماندگاران روستایی و ویران شدن دستگاه‌های آبیاری موجب افت شدید کشاورزی در سرزمین ساوه شد. در دوره صفویه که آئین شیعه آئین رسمی کشور شد منطقه ساوه در دوره یاد شده جزو زمینگاه علی شکر بود در سال ۹۰۸ با چیرگی صفویه بر پادشاه مراد عثمانی همدان که والی نشین زمینگاه یاد شده بود بدست قزلباشها افتاد. در روزگار صفویه مردم ساوه از تیره‌های گوناگون بودند و زبان و آداب و روسوم آنان نیز طبعا با هم فرق داشت. ولی بيشتر مردم از همان گذشته پارسي زبان با گويش محلي بودند تا به امروز هم ادامه دارد.

[ویرایش] نام ساوه

برای ساوه معانی چندی آورده اند:

  • ساوه بر وزن، کاوه نام پهلوانی است ایرانی که در جنگ رستم کشته شده او را ساوه شاه هم می‌‌گفتندمقاله‌های نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]
  • ساوه تغيير‌يافته واژه‌ سه‌آبه به معناي مكاني با سه رودخانه خوانده شده است.
  • ساوه در زبان فارسي به معناي خرده‌طلا است، نام بخش‌هايي مانند زرند، گواه كاربرد اين معني براي منطقه ساوه است.
  • نام شهری است نامدار در عراق عجم، گویند دریاچه‌ای در آن جا بود که هر سال یک کسی را در آن غرق می‌‌کردند تا از سیلاب ایمن می‌‌بودند و در شب ولادت سرور کاینات آن دریاچه خشک شد.مقاله‌های نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]
  • در زمان ساسانیان زمین به هفت کشور تقسیم می‌‌شده از این قرار ارزه، ساوه، فردوفش، وروگرست و .. .مقاله‌های نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]

[ویرایش] آثار تاریخی

  • نظر به اینکه ساوه یکی از شهرستانهای باستانی ایران زمین است لذا آثار باستانی آن نسبتا زیاد می‌بوده تا اینکه در حمله مغول و بعد به دست سپاهیان تیمور لنگ اکثر آنها منهدم گردید.

1- مناره مسجد میدان قدمت تاریخی453 ه.ق

2- مسجد جامع قدمت تاریخی دوره سلجوقی

3- مناره مسجد جامع قدمت تاریخی 504 ه.ق

4- امام زاده سید اسحاق(پسرامام موسی کاضم(ع)و برادر امام رضا(ع)) قدمت تاریخی 676 ه.ق

5- بند شاه عباس قدمت تاریخی قرن هفتم ه.ق

6- بقعه امامزاده سید حمزه قدمت تاریخی دوره صفویه

7- بقعه امامزاده فضل بن سلیمان قدمت تاریخی دوره سلجوقی

8- آرامگاه فاطمه بنت شجاع قدمت تاریخی دوره صفوی

9- بقعه پیغمبر اشموییل قدمت تاریخی قرن هشتم ه.ق

10- امامزاده سید هارون قدمت تاریخی قرن هفتم ه.ق

11- امامزاده یونس قدمت تاریخی اواخر قرن نهم

12- مسجد بازار شهر ساوه قدمت تاریخی دوره زندیه

13- بقعه امامزاده اسماییل قدمت تاریخی دوره صفویه

14- بقعه امامزاده نوح بن موسی بن جعفر قدمت تاریخی دوره صفویه

15- بقعه یعه امامزاده سید منصور بن موسی بن جعفر قدمت تاریخی دوره صفویه

16- حمام کلبعلیخان قدمت تاریخی دوره زندیه

17- کاروانسرای عبدالغفار قدمت تاریخی دوره زندیه

18- کاروانسرای خشک رود وهجب قدمت تاریخی دوره صفویه

منبع این قسمت : اقتباس از نشریه سیمای طلایی ساوه تک شماره 1381 و چاپ شده درنقشه راهنمای شهر ساوه چاپ موسسه جغرافیائی و کارتو گرافی سحاب

[ویرایش] نگارخانه

[ویرایش] پانویس

  1. نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵, پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  2. استانداری مرکزی
  3. همشهری آنلاین
  4. مرکز بازرگانی خارجی استان مرکزی
  5. مرکز بازرگانی خارجی استان مرکزی
  6. همشهری آنلاین
استان مرکزی

استان مرکزی

مرکز اراک
شهرستان‌ها

آشتیان | اراک | تفرش | خمین | خُنداب | دلیجان | زرندیه | ساوه | شازند | کمیجان | محلات

شهرها

اراک | آستانه | آشتیان | پرندک | تفرش | توره | خمین | خنداب | داودآباد | دلیجان | رازقان | زاویه | ساوه | سنجان | شازند | غرق‌آباد | فرمهین | قورچی‌باشی | کرهرود | کمیجان | مأمونیه | محلات | میلاجرد | نراق | نوبران | نیم‌ور | هندودر 

نقاط دیدنی

آتشکده خورهه | آرامگاه پرفسور حسابی | بازار اراک | گلستان‌های محلات | تپه تاریخی آوه | حمام چهار فصل | خانه خمینی | روستای هزاوه | سد پانزده خرداد | سراب عمارت | غار چال‌نخجیر | غار آزادخان | قلعه مستوفی‌الممالک | کاروانسرای دودهک | مجموعه تاریخی نراق | مدرسه سپهدار | مسجد شش‌ناوه | یخچال مهدی‌آباد