خمین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خمین
کمره
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان مرکزی
شهرستان خمین
نام(های) قدیمی خمیهن
مردم
جمعیت ۷۰،۰۵۳ نفر در سال ۱۳۹۰[۱]
مذهب شیعه
اطلاعات شهری
شهردار گودرز امیری

خُمِیْن یکی از شهرهای استان مرکزی است که در جنوبی‌ترین قسمت این استان و در همسایگی شهرهای شازند، اراک، محلات، گلپایگان، الیگودرز و ازنا واقع شده‌است. همچنین این شهر زادگاه روح‌الله موسوی خمینی، رهبر انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران است.

پیشینه تاریخی[ویرایش]

نامگذاری[ویرایش]

  • شهرستان خمین را در گذشته کَمَره می‌نامیدند و نام خمین از ۲۰۰ سال پیش به مرکز کمره اطلاق می‌شده‌است. در کتاب تاریخ قم به قلم سید جلال‌الدین تهرانی، خمین به صورت واژه «خمی‌هن» نوشته شده‌است. همچنین برخی ریشه نام را «خومیهن» می‌دانند که مرکب از دو کلمه «خو» به معنای خوب و «میهن» به معنای سرزمین است.[۵]
  • بخش بزرگی از ایران در متون جغرافیای اسلامی به نام عراق عجم نامیده شده‌است. بعدها قسمت وسیعی از عراق عجم را تیمره نام نهادند. از منابع محدود چنین بر می‌آید که شهرت تیمره و خمین، پیش از اسلام و قرون اولیه اسلامی بیش از دوره‌های بعد بوده است و آخرین منابعی که در آن از تیمره نام برده شده مربوط به قرن پنجم و هفتم هجری است و پس از آن تا چهار صد سال منابعی که روشنگر وضعیت ناحیه باشد در دست نیست.[۶]

جغرافیا[ویرایش]

اقلیم[ویرایش]

متوسط بارندگی در خمین ۵/۳۱۰ میلی‌متر است که سال ۸۱-۸۰ با بیشترین مقدار بارندگی ۲/۴۸۶ میلی‌متر و سال ۷۸-۷۷ با ۰/۱۴۴ میلی‌متر کمترین میزان بارندگی سالیانه در شهر روی داده است.

متوسط سالانه دمای خمین ۴/۱۲ درجه سانتی گراد می‌باشد که ماه تیر با میانگین ۲/۲۵ درجه سانتی گراد گرمترین و ماه دی با میانگین ۳/۰ درجه سانتی گراد سردترین ماه سال می‌باشد.

متوسط رطوبت سالیانه خمین ۵۱در صد می‌باشد که ماه دی با میانگین ۶۳ درصد مرطوبترین و ماه شهریور با میانگین ۲۸ درصد خشکترین ماه سال می‌باشد. باد غالب خمین شمال غربی (۲۷۰ درجه) غربی و بیشترین سرعت باد ثبت شده ۹۰ کیلومتر در ساعت در اردیبهشت ۱۳۸۱ و فروردین ۱۳۸۲ گزارش شده است.

اقلیم خمین بر اساس روش دومارتن نیمه خشک و بر اساس روش آمبرژه نیمه خشک و سرد می‌باشد.[۸]

زمین‌شناسی[ویرایش]

وضعیت سیاسی[ویرایش]

فرهنگ[ویرایش]

زبان و لهجه[ویرایش]

زبان مردم خمین فارسی است

آداب و رسوم[ویرایش]

رسانه‌ها[ویرایش]

مراکز درمانی[ویرایش]

  • بیمارستان امام خمینی
  • بیمارستان زینب کبری
  • درمانگاه خیریه
  • درمانگاه تامین اجتماعی
  • درمانگاه بسیج

پارکها و فضای سبز[ویرایش]

  • پارک کوه بوجه: این پارک در جنوب شهر قرار دارد و دارای تاسیسات تفریحی و رفاهی است.[۹]
  • پارک مدرس
  • پارک بانوان:دارای وسایل و امکانات ورزشی است (حلقه بسکتبال و...)
  • پارک مادر
  • پارک لاله
  • پارک بابا احمد
  • پارک شهید بهشتی
  • پارک سردار جنگل

اقتصاد و صنعت[ویرایش]

آموزش عالی[ویرایش]

گردشگری[ویرایش]

از جمله گردشگرگاه‌های خمین می‌توان به تیمچه بازار خمین، مسجد جامع خمین و قلعه سالار محتشم و امامزاده ریحان اشاره کرد.[۱۰]

تامین آب از لرستان[ویرایش]

نوشتار اصلی: انتقال آب الیگودرز به قم

آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) مورد نیاز شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم از سرچشمه‌های دز در شهرستان الیگودرز تامین می‌شود.[۱۱][۱۲][۱۳] به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.[۱۴]

اما انتقال آب از شهرستان الیگودرز به شهرهای ذکر شده باعث اعتراض مردم الیگودرز شده است. از اثرات انتقال آب، پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن بیش از ۶۰ حلقه چاه و کم آب شدن ۱۷۱ حلقه چاه دیگر در شهرستان الیگودرز بوده است.[۱۵] خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده است.[۱۶]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  2. وزارت امور خارجه، بازدید: ژانویه ۲۰۱۰.
  3. پورتال دانشگاه علوم پزشکی اراک
  4. پورتال دانشگاه علوم پزشکی اراک
  5. مهرالزمان نوبان. نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان. چاپ اول. تهران: انتشارات ما، ۱۳۷۶. ۱۹۷. شابک ‎۹۶۴-۶۴۹۷-۰۰-۴. 
  6. http://www.iaukhomein.ac.ir/index.php/2012-01-30-09-02-01
  7. [۱]
  8. http://www.markazimet.ir/farsi/eghlimo.htm
  9. پایگاه خبری دیار آفتاب
  10. http://www.aftabir.com/articles/view/social/tourism/c4c1178968743_khomin_p1.php/نگاهی-به-جاذبه-های-گردشگری-شهرستان-خمین
  11. «نماینده قم: طرح انتقال آب'دز'، رویای مردم این استان را محقق می‌کند»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا، ۲۷ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  12. «آب رودخانه دز به قم رسید»(فارسی)‎. وب‌سایت جام‌جم آنلاین، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  13. «آب شیرین به قم رسید»(فارسی)‎. واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ‎۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  14. «طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم». جام جم آنلاین، ۱۶ آبان ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ‎۴ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  15. «اینجا روزی رودخانه بود». روزنامه اعتماد ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸. 
  16. «الیگودرز قربانی طرح انتقال آب به قمرود»(فارسی)‎. آبنمانیوز۲ اردیبهشت ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ‎‎۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۰.