شهرستان زرندیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۱۷′۵۴″ شمالی ۵۰°۳۰′۵۴″ شرقی / ۳۵.۲۹۸۳° شمالی ۵۰.۵۱۵۰° شرقی / 35.2983; 50.5150

شهرستان زرندیه
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان مرکزی
نام‌های پیشین زرند
مردم
جمعیت ۵۷۱۵۳ نفر [۱](۱۳۹۰)
زبان‌های گفتاری فارسی[۲][http://markazi.farhang.gov.ir/introduction-offices-officezarandiyeh-fa.html اداره فرهنگ وارشاد اسلامی شهرستان زرندیه
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت ۴۱۳۱۳۵ هکتار مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۲۵۶ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۵ درجه سانتیگراد
داده‌های دیگر
فرماندار محمد کردی
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۶
وب‌گاه www.zarandiehportal.com
شهرها
مامونیه، زاویه، پرندک، خشکرود، رازقان
تعداد بخش‌ها
مرکزی، خرقان


شهرستان زرندیه با مرکزیت شهر مامونیه[۳] یکی از شهرستانهای استان مرکزی ایران است. (این شهر در فاصله ۸۰ کیلومتری تهران، ۴۰ کیلومتری شهر پرند و ۳۰ کیلومتری ساوه قرار دارد)


جغرافیا[ویرایش]

این شهرستان در جنوب غربی تهران قرار گرفته و در سالهای اخیر از شهرستان ساوه جدا شد. شهرستان زرندیه با ۴۱۵۰ کیلومتر مربع وسعت و حدود ۸۵۰۰۰ نفر جمعیت سومین شهرستان استان از نظر وسعت و پنجمین شهرستان از نظر جمعیت می‌باشد.

زرنديه در مسير ورودي باد شهرياري تهران است و تنها نقطه‌ در اطراف پايتخت است كه هميشه از هواي پاك برخوردار خواهد بود.

دارای مرز مشترک با استانهای تهران، قزوین، همدان، البرز و قم، و با فاصله ۸۰ کیلومتر از پایتخت وآخرین شهرستان استان با فاصله ۲۴۰ کیلومتر از مرکز استان واقع شده است. هم اکنون محمد کردی فرماندار این شهرستان است.

رود شور نام رودی در شمال شهرستان زرندیه است. این رود یکی از بزرگترین رودهای حوضه آبریز دریاچه نمک قم است. این رودخانه که از رشته کوه‌های البرز در نزدیکی قزوین سرچشمه می‌گیرد تا دریاچه نمک در کویر مرکزی ایران امتداد می‌یابد و در نهایت به دریاچه حوض سلطان تخلیه می‌گردد.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهرستان زرندیه دارای دو بخش به نام‌های بخش مرکزی و بخش خرقان است. این شهرستان دارای شش دهستان به شرح زیر است:

مردم[ویرایش]

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان زرندیه در سال ۱۳۹۰ برابر با ۵۷۱۵۳ نفر بوده‌است که از این میان ۲۹۲۷۲ نفر مرد و بقیه زن بوده‌اند. این شهرستان ۱۷۰۲۵ خانوار دارد[۱]

مردم مرکز شهرستان (مامونیه) به زبان فارسی با لهجه (مامونیه - زرند کهنه - امیرآباد) سخن می‌گویند. زبان بسیاری از مناطق دیگر این شهرستان ترکی است. در الویر و ویدر زبان تاتی و در روستای وسمق زبان زرگری رایج است.

ارامنه در هشت روستای بخش خرقان در میان کوهها بعد از صفویه پناه می‌برند و در آنجا تا این اواخر زندگی می کرده‌اند این روستاها عبارتند از لار- چناقچی اولیا و سفلی -آق بلاغ - چهارحد و.. تعداد آنها به ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر می رسیده و بعد از زلزله خرقان - بویین زهرا در سال ۱۳۴۱ اکثر ساکنین ارمنی این ناحیه به تهران مهاجرت کردند) است.

این شهرستان از ویژگی‌هایی مانند نزدیکی به تهران، شهر جدید پرند، فرودگاه بین المللی امام خمینی و مرز مشترک با استان‌های تهران، قزوین، همدان، البرز و قم و نیز وجود واحدهای تولیدی و صنعتی متعدد برخوردار است. برخورداری از این قابلیت‌ها باعث شده که مهاجران برای اشتغال از اقصی نقاط ایران به این شهرستان روی آورده‌اند. این مهاجران بیشتر از استان‌های لرستان، کردستان، همدان و شمال کشور وارد این شهرستان شده‌اند. این مهاجران در اطراف برخی روستاهای این شهرستان مانند بربر، امیرآباد، زرند کهنه و خورشیدآباد به صورت استیجاری اقامت کرده‌اند.[۴]

آداب و رسوم[ویرایش]

از مراسم رایج مذهبی و فرهنگی شهرستان می توان از تعزیه خوانی، سیزده بدر، مراسم عید نوروز، چهارشنبه سوری، پاتختی، حنابندان، عروس بران، جشن کوسه ناقالی(ناقلدی) ، مراسم بیل گردان، مراسم انگور(جشن انگور) نام برد که برخی از آنها در حال حاضر رواج بیشتری دارد.[۵]

صنایع دستی[ویرایش]

صنایع دستی شهرستان زرندیه شامل دستبافت های سنتی (قالی بافی و گلیم بافی)، رودوزیهای سنتی، آثار چوبی(منبت و کنده کاری روی چوب،معرق کاری، خراطی)، سفالگری، کتابت و نگاری،آثار فلزی (قلمزنی) است.

پیشینه زرندیه[ویرایش]

درباره پیشینه زرندیه، ازواژه‌های باقیمانده در زبان فارسی کنونی زرنگ که معرب زرنج است با نام زرند از یک ریشه بوده که زرنگ به زرند تبدیل شده است. واژه زرند درنسخ قدیمی به خرده ریزطلا و زر معنی شده است. بنا برپژوهش باستان شناسان، راه دوم اکباتان (همدان امروزی) به نام راگا (ری) از زرند می گذشته که حدود ۲۷۰۰ سال سابقه تاریخی دارد. و محل دریافت عوارض پول و طلا بوده و واژه زرند از همین موضوع اقتباس شده است. شهرستان زرندیه بخشی از قلمرو ماد بود و اولین حکومت ایرانی در این شهرستان و چند شهرستان اطراف شکل گرفت. بعد از مادها، هخامنشیان به این سرزمین حکومت می‌کردند، اما این سرزمین همچنان محل سکونت قوم ماد باقی ماند. این شهرستان شاهد فراز و فرودهای بسیاری بوده است. در سال ۱۳۸۲ از ادغام بخش زرند و بخش خرقان که از توابع شهرستان ساوه بود به مرکزیت شهر مأمونیه تشکیل شد و شهرستان زرندیه نامیده شد.

آثار تاریخی[ویرایش]

روستای ویدر از توابع شهرستان زرندیه

از نقاط دیدنی آن می‌توان به امامزاده منصور، آبشار چناقچی، کلیسای چناقچی، یخچال مهدی‌آباد، مسجد چلسبان، تپه قلعه باش علیشار، مقبره اشموئیل نبی، کاروانسرای خشکرود، کبوتر خانه خورآباد، امامزاده سید منصور مامونیه، امام زاده عبد المطلب پرندک، امامزاده قاسم ویدر، امامزاده پنج تن زرند کهنه، امامزادگان اهلعلی و سهلعلی (سید باوقار (سدباقار طبق گویش محلی)، سر قلعه، حمام کلبعلی خان ویدر، حمام آسیابک، حمام چال مامونیه، مسجد چال مامونیه، قلعه قارقالوخ بند امیر، قلعه تپهٔ حسن آباد بربر، سد بند امیر، امامزاده بند امیر، سد ورامه، سد لار و همچنین از روستاهای دیدنی این مناطق می‌توان روستای بربر، حکیم آباد، حسین آباد را نام برد...


شهرستان زرندیه با توجه به قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم دارای آثار و ابنیه تاریخی بسیار با قدمت می‌باشد.


  • غاربریه

آموزش[ویرایش]

دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرندیه[ویرایش]

دانشگاه آزاد اسلامی در سال۱۳۸۶ در این شهر مرکز این شهرستان با ۴۴ دانشجو در رشته‌های الکتروتکنیک و حسابداری در ساختمانی استیجاری آغاز به کار کرد. در نیمسال دوم سال ۱۳۸۶ با ۱۱۰ دانشجو به فعالیت رو به رشد خود سرعت بخشید و در رشته‌های کامپیوتر، تربیت بدنی، و آموزش زبان انگلیسی دانشجو پذیرفت و همزمان درکنار فعالیت‌های آموزشی، در زمینی به وسعت ۴ هکتار کار ساخت ساختمان اداری و آموزشی خود را به مساحت ۵۰۰ مترمربع آغاز کرد و در مهر سال ۱۳۸۷ به ساختمان جدیدالاحداث نقل مکان کرد و با چهارصد دانشجو در ساختمان مستقل در پی جذب هیات علمی دانشگاه برآمده و ۵ نفر را در رشته‌های مورد نیاز جذب نموده و رشته‌های تحصیلی را از ۸ رشته به ۱۵ رشته افزایش داده که ۳ رشته کارشناسی و ۱۲ رشته کاردانی می‌باشند. این دانشگاه در تیرماه ۱۳۸۹ رسما با حضور دکتر جاسبی ریاست عالیه دانشگاه افتتاح گردید. همچنین، این واحد در آبان ماه ۱۳۸۹ از واحد ساوه استقلال یافته و به واحد مستقل تبدیل شد.

موسسه آموزش عالی زرندیه[ویرایش]

موسسه آموزش عالی زرندیه با ریاست دکتر محمد همایون شکیب در سال ۱۳۸۴ تاسیس گردید.

این موسسه در کیلومتر ۹۰ اتوبان تهران - ساوه قرار دارد.

تاسیسات[ویرایش]

نیروگاه رودشور: نیروگاه ۲۱۶۲ مگاواتی رودشور از نیروگاه‌های گازی ایران است که در ۴۴ کیلومتری آزادراه تهران-ساوه در شهرستان زرندیه قرار دارد.[۷]

شهرک صنعتی زرندیه[ویرایش]

شهرک صنعتی زرندیه با مساحت ۹۱۰ هکتار در ۳۵ کیلومتری مامونیه و مجاورت مرز استان تهران قرار دارد.

فاصله تا فرودگاه: ۷۵ کیلومتر فاصله تا راه آهن: ۳۵ کیلومتر فاصله تا مرکزاستان: ۱۸۵ کیلومتر فاصله تا نزدیکترین شهرستان: ۳۵ کیلومتر فاصله تا گمرک: ۴۵ کیلومتر فاصله تا نزدیکترین بندر: ۵۰۰ کیلومتر

و در حال حاضر احداث شهرک صنعتی ویژه مبلمان و دکوراسیون با نام دکولند در حال احداث است. و همچنین برزگترین مجموعه ورزشی تفریحی خاور میانه با نام سرزمین ایرانیان در حال احداث می‌باشد.

بزرگان و مشاهیر[ویرایش]

  • ابن مسکویه: ابوعلی احمد بن محمدبن یعقوب مسکویه رازی مورخ، ادیب، طبیب، فیلسوف، کیمیاگر و عالم بزرگ اخلاق قرن چهارم و پنجم و صاحب تالیفات گوناگون است که زاده شده در شهر پرندک شهرستان زرندیه می‌باشد.[۸]
  • آیت الله حاج شیخ محمد حسین زرندی : نماینده مقام معظم رهبری و امام جمعه سابق کرمانشاه
  • پروفسور دکتر اسدالله توسلی: برنده عالیترین نشان علمی فرانسه، نخل "شوالیه پالم اکادمیک فرانسه"
  • شیخ علی زرندی ناطق المله از بنیانگزاران مشروطه [۹]
  • استادمحمدخرمشاهی
  • محمدالویری
  • حمیدکرمی

گالری[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران-آمار سال ۱۳۹۰
  2. وزارت امور خارجه، بازدید: ژانویه ۲۰۱۰.
  3. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  4. خبرگزاری ایرنا: جاذبه‌های صنعتی خیل مهاجران را به زرندیه سرازیر کرده است. ۵ آبان ۱۳۹۲.
  5. خبرگزاری تسنیم: کهن زرندیه سکونت گاه مادها. ۷ فروردین ۱۳۹۳.
  6. برگرفته از اطلاعات وارد شده در ویکیپدیای فارسی و تارنمای شهرستان زرندیه
  7. بهره‌برداری از نیروگاه رودشور با حضور رئیس‌جمهور همشهری آنلاین
  8. مشکویه بیانگر تاریخ کهن شهر پرندک زرندیه است ایرنا
  9. مشروطیت ایران اطلاعات

جستارهای وابسته[ویرایش]