محلات

محلات
کشور	ایران
استان	مرکزی
شهرستان	محلات
بخش	مرکزی
سال شهرشدن	1300
مردم
جمعیت	۳۵٬۳۱۹ سال ۱۳۸۵
زبان‌ گفتاری	فارسی
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۷۷۵ متر
اطلاعات شهری
وبگاه	وبگاه شهرستان محلات
محلات روی نقشه ایران ۳۳.۹۱۶۷° شمالی ۵۰.۴۵۰۰° شرقی / 33.9167; 50.4500

قلعه مرحوم آقا خان محلاتی در دوره قاجار

چشم‌اندازی در بیرون از محلات

شهر مَحَلّات یکی از خوش آب و هواترین شهرهای ایران است. این شهر در جنوب باختری تهران و در فاصله ۲۶۲ کیلومتری آن قرار داشته و یکی از شهرستان‌های استان مرکزی محسوب می‌شود که در جنوب شرقی آن واقع گردیده‌است. شهر محلات از طرف شمال به قم و آشتیان، از طرف جنوب به اصفهان و گلپایگان، از طرف غرب به خمین و اراک و از طرف شرق به دلیجان محدود می‌باشد. این شهر به واسطه مزارع بزرگ پرورش گل، نبود آلودگی هوا به القابی مانند هلند ایران و بهشت افسانه‌ای و شهر گل شهرت یافته‌است.

محلات به عنوان بزرگ‌ترین شهرستان کشور از لحاظ سطح زیرکشت گل، مهد پرورش گل و گیاهان زینتی در کشور، پایلوت گل‌کاری کشور است و رتبه اول را از لحاط تنوع تولید گل در کشور داراست. محلات دارای منابع متعدد و غنی معادن سنگ زینتی،معادن سنگ تراورتن و مرمریت میباشد که از لحاظ کیفیت در دنیا کم نظیر است.

تاریخچه

منطقه محلات در روزگار هخامنشیان بخش کوچکی از ایالت ماد به شمار می‌رفته‌است. وجود آثار باستانی آتشکده آتشکوه نشان می‌دهد که از زمان ساسانیان منطقه محلات و خصوصا دره رودخانه قمرود محل استقرار جمعیت بوده‌است. از دوران اسلامی این منطقه جزو ایالت جبال بود و از زمان سلجوقیان تا قاجاریه جزو منطقه عراق عجم شد. بر اساس کتیبه‌های موجود مربوط به هخامنشیان از محلات با عنوان ورکان نام برده شده‌است و بر اساس قدیمی ترین نام مربوط به محلات همان ورکان می‌باشد. محلات همان گونه که از نام آن پیداست جمع محله و احتمالا منظور روستاهایی است که محلات از آن‌ها تشکیل شده‌است. روستاهای پیل پایان، ریوکان، زنجیردان و گوشه. همین‌طور در گذشته به محلات «سایرالبلوک» نیز گفته می‌شده چرا که در آن زمان محلات در نقشه از بلوک‌های قم و کاشان نبوده‌است. محلات زادگاه مشاهیر و مفاخر بسیاری همچون صدرالاشراف محلاتی از رجال و شخصیتهای اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی-خاندان خسروانی(شهاب و بیژن)و صدر-شهید شیخ فضل اله محلاتی نماینده امام در سپاه-مهندس روحانی فرزند شیخ فرزانه آیت اله آقای روحانی محلاتی - سیاح محلاتی-و بسیاری دیگر از مفاخر و مشاهیر ملی می باشد.برای اطلاعات بیشتر به کتاب مفاخر و مشاهیر محلات مراجعه گردد.

آموزش عالی

در این شهر دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی متعددی دایر است ازجمله:

• دانشگاه آزاد اسلامی دارای واحد بزرگی در شهر محلات است که در ورودی شهر محلات واقع شده‌است.

وبگاه دانشگاه آزاد محلات

• دانشگاه غیرانتفاعی مهرگان محلات که مکان جدید آن در کنار دانشگاه پیام نور و در انتهای خیابان جمهوری واقع شده‌است.

وبگاه دانشگاه مهرگان محلات

• دانشگاه پیام نور محلات که در انتهای خیابان جمهوری واقع شده‌است.

وبگاه دانشگاه پیام نور محلات

• دانشگاه محلات جدید ترین دانشگاه محلات و اولین دانشگاه دولتی این شهر است که در سال ۱۳۹۱ کار خود را زیر نظر دانشگاه اراک آغاز کرده‌است.

رصدخانه محلات

شهر محلات دورصدخانه دارای تلسکوپ در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهش سرای دانش آموزی دارد.

انجمن نجوم محلات توسط سامان سلیمی در سال ۱۳۸۸ ایجاد شد

پیست سوارکاری

شهر محلات دارای یکی از بزرگترین پیست‌های اسب سواری استان مرکزی است.

صنعت و اقتصاد

• شرکت فراورده های غذایی تک محلات تولید کننده انواع ترشیجات ، شورجات ،کنسروجات ،رب گوجه فرنگی ،خیار شور ، زیتون شور ، کنسرو لوبیا چیتی و ...

حلوای سنتی محلات با نام حلوا ارده یکی از سوغاتهای معروف محلات می باشد. این حلوا که تولید صنعتی نیز دارد از کنجد آسیاب شده ( ارده) و شکر با ترکیب یک عصاره گیاهی تولید می شود. صنعت سنگهای تزئینی و معادن سنگ تراورتن و مرمریت محلات نیز شهرت فراوانی دارد. درحال حاضر 4 واحد تولیدی حلوا ارده و دهها معدن سنگهای ساختمانی و حدود یکصد واحد کوچک و بزرگ فراوری سنگ در محلات فعال می باشد. بازار سنتی محلات که در طول تاریخ چندمرحله بازسازی گردیده است و اخیرا نیز توسط شهرداری محلات به شکل زیبایی طراحی و مرمت گردیده است برای گردشگران و خرید سوغات-عرقیات و داروهای گیاهی و پوشاک جالب توجه می باشد.

آثار باستانی و گردشگری

سراسرنمای محلات از بالای پارک سرچشمه

• پارک زیبای سرچشمه محلات واقع در شمال شهر محلات
• چنار ۱۱۵۰ ساله شهر محلات واقع در میدان چنار شهر محلات
• انواع باغ‌های پرورش گل محلات واقع در مزارع گل جنوب محلات
• امامزاده یحیی و فضل‌الله محلات واقع در خیابان قندی محلات
• کوچه‌باغ‌های پولگان محلات واقع در میدان فرمانداری (منطقهٔ پولگان)
• حمام قدیمی عرش محلات (مکان فعلی اداره گردشگری و میراث فرهنگی)واقع در خیابان سرچشمه
• روستای آتشکوه و آتشکده باستانی واقع در این روستا
• یخچال تاریخی نیم ور

سوغات محلات:حلوا ارده-عسل-گیوه-تریکو-گل-گلدانهای سفالی

تامین آب از لرستان

نوشتار اصلی: انتقال آب الیگودرز به قم

پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تامین کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم می‌باشد. به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.
در مجموع ظرفیت انتقال و جمع‌آوری آب در این طرح ۲۳ متر مکعب بر ثانیه‌است در حالی که بیشترین میزان آبی که از سد کرج به تهران می‌آید ۱۱ متر مکعب بر ثانیه بوده و ظرفیت سامانه یادشده بیش از دو برابر آب انتقالی از سد کرج به تهران است. این سامانه سالیانه ۱۸۳ میلیون متر مکعب آب به پشت سد کوچری منتقل می‌کند. ظرفیت نهایی انتقال آب در این پروژه ۵۰۰۰ لیتر در ثانیه‌است. مقدار انتقال آب برای افق سال ۱۴۱۰ به ۲۴۰ میلیون مترمکعب می‌رسد که مطالعات آن در حال انجام است.

اعتراض‌ها و خسارت‌ها

انتقال آب از شرق استان لرستان و شهرستان الیگودرز به شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم باعث پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن چاه‌های آب این منطقه شده‌است. بیش از ۶۰ حلقه چاه خشک شده و ۱۷۱ حلقه از چاه‌های منطقه نیز در آستانه خشکیدن قرار دارند، اما تاکنون حقابه یی برای این روستاها در نظر گرفته نشده‌است. این طرح درحالی برای استان‌های دیگر هدف گذاری شده‌است که ۸۹۲ روستای لرستان مشکل آب آشامیدنی دارند و ۶۸ هزار جمعیت روستایی این استان به وسیله تانکر آب رسانی می‌شوند. از سوی دیگر نام‌گذاری این طرح به عنوان مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» و همچنین نام گذاری پروژه ساخت و اجرای این طرح با نام پروژه قمرود باعث واکنش‌هایی در میان مردم استان لرستان شد تا جایی که حجت الله رحمانی نماینده شهرستان الیگودرز هم نسبت به نام‌گذاری این طرح اعتراض کرد و آن را مجعول خواند. خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده‌است باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده‌است. پرویز فتاح، وزیر نیروی پیشین دولت نهم مدعی شد که وی مدافع حقوق مردم الیگودرز است.
این پروژه تنها پروژه ایران است که کلنگ آن برای آنکه باعث مطالبه‌ای از سوی مردم لرستان نشود به جای مبدا در مقصد طرح به زمین زده شده‌است.

منابع

• وبسایت شهرستان محلات
• جایگاه و بلندا

پیوند به بیرون

آموزش وپرورش شهرستان محلات وب سایت شهرستان محلات

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ محلات موجود است.