پرش به محتوا

بتمن آغاز می‌کند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بتمن آغاز می‌کند
پوستر پخش سینمایی
کارگردانکریستوفر نولان
تهیه‌کننده
فیلمنامه‌نویس
داستان
  • دیوید اس. گویر
بر پایهشخصیت‌های حضوریافته در کامیک بوک‌های منتشرشده
اثر دی‌سی کامیکس
بازیگران
موسیقی
فیلم‌برداروالی فیستر
تدوینگرلی اسمیت
شرکت
تولید
توزیع‌کنندهبرادران وارنر پیکچرز
تاریخ‌های انتشار
  • ۳۱ مه ۲۰۰۵ (۲۰۰۵-0۵-۳۱) (توکیو)
  • ۱۵ ژوئن ۲۰۰۵ (۲۰۰۵-0۶-۱۵) (ایالات متحده)
  • ۱۷ ژوئن ۲۰۰۵ (۲۰۰۵-0۶-۱۷) (بریتانیا)
مدت زمان
۱۴۰ دقیقه[۱]
کشور
  • ایالات متحده[۲]
  • بریتانیا[۲]
زبانانگلیسی
هزینهٔ فیلم۱۵۰ میلیون دلار[۳]
فروش گیشه۳۷۳٫۷ میلیون دلار[۳]

بتمن آغاز می‌کند (به انگلیسی: Batman Begins) فیلمی ابرقهرمانی محصول سال ۲۰۰۵ به کارگردانی کریستوفر نولان و نویسندگی نولان و دیوید اس. گویر است. این فیلم بر پایهٔ شخصیت بتمن دی‌سی کامیکس است و کریستین بیل در نقش بروس وین / بتمن، به همراه مایکل کین، لیام نیسون، کیتی هلمز، گری اولدمن، کیلین مورفی، تام ویلکینسون، روتخر هاور، کن واتانابه و مورگان فریمن در آن به ایفای نقش پرداختند. این فیلم، که بازراه‌اندازی مجموعه فیلم‌های بتمن به حساب می‌آید، داستان زندگی بروس وین را از مرگ پدر و مادرش تا داستان تبدیل شدنش به بتمن و مبارزه‌اش با رأس‌الغول و مترسک که قصد وارد کردن گاتهام سیتی به هرج و مرج را دارند، روایت می‌کند.

پس از شکست مالی و انتقادی فیلم بتمن و رابین در سال ۱۹۹۷، برادران وارنر پیکچرز فیلم‌های آینده بتمن را لغو کردند، از جمله فیلم برنامه‌ریزی شده بتمن: از زنجیر رها شده جوئل شوماخر. بین سال‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۰۳ فیلمسازان متعددی برای بازراه‌اندازی این مجموعه وارد همکاری با برادران وارنر شدند. پس از کنار گذاشتن داستان پیشنهادی جاس ویدون، برادران وارنر، نولان و دیوید اس. گویر را استخدام و آنها در سال ۲۰۰۳ کار بر روی این پروژه را آغاز کردند و از همان اول سعی کردند لحنی تاریک‌تر به فیلم بدهند و انسانیت و واقع‌گرایی از پایه‌های فیلم باشد. هدف این بود که تماشاگر هم به بروس وین و هم به بتمن اهمیت بدهد. در این فیلم که به‌طور عمده در بریتانیا، ایسلند و شیکاگو فیلم‌برداری شده، از تصویر تولیدشده توسط کامپیوتر خیلی کم استفاده شد و بیشتر متکی بر بدل‌کاریهای سنتی و جلوه‌های مینیاتوری بود. تعدادی از داستان‌های کامیک بوکی، مانند مردی که سقوط می‌کند، بتمن: سال اول و بتمن: هالووین طولانی، الهام‌بخش خطوط داستانی فیلم بودند.

بتمن آغاز می‌کند هم در گیشه و هم در نظر منتقدان موفق بود. این فیلم در ۱۵ ژوئن ۲۰۰۵ در ایالات متحده اکران شد. در هفته اول اکران، ۴۸ میلیون دلار در آمریکا و کانادا فروش داشت. در نهایت هم با فروش جهانی بیش از ۳۷۰ میلیون دلار به کار خود پایان داد و به نهمین فیلم پرفروش سال ۲۰۰۵ تبدیل شد. این فیلم توسط منتقدان تحسین شد و آن را نوعی بهبود نسبت به فیلم‌های برتون/شوماخر ارزیابی کردند. این فیلم نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلم‌برداری و سه جایزهٔ بفتا گردید. این فیلم حرفهٔ بیل را به جایگاه بازیگر نقش اول ارتقا داد و نولان را به کارگردان مطرحی تبدیل کرد.

از بتمن آغاز می‌کند به‌عنوان یکی از تاثیرگذارترین فیلم‌های دهه ۲۰۰۰ یاد شده است.[۴][۵][۶] این فیلم به خاطر احیای شخصیت بتمن در فرهنگ عامه، و تغییر لحن آن به سمتی تاریک و جدی‌تر، مورد تحسین قرار گرفت. این فیلم در محبوب شدن اصطلاح ریبوت در هالیوود نقش داشت و استودیوها و فیلم‌سازان را به احیای مجموعه‌های سینمایی با لحن واقع‌گرایانه و جدی ترغیب کرد. فیلم‌های شوالیهٔ تاریکی (۲۰۰۸) و شوالیهٔ تاریکی برمی‌خیزد (۲۰۱۲) در دنبالهٔ این فیلم ساخته شد که بعدها سه‌گانهٔ شوالیهٔ تاریکی نام گرفت.

داستان

[ویرایش]

بروس وین در کودکی داخل چاهی می‌افتد و مورد هجوم خفاش‌ها قرار می‌گیرد و به همین دلیل وحشتی از خفاش‌ها در وجودش نهادینه می‌گردد. کمی بعد، شبی که با پدر و مادرش در حال بازگشت از سالن اپرا هستند، پدر و مادرش توسط دزدی به نام جو چیل کشته می‌شوند و آلفرد پنی‌ورث خدمتکار خانوادگی آن‌ها، بروس را بزرگ می‌کند.
چهارده سال بعد، چیل در ازای شهادت علیه کارمین فالکونی آزادی مشروط می‌گیرد. بروس به دادگاه می‌رود تا او را بکشد، اما یکی از قاتلین فالکونی این کار را زودتر انجام می‌دهد. ریچل داوس دوست کودکی بروس که در حال حاضر وکیل شده است، پس از مطلع شدن از این ماجرا، بروس را سرزنش می‌کند و به او می‌گوید که پدرش اگر زنده بود، از این کار او سرافکنده می‌شد. بعد بروس به یک کلوب شبانه می‌رود و با فالکونی روبه‌رو می‌شود. فالکونی به او می‌گوید که قدرت واقعی از ترساندن به دست می‌آید. بروس تصمیم می‌گیرد تا به دور دنیا سفر کند و در مورد مجرمان بیشتر بفهمد. سپس خودش هم به خلافکاران می‌پیوندد و توسط پلیس دستگیر می‌شود. در زندان هنری دوکارد به بروس پیشنهاد می‌دهد که او عضو انجمن سایه‌ها به رهبری رأس‌الغول شود و روش و فنون مبارزه با جنایتکاران را بیاموزد. پس از اتمام دوره طولانی آموزش او، بروس می‌فهمد که انجمن سایه‌ها قصد نابودی گاتهام سیتی را دارند، چرا که آن‌قدر فاسد شده که چاره‌ای جز آن وجود ندارد. بروس از پیوستن به آن‌ها سر باز می‌زند و معبد انجمن را آتش می‌زند. رأس در این آتش‌سوزی کشته می‌شود. بروس هنری دوکارد را نجات می‌دهد و در حالی که بیهوش است، او را به روستاییان اطراف می‌سپارد.

بروس به گاتهام بازمی‌گردد و به‌صورت عمومی خود را فردی دخترباز معرفی می‌کند. او به کمپانی پدرش، وین اینترپرایزز که هم‌اکنون توسط ویلیام ارل اداره می‌شود، علاقه نشان می‌دهد. بروس با دانشمند برتر شرکت، لوشیوس فاکس دیدار می‌کند و او نمونه‌های اولیه محصولاتی مانند زره و ماشین مخصوص، که هرگز به تولید انبوه نرسیدند را نشان بروس می‌دهد. بروس با استفاده از این‌ها راهی به غار زیر عمارت وین پیدا می‌کند، در آن‌جا کارگاهی درست می‌کند و با ترسش از خفاش‌ها روبه‌رو می‌شود و هویت بتمن را برای خودش خلق می‌کند. او با همکاری ریچل و جیمز گوردون علیه فالکونی مدرک به دست می‌آورد و وی محکوم می‌شود.

دکتر جاناتان کرین بعد از تزریق دارو به فالکونی و هم‌دستانش، آن‌ها را دیوانه اعلام می‌کند و می‌گوید که آمادگی روانی برای حضور در دادگاه را ندارند و آن‌ها را به تیمارستان آرکهام منتقل می‌نماید. کرین با استفاده از ماسک مترسک دارو را به فالکونی می‌دهد و با ترس از مترسک وی را دیوانه می‌کند. وقتی بتمن با کرین روبه‌رو می‌شود، کرین به او نیز این دارو را می‌دهد، اما آلفرد او را نجات می‌دهد و فاکس هم پادزهر آن را می‌سازد. ریچل به آرکام می‌رود و کرین به او می‌گوید او مدت‌هاست در حال ریختن این دارو در آب شهری است. او ریچل را نیز مسموم می‌کند، ولی بتمن او را نجات می‌دهد و با استفاده از پادزهر حال او را خوب می‌کند و به او دو نمونه پادزهر می‌دهد، یکی برای گوردون و دیگری برای تولید انبوه. در همین حین گوردون متوجه می‌شود که داروی ریخته شده در آب مصرفی شهر، هیچ ضرری ندارد مگر این که آب تبخیر شود.

در تولد ۳۰ سالگی‌اش، بروس با دوکارد روبه‌رو می‌شود و متوجه می‌شود که او خودش همان رأس‌الغول است. بروس برای محافظ از مهمانان، آنان را بیرون می‌کند. رأس نقشه‌اش برای نابودی گاتهام را برملا می‌کند. آن‌ها دستگاه ساطع‌کننده امواج مایکروویو که از اموال شرکت وین بوده و قابلیت تبخیر آب از راه دور را دارد، را دزدیده‌اند. آن‌ها عمارت وین را آتش می‌زنند و آلفرد بروس را نجات می‌دهد. بتمن ریچل را از دست عده‌ای خلافکار نجات می‌دهد و هویت واقعی‌اش را برای ریچل فاش می‌کند. بعد به سراغ رأس می‌رود که داخل مونوریلی است که دستگاه تبخیرکننده نیز در آن است. گوردون با استفاده از ماشین بتمن، پایه‌های خطوط مونوریل را خراب می‌کند و بتمن نیز از قطار خارج می‌شود و رأس داخل آن می‌ماند و کشته می‌شود.

بتمن تبدیل به یک قهرمان عمومی می‌شود، اما ریچل را از دست می‌دهد، زیرا ریچل نمی‌تواند با این هویت دوگانهٔ وی کنار بیاید. بروس بیشتر سهام شرکت وین را می‌خرد، ارل را اخراج کرده و فاکس را جانشین وی می‌کند. گوردون که پس از این ماجراها به مقام ستوانی ترفیع می‌یابد، به بتمن می‌گوید که خلافکاری در صحنه‌های جرمش، کارت جوکر جا می‌گذارد. بتمن قول پیگیری می‌دهد و ناپدید می‌شود.

بازیگران و شخصیت‌ها

[ویرایش]
تاجر میلیاردری که در هشت سالگی شاهد به قتل رسیدن پدر و مادرش بود. او شروع به سفر در دنیا می‌کند تا مفهوم مبارزه با بی‌عدالتی آشنا شود و بعد از بازگشتش به گاتهام، به‌عنوان یک شورشگر، شب‌ها به مبارزه با خلافکاران می‌پردازد. ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۳، بیل برای این نقش انتخاب شد.[۷] وی از زمانی که دارن آرونوفسکی تمایلش را برای ساخت فیلم بتمن اعلام کرد، علاقهٔ خود برای بازی در این نقش را اعلام کرده بود.[۸] ایان بیلی، هنری کویل، بیلی کروداپ، هیو دنسی، جیک جیلنهال، جاشوا جکسون، هیت لجر، دیوید بورناز و کیلین مورفی نامزدهای اولیهٔ بازی در این نقش بودند.[۷][۹][۱۰] در جلسه تست بازیگران، ایمی آدامز نقش مقابل بازیگران را بر عهده داشت.[۱۱] بیل معتقد بود که در فیلم‌های قبلی به شخصیت بتمن به اندازهٔ کافی توجه نشده و به جای آن بیشتر به شخصیت‌های منفی داستان پرداخته شده است.[۱۲] بیل برای هرچه بهتر ایفا کردن این نقش، شروع به خواندن رمان‌ها و کمیک‌های بتمن کرد.[۱۳] نولان دربارهٔ او گفت: «او دقیقاً همان مقدار تاریکی و روشنایی را داراست که دنبالش بودیم.»[۱۴] گویر گفت در حالی که بسیاری از بازیگران تنها یکی از نقش‌های بتمن یا بروس وین را خوب ایفا کردند، بیل به خوبی از پس ایفای این دو نقش برآمد.[۱۵] بیل که برای فیلم ماشین‌کار وزن زیادی کم کرده بود، یک مربی شخصی استخدام کرد و ۴۵ کیلوگرم وزن اضافه کرد. بیل احساس کرد که کمی بیش از اندازه وزن اضافه کرده و پیش از شروع فیلمبرداری مقداری از وزنش را کم کرد.[۱۶]
خدمتکار مورد اعتماد خانواده وین که بعد از مرگشان، خدمتش به خانواده را با کمک کردن کردن به تنها پسرشان ادامه داد. نولان فکر می‌کرد که کین عنصر پدری این شخصیت را به خوبی ایفا می‌کند.[۱۶]
مرد مرموزی که بروس وین را برای مبارزه کردن آموزش می‌دهد. او ابتدا خود را هنری دوکار معرفی می‌کند، شخصی که عضو انجمن سایه‌هاست که توسط رأس‌الغول رهبری می‌شود. اما بعداً مشخص می‌شود که خودش رأس‌الغول است. گری الدمن انتخاب اول برای بازی در این نقش بود، ولی در نهایت برای بازی در نقش جیمز گوردون انتخاب شد.[۱۸]
دوست کودکی بروس و معشوقهٔ او که دستیار دادستان گاتهام است و با فساد در شهر مبارزه می‌کند. اما لاکهارت در نقش کودکی ریچل بازی می‌کند.[۱۹]
از معدود پلیس‌های سالم گاتهام سیتی. شبی که والدین بروس به قتل رسیدند، او افسر وظیفه رسیدگی به پرونده بود. نولان ابتدا الدمن را برای نقش رأس‌الغول می‌خواست،[۱۸] اما زمانی که کریس کوپر نقش جیمز گوردون را رد کرد تا در کنار خانواده‌اش باشد،[۲۰] نولان فکر کرد که این نقش می‌تواند برای الدمن تازگی داشته باشد، زیرا در آن زمان به بازی در نقش‌های منفی مشهور بود.
روان داروشناسی که مسئول تیمارستان آرکهام است و گازی ساخته است که وقتی آدم‌ها آن را استنشاق می‌کنند، ترس وجودشان را فرا می‌گیرد.
کارمند درجه بالای سابق شرکت وین که هم‌اکنون به کار کردن در بخش علوم کاربردی تنزل یافته است. فاکس به تهیه تجهیزات مورد نظر بروس کمک می‌کند. فریمن اولین و تنها انتخاب گویر بود.[۱۶]
رئیس قدرتمندترین مافیای گاتهام. او بعد از این که جو چیل والدین بروس را می‌کشد، با او در زندان هم‌سلولی بوده است. وقتی چیل تصمیم می‌گیرد تا علیهش شهادت بدهد، توسط او کشته می‌شود.
مدیر شرکت وین هنگام غیبت بروس.

مارک بون جونیور در نقش کارآگاه آرنولد فلاس ایفای نقش می‌کند؛ لری هولدن نیز در نقش دادستان گاتهام، کارل فینچ بازی می‌کند. کالین مک‌فارلن در نقش رئیس پلیس جیلیان بی. لوب، کریستین آدامز در نقش جسیکا، منشی شرکت وین، لاینس روچ و سارا استیوارت در نقش دکتر توماس وین و مارتا وین، از دیگر بازیگران این فیلم هستند. راده سربزیا در نقش مرد بی‌خانمانی که آخرین نفری است که بروس را پیش از عزیمتش از گاتهام می‌بیند و نخستین شهروند عادی است که بتمن را می‌بیند. جک گلیسون که پیش از این با بیل در سلطنت آتش (۲۰۰۲) هم‌بازی بوده و بعدها به خاطر بازی در نقش جافری براتیون در سریال بازی تاج و تخت مشهور شد، در این فیلم در نقش پسربچه‌ای بازی می‌کند که علاقه‌مند به بتمن است و مدتی بعد بتمن جانش را نجات می‌دهد.

تولید

[ویرایش]

آماده‌سازی

[ویرایش]
ماشین بتمن

کریستوفر نولان، که با کارگردانی فیلم یادگاری (۲۰۰۰) به شهرت رسیده بود، در ژانویه سال ۲۰۰۳ توسط شرکت برادران وارنر استخدام شد تا ساخت فیلمی از مجموعهٔ بتمن را بر عهده بگیرد.[۲۱] پس از دو ماه هم دیوید اس. گویر برای نگارش فیلمنامه به پروژه پیوست.[۲۲] نولان در همان زمان اعلام کرده بود که قصد دارد این فرنچایز سینمایی را از ریشه‌های شکل‌گیری شخصیت بتمن و با داستانی که تا آن زمان هرگز به‌طور کامل روایت نشده، بازآفرینی کند. او با تأکید بر این که انسان‌محوری و واقع‌گرایی، پایه‌های اصلی فیلم جدید خواهند بود، افزود که «جهان بتمن از نوع واقع‌گرایی ریشه‌دار است. [جهانی] معاصر و قابل درک که در برابر آن، شخصیت قهرمانی خارق‌العاده پدیدار می‌شود». گویر نیز گفته بود که هدف فیلم، برقراری ارتباط عاطفی بین تماشاگر با هر دو جنبه شخصیت قهرمان — بتمن و بروس وین — است.[۲۳] نولان احساس می‌کرد که فیلم‌های پیشین این مجموعه بیشتر به تمرین سبک شبیه بودند تا روایت یک درام تأثیرگذار. او از فیلم سوپرمن (۱۹۷۸) ساخته ریچارد دانر به عنوان منبع الهام یاد می‌کرد؛ به‌ویژه در شیوه نمایش شکل‌گیری شخصیت قهرمان.[۸] مثل فیلم سوپرمن، نولان قصد داشت برای نقش‌های مکمل فیلم از گروهی از بازیگران برجسته استفاده کند تا بُعد حماسی و معتبر به روایت فیلم ببخشد.[۱۶]

گویر تمایل داشت این مجموعه را از نو بازراه‌اندازی کند. او و نولان شخصیت بتمن را شخصیتی عاشق می‌دیدند و نولان هم در ذهن خود تصویری بزرگ و فراگیر از فیلم داشت؛ شبیه به فیلم لورنس عربستان (۱۹۶۲). شرکت برادران وارنر شرط کرده بود که فیلم نباید درجه سنی بگیرد و نولان هم مخالفتی با این موضوع نداشت؛ چرا که می‌خواست فیلمی بسازد که از سن ۱۱ سالگی در آرزوی دیدنش بود.[۲۴] نقطه شروع نولان، الهام گرفتن از داستان کوتاهی بود به نام «مردی که سقوط می‌کند»؛ اثر دنی اونیل و دیک جوردانو. این داستان به سفرهای بروس وین در اقصی نقاط جهان می‌پرداخت. صحنه ابتدای فیلم که بروس خردسال به درون چاه می‌افتد، از همین داستان اقتباس شده است.[۲۵] رمان مصور بتمن: هالووین طولانی — به قلم جف لوب و تصویرسازی تیم سیل — در زمان نگارش فیلمنامه روی گویر تأثیر گذاشت؛ به‌ویژه در بازآفرینی شخصیت منفی با نام کارماین فالکون که یکی از چندین عنصر جدی و واقع‌گرای آن رمان محسوب می‌شد.[۲۵] نویسندگان ابتدا قصد داشتند شخصیت هاروی دنت را در داستان فیلم اضافه بگنجانند؛ اما با این باور که نخواهند توانست حق مطلب را ادا کنند، تصمیم به خلق شخصیت جدیدی با نام ریچل داوز گرفتند.[۲۶] هاروی دنت بعداً در فیلم شوالیه تاریکی (۲۰۰۸) با بازی آرون اکهارت ظاهر شد. رمان مصور بتمن: پیروزی تاریکی هم که دنباله رمان هالووین طولانی است، روی داستان فیلم تأثیر کمی گذاشت.[۲۷] گویر همچنین از غیبت چندساله بروس وین که در رمان مصور بتمن: سال اول به آن اشاره شده، برای تنظیم رویدادهای پرده اول فیلم بهره برد.[۲۸] گروهبان جیمز «جیم» گوردن نیز بر اساس شخصیتی به همین نام در رمان بتمن: سال اول خلق شد. یکی دیگر از روایت‌های مشترک فیلم با این رمان، فساد گسترده در نیروی پلیس گاتهام بود که بر ضرورت نیاز به حضور بتمن تأکید می‌کرد.[۲۵] با توجه به صف طولانی دشمنان بتمن طی هفتاد سال، گویر و نولان تصمیم گرفتند از مترسک و رأس‌الغول به‌عنوان شخصیت‌های منفی فیلم استفاده کنند؛ چرا که هیچ‌یک از آن دو در فیلم‌های سینمایی بتمن یا در مجموعه تلویزیونی دهه ۶۰ (با بازی آدام وست) حضور نداشتند.[۲۹]

یک قصه رایج در داستان‌های بتمن این است که بروس وین پیش از آن که والدینش به قتل برسند، با آن‌ها به دیدن فیلمی از زورو رفته بود. کریستوفر نولان در این باره توضیح داده که با صرف نظر کردن از این قصه — که به گفته او در اولین داستان‌های بتمن اصلاً وجود نداشته — بر نقش نمادین خفاش‌ها در ذهن بروس تأکید می‌شود و تبدیل شدن او به یک ابرقهرمان را به‌عنوان تصمیم کاملاً شخصی و ابداعی جلوه می‌کند. نولان بر همین اساس معتقد است که سایر شخصیت‌های دنیای دی‌سی هم در بقیه فیلم‌های او حضور ندارند؛ چرا که اگر چنین بود، انگیزه بروس وین برای پوشیدن یک لباس مخصوص به‌طور کاملاً متفاوت شکل می‌گرفت.[۳۰]

افتخارات

[ویرایش]
قسمتنامزدنتیجه
بهترین فیلمبرداری والی فیستر نامزدشده

پانویس

[ویرایش]
  1. ↑ "Batman Begins". هیئت رده‌بندی سنی فیلم‌های بریتانیا. Archived from the original on January 10, 2021. Retrieved December 21, 2014.
  2. 1 2 "Film: Batman Begins". رصدخانه سمعی و بصری اروپا. Archived from the original on June 23, 2018. Retrieved March 15, 2018.
  3. 1 2 "Batman Begins (2005)". باکس آفیس موجو. Archived from the original on June 10, 2020. Retrieved September 2, 2014.
  4. ↑ Rosenfeld, Laura (July 19, 2019). "5 Ways 'Batman Begins' Changed Hollywood Forever". Tech Times. Archived from the original on November 18, 2016. Retrieved July 20, 2019.
  5. ↑ Rothman, Michael (June 16, 2019). "'Batman Begins': 5 Ways the Movie Changed Hollywood". ABC News. Archived from the original on July 26, 2020. Retrieved December 9, 2019.
  6. ↑ Hayes, Britt (July 8, 2016). "A Brief History of Movies Compared to Chris Nolan's Batman". ScreenCrush. Archived from the original on July 26, 2020. Retrieved January 22, 2020.
  7. 1 2 Dunkley, Cathy; Bing, Jonathan (September 7, 2003). "Inside Move: New dynamic for WB duo". Variety. Retrieved November 2, 2006.
  8. 1 2 Smith, Adam (July 2005). "The Original American Psycho". Empire. pp. 74–80, 82, 84, 87.
  9. ↑ Perez, Rodrigo (November 29, 2012). "Christopher Nolan Says Heath Ledger Initially Didn't Want To Be In Superhero Movies: 6 Things Learned From The FSLC Talk". indiewire.com. Archived from the original on 19 February 2016. Retrieved November 29, 2012.
  10. ↑ Silverman, Stephen M. (September 3, 2003). "Jake Gyllenhaal: The New Batman?". People.com. Time. Retrieved September 11, 2014.
  11. ↑ Poland, David (December 2010). "DP/30: The Fighter, actor Amy Adams". Interview @15:55 minutes. Movie City News. Archived from the original on January 10, 2021. Retrieved May 1, 2019.
  12. ↑ Pearlman, Cindy (November 19, 2004). "A crash but no tickets for Bale's Batmobile in Chicago". Chicago Sun-Times. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 21 December 2019.
  13. ↑ "Batman Begins Production Notes – The Batsuit & Gadgetry". Warner Bros. Archived from the original on 18 August 2014. Retrieved November 6, 2006.
  14. ↑ "Official: Christian Bale is Batman!" (Press release). Warner Bros. Pictures. September 11, 2003. Retrieved November 2, 2006.
  15. ↑ Hutchins, John (2005). "Christian Bale". UGO Networks. Archived from the original on 1 May 2009. Retrieved August 29, 2007.
  16. 1 2 3 4 The Journey Begins: Creative Concepts [DVD, 2005]
  17. ↑ LaSalle, Mick (June 14, 2005). "The caped crusader has come back. He's brawnier, but he still has brains". San Francisco Chronicle. Retrieved July 13, 2008.
  18. 1 2 Vago, Mike (September 23, 2013). "Watch Christian Bale audition for the role of Batman". The A.V. Club. Retrieved November 6, 2014.
  19. ↑ "'Batman Begins' press conference, part two". Time Out – New York. June 16, 2005. Archived from the original on 9 September 2011. Retrieved August 23, 2012.
  20. ↑ Adler, Shawn (March 4, 2008). "Chris Cooper On His 'Batman Begins' Near Miss". MTV. Archived from the original on 19 October 2015. Retrieved March 4, 2008.
  21. ↑ Fleming, Michael (January 27, 2003). "'Batman' captures director Nolan". Variety. Archived from the original on May 2, 2013. Retrieved November 2, 2006.
  22. ↑ Brodesser, Claude; Dunkley, Cathy (March 26, 2003). "Inside Move: WB jump starts Batmobile". Variety. Archived from the original on October 6, 2017. Retrieved November 2, 2006.
  23. ↑ Graser, Marc; Dunkley, Cathy (February 8, 2004). "The bat and the beautiful". Variety. Archived from the original on April 8, 2017. Retrieved November 2, 2006.
  24. ↑ Greenberg, James (2005-05-08). "Rescuing Batman". Los Angeles Times. p. E-10. Archived from the original on December 2, 2008. Retrieved 2019-05-11.
  25. 1 2 3 DiDio, Dan (Vice President of DC Comics), Goyer, David S. (co-writer), Levitz, Paul (President – DC Comics), Nolan, Christopher (director), Schreck, Bob (Batman Editor – DC Comics) (2006). Genesis of the Bat (DVD featurette).
  26. ↑ Nolan, Christopher; Goyer, David S. (2007). Absolute Batman: The Long Halloween. DC Comics. p. §Introduction. ISBN 978-1-4012-1282-7.
  27. ↑ Vineyard, Jennifer (December 17, 2004). "'Batman Begins' Scribe: 'We're Telling A Story That Has Never Been Told'". VH1. Archived from the original on August 30, 2006. Retrieved December 13, 2006.
  28. ↑ Stax (September 24, 2004). "The Influences of Batman Begins". IGN. Archived from the original on August 14, 2014. Retrieved December 13, 2006.
  29. ↑ Reynolds, Simon (July 10, 2008). "'Batman' scribe rules out Penguin, Catwoman". Digital Spy. Archived from the original on September 1, 2021. Retrieved September 1, 2021.
  30. ↑ Boucher, Geoff (October 29, 2008). "Christopher Nolan says his Batman doesn't play well with others". Los Angeles Times. Archived from the original on March 17, 2013. Retrieved October 30, 2008.

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=بتمن_آغاز_می‌کند&oldid=43590418»