قلعه متحرک هاول (فیلم)

قلعه متحرک هاول
پوستر نمایش سینمایی
نام ژاپنی
کانجی	ハウルの動く城
آوانویسی لاتین‌نویسی هپبورن Hauru no Ugoku Shiro
کارگردان	هایائو میازاکی
تهیه‌کننده	توشیو سوزوکی
فیلمنامه‌نویس	هایائو میازاکی
بر پایه	قلعه متحرک هاول اثر دیانا وین جونز
بازیگران	چیکو بایشو تاکویا کیمورا آکیهیرو میوا
موسیقی	جو هیسایشی
فیلم‌بردار	آتسوشی اوکویی
تدوینگر	تاکه‌شی سیاما
شرکت تولید	استودیو جیبلی
توزیع‌کننده	توهو
تاریخ‌های انتشار	۵ سپتامبر ۲۰۰۴ (۲۰۰۴-09-۰۵) (ونیز) ۲۰ نوامبر ۲۰۰۴ (۲۰۰۴-۱۱-۲۰) (ژاپن)
مدت زمان	۱۱۹ دقیقه
کشور	ژاپن
زبان	ژاپنی
هزینهٔ فیلم	۲۴ میلیون دلار
فروش گیشه	۲۳۶ میلیون دلار

قلعهٔ متحرک هاول فیلم پویانمایی ژاپنی در ژانر فانتزی محصول سال ۲۰۰۴ به نویسندگی و کارگردانی هایائو میازاکی است که بر اساس رمانی به همین نام از دیانا وین جونز (منتشرشده در ۱۹۸۶) ساخته شده است. تهیه‌کنندگی این اثر را توشیو سوزوکی بر عهده داشته، توسط استودیو جیبلی ساخته شده و شرکت توهو آن را توزیع کرده است. صداپیشگان اصلی فیلم چیکو بایشو، تاکویا کیمورا و آکیهیرو میوا هستند. داستان در یک پادشاهی تخیلی رخ می‌دهد که در آن جادو در کنار فناوری اوایل قرن بیستم وجود دارد و درگیر جنگی با پادشاهی دیگری است. فیلم روایتگر زندگی سوفی، کلاه‌دوزی جوان، است که توسط جادوگری طلسم شده و به پیرزنی سالخورده تبدیل می‌شود. او با جادوگری به نام هاول آشنا می‌شود و درگیر ماجرای امتناع او از جنگیدن برای پادشاه می‌گردد.

این فیلم که تحت تأثیر مخالفت میازاکی با حمله ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳ ساخته شده، دربرگیرنده مضامین پررنگ ضد جنگ است. میازاکی گفته بود که نسبت به جنگ عراق «خشم زیادی» داشته و همین موضوع باعث شده فیلمی بسازد که تصور می‌کرد در ایالات متحده با استقبال خوبی روبه‌رو نخواهد شد. فیلم همچنین به موضوع سالمندی می‌پردازد و آن را به‌صورت مثبت و به‌عنوان عاملی برای آزادی شخصیت اصلی به تصویر می‌کشد. این اثر دارای عناصر فمینیستی است و پیام‌هایی دربارهٔ ارزش همدلی و دلسوزی ارائه می‌دهد. از نظر مضمونی، فیلم تفاوت‌های قابل‌توجهی با رمان دارد؛ در حالی که رمان بر به چالش کشیدن هنجارهای طبقاتی و جنسیتی تمرکز دارد، فیلم بیشتر بر عشق، وفاداری فردی و پیامدهای ویرانگر جنگ تأکید می‌کند.

قلعهٔ متحرک هاول در ۵ سپتامبر ۲۰۰۴ در شصت و یکمین جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و در ۲۰ نوامبر همان سال در ژاپن اکران عمومی شد. این فیلم در ژاپن ۱۹۰ میلیون دلار و در خارج از ژاپن ۴۶ میلیون دلار فروش داشت و به یکی از موفق‌ترین فیلم‌های تجاری تاریخ سینمای ژاپن تبدیل شد. این اثر با تحسین گسترده منتقدان روبه‌رو شد و به‌ویژه از نظر جلوه‌های بصری و نحوه ارائه مضامین توسط میازاکی مورد ستایش قرار گرفت. فیلم نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی در هفتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار شد، اما این جایزه را به والاس و گرومیت: نفرین موجود خرگوش‌نما واگذار کرد. همچنین جوایز متعدد دیگری از جمله چهار جایزه انیمه توکیو و جایزه نبولا برای بهترین فیلم‌نامه را از آن خود کرد.

داستان

سوفی، کلاه‌دوزی جوان و بزرگ‌ترینِ سه خواهر، در مسیر دیدار خواهرش لتی با جادوگری به نام هاول روبه‌رو می‌شود. پس از بازگشت به خانه، با جادوگرِ بیابان مواجه می‌شود که او را به زنی ۹۰ ساله تبدیل می‌کند. سوفی برای شکستن این طلسم، خانه را ترک کرده و راهی دشت و طبیعت می‌شود. او با مترسکی زنده روبه‌رو می‌شود که او را «کله‌شلغمی» می‌نامد. مترسک او را به قلعه متحرک هاول می‌رساند و سوفی بدون دعوت وارد آن می‌شود. در آنجا با شاگرد جوان هاول، مارکل، و شیطان آتشی‌ای به نام کالسیفر آشنا می‌شود که منبع جادوی قلعه است. کالسیفر با سوفی معامله می‌کند: اگر او پیوند میان کالسیفر و هاول را بشکند، کالسیفر نیز طلسم او را از بین خواهد برد. وقتی هاول بازمی‌گردد، سوفی اعلام می‌کند که خودش را به‌عنوان خدمتکار استخدام کرده است.

در همین حال، کشور سوفی درگیر جنگی با پادشاهی همسایه است که به‌دنبال شاهزاده گمشده خود می‌گردد. پادشاه از هاول می‌خواهد در جنگ شرکت کند، اما هاول تصمیم می‌گیرد سوفی را به‌جای خود نزد پادشاه بفرستد و وانمود کند که او مادرش است و بگوید هاول آن‌قدر ترسو است که در جنگ شرکت نکند. پیش از رفتن، حلقه‌ای جادویی به سوفی می‌دهد که او را به کالسیفر راهنمایی کرده و از او محافظت می‌کند. سوفی با سولیمن، جادوگر ارشد پادشاه، و همچنین جادوگرِ بیابان روبه‌رو می‌شود؛ سولیمن جادوگرِ بیابان را تنبیه کرده، تمام قدرتش را می‌گیرد و او را به پیرزنی بی‌خطر تبدیل می‌کند. او به سوفی هشدار می‌دهد که اگر هاول در جنگ شرکت نکند، سرنوشتی مشابه خواهد داشت.

هاول برای نجات سوفی می‌رسد، اما سولیمن تلاش می‌کند او را به هیولا تبدیل کند. با کمک سوفی، هاول هویت خود را به یاد می‌آورد و به‌سختی از مرگ می‌گریزد. آن‌ها به‌همراه جادوگرِ بیابان و سگ سولیمن، هین، فرار می‌کنند. سربازان به خانه‌های مستعار هاول حمله می‌کنند، اما درمی‌یابند این مکان‌ها در واقع ساختمان‌هایی متروکه هستند که به‌وسیله جادو به شکل مغازه درآمده‌اند؛ درِ جادویی قلعه امکان رفت‌وآمد میان این مکان‌ها را فراهم می‌کرد.

سوفی درمی‌یابد که زندگی هاول به‌نوعی به کالسیفر وابسته است و هاول برای دخالت در جنگ، خود را به موجودی شبیه پرنده تبدیل می‌کند، اما هر بار بازگشتش به شکل انسانی دشوارتر می‌شود. هاول سپس قلعه را به خانه سوفی متصل می‌کند و آن را در حاشیه شهر مستقر می‌سازد. چند روز بعد، شهر توسط هواپیماهای دشمن بمباران می‌شود و مأموران سولیمن به خانه و مغازه کلاه‌فروشی سوفی حمله می‌کنند. هاول برای دفاع از آن‌ها می‌رود.

سوفی همه را از خانه خارج کرده و کالسیفر را از شومینه بیرون می‌آورد، که باعث فروپاشی قلعه می‌شود. جادوگرِ بیابان متوجه می‌شود که کالسیفر قلب هاول را در اختیار دارد و او را می‌گیرد، که باعث آتش گرفتنش می‌شود. سوفی وحشت‌زده آب روی او می‌ریزد و این کار باعث خاموش شدن کالسیفر می‌شود. بقایای قلعه به دو نیم تقسیم می‌شود و سوفی در شکافی سقوط کرده و از دیگران جدا می‌شود.

با دنبال کردن حلقه جادویی، سوفی وارد صحنه‌ای از گذشته می‌شود و می‌بیند که هاولِ جوان ستاره‌ای در حال سقوط—کالسیفر—را می‌گیرد و قلبش را به او می‌دهد. سوفی از آن‌ها می‌خواهد در آینده او را پیدا کنند، سپس به زمان حال بازگردانده می‌شود. او هاول را پیدا کرده و با دیگران دوباره متحد می‌شود. جادوگرِ بیابان قلب هاول را بازمی‌گرداند و سوفی آن را به بدن او برمی‌گرداند، که باعث زنده شدن هاول و آزادی کالسیفر می‌شود، هرچند کالسیفر تصمیم می‌گیرد بماند. طلسم سوفی شکسته می‌شود، اما موهایش نقره‌ای باقی می‌ماند.

وقتی سوفی گونه «کله‌شلغمی» را می‌بوسد، او به شکل انسانی بازمی‌گردد و مشخص می‌شود که همان جاستین، شاهزاده گمشده پادشاهی دشمن است. او می‌گوید تنها بوسه عشق واقعی می‌تواند طلسمش را بشکند. با دیدن اینکه عشق سوفی به هاول است، به سرزمینش بازمی‌گردد تا جنگ را پایان دهد، اما قول می‌دهد دوباره آن‌ها را ببیند. سولیمن که از طریق گوی جادویی نظاره‌گر است، او نیز تصمیم می‌گیرد جنگ را پایان دهد.

مدتی بعد، در حالی که هواپیماهای جنگی در آسمانی تیره به‌سوی جنگی دیگر می‌روند، سوفی، هاول و دیگران در جهت مخالف، با قلعه‌ای پرنده جدید سفر می‌کنند. در حالی که قلعه در آسمان اوج می‌گیرد، هاول و سوفی بر بالکن آن یکدیگر را می‌بوسند.

صداپیشگان

شخصیت	صداپیشهٔ ژاپنی	صداپیشهٔ انگلیسی
سوفی هاتر (ソフィー・ハッター, Sofī Hattā)	چیکو بایشو	امیلی مورتیمر (جوانی) جین سیمونز (پیری)
هاول (ハウル, Hauru)	تاکویا کیمورا	کریستین بیل
جادوگر زباله‌ها (荒地の魔女, Arechi no Majo)	آکیهیرو میوا	لورن باکال
کالسیفر (カルシファー, Karushifā)	تاتسیا گاشویین	بیلی کریستال
مارکل (マルクル, Marukuru)	ریونوسوکه کامیکی	جاش هاچرسون
سالیمان (サリマン, Sariman)	هاروکو کاتو	بلایث دانر
لتی (レティー, Retī)	یایویی کازوکی	جنا مالون
هانی هاتر (ハニー, Hanī)	مایونو یاسوکاوا	ماری دوون
شاهزاده جاستین / کله شلغمی (カブ, Kabu)	یو اوایزومی	کریسپین فریمن
پادشاه (国王, Kokuō)	آکیو اوتسوکا	مارک سیلورمن
هین (ヒン, Hin)	دایجیرو هارادا	دی بردلی بیکر (نامبرده نشده)

پیوند به بیرون

• وبگاه رسمی در شرکت والت دیزنی
• قلعه متحرک هاول در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
• قلعه متحرک هاول (انیمه) در دانشنامهٔ انیمه نیوز نتورک
• قلعه متحرک هاول در متاکریتیک
• قلعه متحرک هاول در راتن تومیتوز