پارک ملی بند امیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بند امیر
Ameer.jpg
Contrasts (4292970991).jpg
موقعیتولایت بامیان
مختصات۳۴°۵۰′۲۳″ شمالی ۶۷°۱۳′۵۱″ شرقی / ۳۴٫۸۳۹۷۲°شمالی ۶۷٫۲۳۰۸۳°شرقی / 34.83972; 67.23083
کشورهای حوضه افغانستان
مساحتِ رو۴۹۰ هزار هکتار[۱]

بند امیر به مجموعهٔ هفت دریاچه در بلندی‌های هندوکش در ولایت بامیان گفته می‌شود که با سدهای طبیعی از یکدیگر جدا شده‌اند. آب این دریاچه‌ها توسط چشمه‌ها تأمین می‌گردد. این منطقه نخستین پارک ملی افغانستان نیز به‌شمار می‌رود[۲]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

این بند در فاصلهٔ ۲۱۵ کیلومتری کابل و در میان هندوکش شرقی و رشته‌کوه‌ بابا در مرکز کشور قرار دارد. بندامیر با ارتفاعی نزدیک به ۳٬۰۰۰ متر، در طول وادی رودخانه‌ای که نام خود را از آن می‌گیرد، امتداد دارد. این ولسوالی شامل چند روستا در امتداد درهٔ بند امیر است، و با سه گذرگاه صعب العبور قابل دسترسی است: گذرگاه شهیدان (۹٬۹۴۵ پا)، گذرگاه شیبرتو (۱۰٬۲۳۵ پا) و خان کوتل (۱۱٬۶۶۰ پا).[۳]

مشخصات طبیعی[ویرایش]

بند امیر دارای ۶ دریاچه است و آب آن از چشمه‌ای معروف به نام کپرک که تقریباً ۹ مایل از بندامیر فاصله دارد سرچشمه می‌گیرد: بند غلامان، بندذوالفقار، بندپنیر، بند قنبر، بند پودینه و بند هیبت که توسط دیوارهای سنگی شیب‌دار تراورتن احاطه گردیده. مردم محلی، بنای آن را به امامعلی بن ابی طالب علیه السلام، و معجزاتش نسبت می‌دهند؛ و در این مورد داستانی هم دارد که سر زبان همه افغان هاست.

  • بزرگترین جهیل این ساحه بند ذوالفقار (به معنای «شمشیر امام علی علیه السلام») است که ۴۹۰ هکتار زمین را احاطه کرده.
  • کوچکترین جهیل، جهیل غلامان است که سه چهارم مایل طول دارد.
  • زیباترین و عمیق‌ترین جهیل در بین آن‌ها جهیل هیبت است که تقریباً ۲ مایل طول و۵۰۰ یارد عرض دارد و از نظر بزرگی سومین جهیل است که با زمینهٔ تپه‌های عقیم و لایزرعی با آبی به رنگ یاقوت سبز، که صحنهٔ خارق‌العاده رابه نمایش می‌گذارد.
  • بند پنیر بلافاصله در زیر بند ذوالفقار که تقریباً ۱۵۰ یارد عرض دارد و با دیواری سفیدی چون پنیر که زیبایی خاصی دارد است.[۴]

آب زلال بند امیر، جهانگردان بسیاری را به خود جلب کرده و شیعیان آن را شفابخش می‌داند.

تبدیل به پارک ملی[ویرایش]

مناظر زیبا، دلپذیر و دلچسب این ساحه دولت مرکزی را واداشت تا بند امیر را بعنوان اولین پارک ملی در افغانستان اعلام کند، این بند یکی از عجایب طبیعی افغانستان به حساب می‌آید.

به اساس آمار مقام ولایت بامیان ، در سال ۱۳۹۷ خورشیدی در حدود ۴۰۰ هزار نفر از پارک ملی بند امیر و بامیان دیدن نموده بودند و از این بابت بیش از چهار میلیارد افغانی عاید ناخالص به دست آمده بود که ۱۰۰ هزار گردشگر تنها در مدت یک هفته روزهای عید قربان از پارک ملی بند امیر و بامیان بازدید نموده بودند.[۵]

مشکلات بازدید کنندگان[ویرایش]

زمین خشن، فلات سنگی، فقدان امکانات اولیه و جاده‌های تخریب شده توسط شبه نظامیان محلی و طالبان است. ماهیگیری با استفاده از برق و مواد منفجره از قبیل نارنجک می‌شده‌است. دولت افغانستان در سال ۲۰۰۸ استفاده از قایق‌های با موتور بنزینی را ممنوع کرد.

حیات وحش[ویرایش]

در بند امیر جانوران و پرندگان زیادی وجود دارد. جانوران وحشی این ساحه عبارتند از گوسفند کوهی، آهوی نخشیر، گرگ و روباه و همچنین جانوران دم دراز مانند موش کوهی نیز در این ساحه دیده شده‌است. عقاب و باشه نیز از پرندگان معروف این منطقه هستند.[۱] بند امیر همچنین ماهی ویژه‌ای دارد که به رنگ زرد طلایی بوده و به اندازهٔ قابل توجهی‌اند و در محل به «چوش» (chush) معروفند.

در گذشته پلنگ برفی نیز در این پارک وجود داشته‌است که امروزه نسل آن در منطقه به دلیل شکار از میان رفته‌است. که البته در زمستان سال ۱۳۹۷ چندین قلاده پلنگ برفی در منطقه دیوخانهٔ بند امیر دیده شده‌است. [۲]

بند امیر در رسانه‌ها[ویرایش]

آلبستر لیتهید، خبرنگار بی‌بی‌سی در مقاله خود از بند امیر نوشته‌است:

کوه‌های هندوکش بر فراز دره بند امیر که در ولایت بامیان افغانستان قرار دارد، با رنگ نزدیک به گلابی می‌درخشند، حوض‌های از آب‌های زیبا به وجود می‌آیند که به آبشارهای زیبا سرازیر می‌شوند. این یک بهشت است، یک واحه‌ای است در دشت. این یک حباب امن و صلح است در کشوری که عادت به جنگ و بی‌ثباتی کرده‌است.

نگارخانه[ویرایش]

نمایی دیگر از پارک

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ محمد عبد العظیم دوستی. «'شکارگاه شاهان'؛ مناطق حفاظت شده افغانستان». بی‌بی‌سی پارسی. دریافت‌شده در ۶ نوامبر ۲۰۱۳.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ "Band-e-Amir: Afghanistan's first national park". The Guardian. 16 September 2009. Retrieved 07 July 2015. Check date values in: |بازبینی= (help)
  3. به نقل از کتاب هزارها، نوشتهٔ حسن پولادی
  4. به نقل از کتاب هزارها، نوشتهٔ حسن پولادی.
  5. دویچه وله دری

جستارهای وابسته[ویرایش]