بیت رهبری

بیت رهبری
	حسینیه امام خمینی در بیت رهبری، محل برگزاری برخی مراسم‌ها و سخنرانی‌ها
دید کلی سازمان
بنیان‌گذاری	مرداد ۱۳۶۸[نیازمند منبع]
برچینش	۹ دسامبر ۱۴۰۴
ستاد	خیابان پاستور، تهران; ۳۵°۴۱′۳۱″ شمالی ۵۱°۲۳′۵۵″ شرقی / ۳۵٫۶۹۱۹۴°شمالی ۵۱٫۳۹۸۶۱°شرقی
سازمان‌های اجرایی	محمد محمدی گلپایگانی، رئیس دفتر; سید علی‌اصغر حجازی (کشته شده)، قائم‌مقام دفتر و معاون سیاسی امنیتی; محسن قمی، معاون ارتباطات بین‌الملل; حسین فدایی، رئیس دفتر بازرسی; محمدجواد ایروانی، معاون نظارت و حسابرسی; سید وحید حقانیان، معاون اجرایی; محمد محمدیان، معاون ارتباطات حوزوی; محمد شیرازی (کشته شده)، رئیس دفتر نظامی;
سند کلیدی	قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران;
وبگاه	پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر رهبر جمهوری اسلامی

دفتر رهبر جمهوری اسلامی که با عنوان بیت رهبری^[۴]^[۵] هم شناخته می‌شد، نام سازمانی حکومتی در جمهوری اسلامی ایران است که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شد. این سازمان به‌طور کلی مرکز مدیریت همه سازمان‌ها، نهادها، ادارات کل، مؤسسات غیرانتفاعی و سایر دستگاه‌هایی است که زیر نظر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شدند.^[۶]^[۷]

بیت رهبری محل اقامت رسمی، دفتر دیوان سالاری و محل کار اصلی رهبر جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۸ است.

این سازمان از سال ۱۳۶۸ و با تغییر رهبر جمهوری اسلامی به صورت رسمی تشکیل شد و دارای اختیارات مشخصی در قانون اساسی گردید.^{^{[نیازمند منبع]}}

ساختار آن ترکیبی از بیت سنتی (دفتر مذهبی مرجع) و دیوان سالاری مدرن بود.^[۸] این مؤسسه در مرکز تهران واقع شده بود^[۹] و توسط محمد محمدی گلپایگانی اداره می‌شود.^[۱۰]^[۱۱]

بررسی اجمالی

دفتر رهبر جمهوری اسلامی توسط رهبر برای ارتباط و اجرای دستورها به سایر سازمانهای نظامی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی استفاده می‌شد. تعدادی از مشاوران سیاسی، نظامی و مذهبی زیر نظر این دفتر کار می‌کردند. این مشاوران نقش مهمی در تصمیم‌گیری در سراسر کشور داشند.

خامنه‌ای هیچ‌گاه به استقبال یا همراهی سیاستمداران خارجی نمی‌رفت و این روند بر عهده رئیس‌جمهور یا وزیر امور خارجه بود.^[۱۲]^[۱۳] به همین دلیل سیاستمداران جهان برای دیدار با رهبر جمهوری اسلامی ایران باید به بیت رهبری بروند.

دیدارهای رسمی و عمومی افراد خاص و عزاداری‌های مختلف مردم با حضور خامنه‌ای در حسینیهٔ امام خمینی بیت رهبری صورت می‌پذیرفت و سالانه چندین بار توسط مسئولان اجرائی و تشریفات دفتر رهبری این دیدارها در مناسبت‌های مختلف برنامه‌ریزی و اجرا می‌شد.^[۱۴]

دیدارهای خصوصی خامنه‌ای که شامل افراد خاص همچون خانواده‌های کشته‌شدگان جنگ ایران و عراق، نیروهای مسلح، سران قوا، هیئت دولت دست‌اندرکاران سینما و اهل هنر، شاعران، ورزشکاران برتر، و غیره در سالن دیدارهای خصوصی در دفتر کار خامنه‌ای صورت می‌پذیرد.^{^{[نیازمند منبع]}}

بعضی از این دیدارهای خصوصی با مقامات بلندپایه و سران جمهوری اسلامی و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و مقامات امنیتی و اطلاعاتی بود و بنا به تصمیمات مسئولان امنیتی دفتر رهبری هیچ‌گاه رسانه ای نمی‌شد.^[۱۵]

دولت در سایه

دفتر رهبر ایران با تشکیلات موازی عریض و طویل اداری، سیاسی، اقتصادی، ارتباطات، نظامی، حفاظتی، فرهنگی و حوزوی با هزاران کارمند به نوعی «دولت در سایه» بود و از چنان قدرت و توانایی فرا قانونی برخوردار بود که سایر قوای سه‌گانه را به حاشیه برده بود و در صورت هر خللی در قوای مجریه، می‌توانست امور را در دست بگیرد و وزارتخانه‌ها را هدایت و به گونه‌ای عمل کند که آب از آب تکان نخورد. به عنوان نمونه در ۲۸ فروردین ۱۳۹۰ در پی اختلاف نظر محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت و رهبر جمهوری اسلامی بر سر وزیر اطلاعات، احمدی‌نژاد به عنوان اعتراض، یازده روز از خانه بیرون نیامد. به نظر می‌رسد با قدرت دفتر رهبری، اگر خانه‌نشینی رئیس‌جمهور ادامه پیدا می‌کرد و حتی با استعفا هم تمام می‌شد مشکلی برای کشور به وجود نمی‌آمد.^[۱۶]

تحریم‌ها

در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، فرمان اجرایی ۱۳۸۷۶ را امضا کرد که در آن دارایی‌های دفتر رهبر جمهوری اسلامی، به همراه سید علی خامنه‌ای رهبر سابق جمهوری اسلامی، در پی حادثه حوالی خلیج عمان در روزهای قبل مسدود شد.^[۱۷]

منابع

↑ «حمله دوم اسرائیل به دفتر رهبر جمهوری اسلامی؛ چیزی باقی نمانده». بی‌بی‌سی فارسی.
↑ «حجازی از دفتر رهبری: اژه ای در توقیف مطبوعات تک روی کرده/ دیدار کروبی، نبوی، نجفی، محمدرضا خاتمی و سلامتی بخاطر توقیف روزنامه‌ها با رهبری/ اخراج عبدالله نوری از مجمع تشخیص». خاطره نگار. ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲.
↑ «کانادا دو فرد و سه نهاد ایرانی را تحریم کرد». جهان مانا. ۱۹ دی ۱۴۰۱.
↑ مهدی خلجی (۱۵ خرداد ۱۳۸۸). «نگاهی دیگر: بیت رهبری، کانون پیچیدگی‌های سیاست ایران». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۷.
↑ دفتر دفتر رهبر جمهوری اسلامی رهبری شبکه العالم، بازبینی شده در ۲۱ شهریور ۱۳۹۷
↑ «معاون نظارت دفتر خامنه‌ای: نهادهای اقتصادی زیر نظر بیت وارد بورس می‌شوند». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۸.
↑ «۱۵مرد کلیدی دولت پنهان خامنه‌ای». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۸.
↑ Brumberg, Daniel; Farhi, Farideh (2016). "Role of The Office of Supreme Leader". Power and Change in Iran: Politics of Contention and Conciliation. Indiana Series in Middle East Studies. Indiana University Press. pp. 150–151. ISBN 978-0253020796.
↑ Facebook؛ Twitter؛ options، Show more sharing؛ Facebook؛ Twitter؛ LinkedIn؛ Email؛ URLCopied!، Copy Link؛ Print (۲۰۱۵-۰۷-۱۴). «Key, secret concessions opened the way for Iran nuclear deal». Los Angeles Times (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۳.
↑ Sahimi, Muhammad (2013-05-29). "The Death of the Iranian Revolution". The National Interest (به انگلیسی). Retrieved 2021-03-13.
↑ رئیس دفتر رهبری، محمد محمدی گلپایگانی (سایت تحلیلی خبری) عصر ایران
↑ «جزئیات دیدار سران با رهبر انقلاب از زبان ولایتی». دیپلماسی ایرانی. ۱۵ شهریور ۱۳۹۱.
↑ «دفتر رهبر انقلاب دیدار اسماعیل هنیه با مقام معظم رهبری را تأیید کرد». نور نیوز. ۱۴ آبان ۱۴۰۲.
↑ «دیدار هزاران نفر از مردم قم با رهبر انقلاب». نور نیوز. ۱۹ دی ۱۴۰۲.
↑ «دیداری که رسانه ای نشد». شعار سال. ۱۲ آبان ۱۳۹۷.
↑ «دو دفتر، دو رهبر؛ 'بیت' آیت‌الله خمینی در حاشیه». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۲۱.
↑ Kalin, Steve Holland, Stephen (2019-06-25). "Trump puts sanctions on Iranian supreme leader, other top officials" (به انگلیسی). Retrieved 2021-03-13.

چارت سازمانی دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران

[1] «حمله دوم اسرائیل به دفتر رهبر جمهوری اسلامی؛ چیزی باقی نمانده». بی‌بی‌سی فارسی.

[2] «حجازی از دفتر رهبری: اژه ای در توقیف مطبوعات تک روی کرده/ دیدار کروبی، نبوی، نجفی، محمدرضا خاتمی و سلامتی بخاطر توقیف روزنامه‌ها با رهبری/ اخراج عبدالله نوری از مجمع تشخیص». خاطره نگار. ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲.

[3] «کانادا دو فرد و سه نهاد ایرانی را تحریم کرد». جهان مانا. ۱۹ دی ۱۴۰۱.

[ToolAutoGenRef1-4] مهدی خلجی (۱۵ خرداد ۱۳۸۸). «نگاهی دیگر: بیت رهبری، کانون پیچیدگی‌های سیاست ایران». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۷.

[5] دفتر دفتر رهبر جمهوری اسلامی رهبری شبکه العالم، بازبینی شده در ۲۱ شهریور ۱۳۹۷

[6] «معاون نظارت دفتر خامنه‌ای: نهادهای اقتصادی زیر نظر بیت وارد بورس می‌شوند». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۸.

[7] «۱۵مرد کلیدی دولت پنهان خامنه‌ای». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۸.

[8] Brumberg, Daniel; Farhi, Farideh (2016). "Role of The Office of Supreme Leader". Power and Change in Iran: Politics of Contention and Conciliation. Indiana Series in Middle East Studies. Indiana University Press. pp. 150–151. ISBN 978-0253020796.

[9] Facebook؛ Twitter؛ options، Show more sharing؛ Facebook؛ Twitter؛ LinkedIn؛ Email؛ URLCopied!، Copy Link؛ Print (۲۰۱۵-۰۷-۱۴). «Key, secret concessions opened the way for Iran nuclear deal». Los Angeles Times (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۳.

[10] Sahimi, Muhammad (2013-05-29). "The Death of the Iranian Revolution". The National Interest (به انگلیسی). Retrieved 2021-03-13.

[11] رئیس دفتر رهبری، محمد محمدی گلپایگانی (سایت تحلیلی خبری) عصر ایران

[12] «جزئیات دیدار سران با رهبر انقلاب از زبان ولایتی». دیپلماسی ایرانی. ۱۵ شهریور ۱۳۹۱.

[13] «دفتر رهبر انقلاب دیدار اسماعیل هنیه با مقام معظم رهبری را تأیید کرد». نور نیوز. ۱۴ آبان ۱۴۰۲.

[14] «دیدار هزاران نفر از مردم قم با رهبر انقلاب». نور نیوز. ۱۹ دی ۱۴۰۲.

[15] «دیداری که رسانه ای نشد». شعار سال. ۱۲ آبان ۱۳۹۷.

[16] «دو دفتر، دو رهبر؛ 'بیت' آیت‌الله خمینی در حاشیه». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۲۱.

[17] Kalin, Steve Holland, Stephen (2019-06-25). "Trump puts sanctions on Iranian supreme leader, other top officials" (به انگلیسی). Retrieved 2021-03-13.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]