مالت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مالت (کشور))
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۵۳′ شمالی ۱۴°۳۰′ شرقی / ۳۵.۸۸۳° شمالی ۱۴.۵۰۰° شرقی / 35.883; 14.500

جمهوری مالت
Repubblika ta' Malta
مالت
پرچم
شعار ملیندارد
سرود ملیسرود مالتی
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
والتا
۵۶°۵۷′ شمالی ۲۴°۴۰′ شرقی / ۵۶.۹۵۰° شمالی ۲۴.۶۶۷° شرقی / 56.950; 24.667
زبان رسمی مالتی، انگلیسی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

جرج آبِلا
جوزف موسکات 
موارد منجر به تشکیل
از بریتانیا
۲۱ سپتامبر ۱۹۶۴
مساحت
 -  مساحت ۳۱۶کیلومتر مربع (۱۸۵ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱٫۵
جمعیت
 -  سرشماری ۴۰۲,۰۰۰ 
(۱۷۴ام)
 -  تراکم جمعیت نامعلوم‎/km۲‏ (نامعلوم)
شاخص توسعه انسانی  HDI ۰,۸۷۵ (بالا) (۳۲ام)
واحد پول یورو (EUR)
منطقه زمانی EET (ساعت جهانی+2)
 -  تابستانی (DST) DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .mt
پیش‌شماره تلفنی +۳۵۶+

جمهوری مالت کشوری در نیمروز اروپا در کانون دریای مدیترانه است. این کشور از مجمع‌الجزایر کوچکی پایه ریزی شده که نقش استراتژیک مهمی در درازای تاریخ داشته‌است و جایگاه مبارزه و برهم کنش میان اروپای در حال شکل‌گیری و فرهنگ و تمدن کهن تر آفریقا و خاورمیانه بوده‌است. پایتخت این کشور، شهر والِتا می‌باشد.[۱]

تاریخ[ویرایش]

فنیقی‌ها، کارتاژ و بیزانس[ویرایش]

نزدیک به ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح گروهی از مردمان فنیقی که سامی‌تبار بودند، از سرزمین مادری خود در خاور دریای مدیترانه به جزایر مالت کوچیدند. فنیقی‌ها بازرگانان و دریانوردانی چیره دست بودند و جزایر مالت برایشان ارزش بسیاری داشت چرا که در شبکهٔ بازرگانی آن‌ها و در میان فنیقیه، سیسیل و کارتاژ (مهاجرنشین فینیقی در شمال آفریقا) جا گرفته بود. در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، مالت به بخشی از قلمرو کارتاژ در آمد و تا سال ۲۱۸ پیش از میلاد از آن کارتاژ بود.

کارتاژی‌ها در نخستین جنگ کارتاژ (پونیک) (۲۴۱-۲۶۴ پیش از میلاد)، از جزایر مالت به عنوان پایگاهی دریایی در برابر رومیان بکارگیری کردند، در دومین جنگ کارتاژ (۲۰۱-۲۱۸ پیش از میلاد) امپراتوری روم جزایر مالت را گشود و پس از شکست کامل کارتاژ و چیرگی بر آن به دست رومیان در جنگ سوم کارتاژ (۱۴۶-۱۴۹پیش از میلاد)، جزایر مالت با فرستادن نمایندگانی به رم اعلام استقلال کرد ولی همچنان زمینه‌های فنیقی و کارتاژی خود را نگاه داشت.

در سال ۶۰ میلادی پولس پیام رسان مسیحیت به مالت سفر کرد. در مدت سه ماه زیستن او در این سرزمین، مردم مالت به مسیحیت گرویدند. مردم مالت یکی از کهن‌ترین مردمان مسیحی جهان به شمار می‌آیند.

در میانهٔ سده‌های چهارم و نهم میلادی، مالت بخشی از امپراتوری بیزانس بود.

سده های میانی[ویرایش]

در سال ۸۷۰ میلادی جزایر مالت به دست اعراب مسلمان فتح شد. از مهم‌ترین تأثیر اعراب بر این سرزمین، می‌توان به زبان رایج در مالت اشاره کرد که بسیار به عربی نزدیک است.

در سدهٔ یازدهم میلادی، گروهی از نورمن‌های اسکاندیناویایی‌تبار که به بخش‌هایی از باختر و نیمروز اروپا تاخته بودند، به ایتالیا رسیدند و از همانجا به جزایر مالت دست اندازی کردند. فرمانروایی نورمن‌ها بر مالت و سیسیل، یک سده به درازا انجامید.

شوالیه‌های سنت جان[ویرایش]

والتا، پایتخت مالت که به دست شوالیه‌های سنت جان بنا شد.

تا سدهٔ شانزدهم میلادی، جزایر مالت زیر نظر گروهی از فئودال‌ها (که کنت نشین مالت نامیده می‌شدند) اداره می‌شد. در سال ۱۵۳۰ میلادی، چارلز پنجم، فرمانروای امپراتوری مقدس روم در کانون اروپا، جزایر مالت را به تیره ای مسیحی بخشید که خود را شوالیه‌های سنت جان می‌نامیدند.

ناپلئون و امپراتوری بریتانیا[ویرایش]

در سال ۱۷۹۸ میلادی، ناپلئون بناپارت، جزایر مالت را گشود و شوالیه‌های سنت جان را بیرون کرد. مردم مالت با پشتیبانی نیروهای بریتانیایی، بر فرانسویان شوریدند و در ۱۸۰۰ میلادی، مالت دست نشانده بریتانیای کبیر گردید. نیروهای بریتانیایی در درازای جنگ اول جهانی، از مالت به عنوان پایگاهی دریایی در برابر نیروهای متحدین بکارگیری کردند. در سال ۱۹۲۱، مالت به صورت یک دومینیون درآمد و پس از ۴۳ سال، استقلال کامل خود را از بریتانیا در سال ۱۹۶۴ باز پس گرفت و به جمهوری دگرگون گشت، هرچند نیروهای دریایی بریتانیا تا یکم آوریل سال ۱۹۷۹ در جزایر مالت ماندند.

سیاست[ویرایش]

فرمانروایی مالت، جمهوری و دارای یک مجلس قانونگذاری است که 65 نماینده دارد. رئیس‌جمهور آن، جرج آبِلا است. مالت عضو اتحادیهٔ اروپا و نیز از اعضای اتحادیه کشورهای همسود می‌باشد.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

جغرافیا[ویرایش]

کشور مالت دربرگیرنده سه جزیره مسکونی به نام‌های مالت (Maltaگُزو (Gozo)، و کومینو (Comino) و سه جزیره نامسکون کومینوتو (Cominotto) و فیلفلا (Filfla) و سنت پاول (St. Paul) است و در میانه دریای مدیترانه جای دارد. این جزایر روی‌هم‌رفته ۳۱۶ کیلومتر مربع پهناوری دارند و در ۹۳ کیلومتری جنوب جزیره سیسیل (ایتالیا)، ۲۹۰ کیلومتری خاور تونس و ۲۹۰ کیلومتری شمال لیبی جای گرفته‌اند. بلندای این جزایر کم است و بلندترین نقطه آن که در کرانه‌های جنوب باختری جزیره اصلی مالت جای گرفته، تازوتا (Ta'Zuta) نامیده می‌شود و ۲۵۳ متر از سطح دریا بلندی دارد. بلندترین نقطه جزیره گزو تادبیگی (Ta'Dbiegi) است و بلندای آن از سطح دریا، ۱۹۰ متر می‌باشد.

آب و هوا[ویرایش]

خاک جزایر مالت بیشتر سنگلاخی و کم‌درخت است و در آن گیاه و سبزه کم می‌روید گرچه خاک برخی از دره‌ها بارور است. تنها استثناء قابل توجه، جنگلهای بوسکت (Buskett) در کرانه‌های جنوبی هستند که در دره‌ای پرآب و در میان انبوهی تخته سنگ جای گرفته‌اند. در این جنگلها درختهای صنوبر و پرتقال می‌روید. آب و هوای مالت مدیترانه‌ای است، مالت زمستانهای خوش آب و هوا و بارانی و تابستانهای گرم و خشک دارد.

بازرگانی[ویرایش]

بندرگاه والتا.

بازرگانی این کشور وابسته به بازرگانی جهانی، فراورده ها (پارچه، میوه و سبزی، فراورده‌های دامیصنایع کشتی‌سازی و لوازم الکترونیکی و جهانگردی است. واردات این کشور بیشتر در برگیرنده مواد غذایی، نفت، خودرو و کالاهای مصرفی است. معادن سنگ آهک بیشترین درصد منابع طبیعی این کشور را در برمیگیرد. کشور مالت منابع انرژی طبیعی ندارد، اما در برابر آن دارای نیروی تولید پویا است. مالت مشکل کمبود آب دارد و تولید کنندگان صنایع غذایی مالت، تنها پاسخگوی ۲۰٪ نیاز غذایی کشور هستند.

یکی از راه‌های جذب سرمایه‌های برون مرزی در سال‌های اخیر در کشور مالت فروش املاک در این جزایر می‌باشد که آن را به تفریحگاه مردم سایر کشورها دگرگون نموده‌است. واحد پول کشور مالت در سال ۲۰۰۸ بعد از حدود ۳ سال عضویت در اتحادیه اروپا به یورو تغییر پیدا نمود.

گردشگری[ویرایش]

مالت دارای جاذبه‌های گردشگری طبیعی به ویژه در کرانه‌های دریاست و امروزه مهمانخانه‌های آماده ای در همهٔ جزایر مالت ساخته شده‌اند. بسیاری از مردم مالت به مسافرتهای برون مرزی می‌روند، هرچند که مالت بیشتر واردکنندهٔ صنعت جهانگردی است. نسبت جهانگردان مالتی به جهانگردان خارجی که به این کشور سفر می‌کنند، در حال کاهش است.

مردم[ویرایش]

بیشینهٔ مردم مالت از نژاد مالتی، از تبار سامی (آمیزه‌ای از فنیقی‌ها و کارتاژی‌ها)[۲] هستند و با تازیان خویشاوندی نزدیک دارند. اقلیت‌هایی از ایتالیایی‌ها، سیسیلی‌ها و تازیان نیز در این کشور زندگی می‌کنند.

جمعیت‌شناسی[ویرایش]

زبان[ویرایش]

دو زبان مالتی و انگلیسی زبانهای رسمی کشور هستند. زبان مالتی از خانواده زبان‌های آفریقایی-آسیایی و از شاخه زبان‌های سامی است و با زبان عربی خویشاوندی دارد، هرچند که وام‌واژه‌های بسیاری از گویش‌های ایتالیایی به ویژه سیسیلی (و به تازگی از انگلیسی) درون این زبان شده‌اند. زبان مالتی با نویسه‌های لاتین نوشته می‌شود.

دین[ویرایش]

۹۸٪ مردم مالت پیرو آئین کاتولیک رم هستند.

فرهنگ[ویرایش]

سنت‌های فرهنگی[ویرایش]

فرهنگ و سنت‌های مالت آمیزه‌ای از سنت‌های فنیقی و کارتاژی، ایتالیایی، اسپانیایی، تازی و انگلیسی است.

ایوانهای چوبی خانه‌های والتا، برگرفته از معماری اسپانیا.

اسپانیا[ویرایش]

از تأثیرات فرهنگ اسپانیایی، می‌توان به وجود گیتار در موسیقی محلی مالت و ایوانهای چوبی برگرفته از معماری سنتی اسپانیا اشاره کرد. همچنین واژه‌هایی از زبان اسپانیایی در گویش کنونی آن‌ها به چشم می‌خورد.

جشن‌های محلی مالت، به ویژه جشن‌های عروسی و کریسمس، شباهت بسیاری به جشن‌های مردم شمال ایتالیا دارد.

بن مایه‌ها[ویرایش]

  • عبدالحسین سعیدیان، اطلاعات عمومی، نشر علم، بهار ۷۵.
  1. Malta. (۲۰۰۸). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite
  2. National Geographic Magazine
  • Carolyn Bain,Malta & Gozo, Published by Lonely Planet, ۲۰۰۴، ISBN 1-74059-178-X, Google Books.
  • Prager, The Maltese Cross: A Strategic History of Malta, Greenwood Publishing Group, ۲۰۰۶، ISBN 0-313-32329-1، page ۱۷-۱۹، Google Books.
  • James B. Minahan, Greenwood Press, ۲۰۰۰، One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups, ISBN 0-313-30984-1, Page ۴۵۰، Google Books.
  • Wikipedia, the Free Encyclopedia.