کیریباتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۱°۲۸′۰″ شمالی ۱۷۳°۲′۰″ شرقی / ۱.۴۶۶۶۷°شمالی ۱۷۳.۰۳۳۳۳°شرقی / 1.46667; 173.03333

جمهوری کیریباتی
Republic of Kiribati
کیریباتی
پرچم
شعار ملیتندرستی، آشتی و بهروزی
سرود ملیکیریباتی به‌پا خیز
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
تاراوای جنوبی
۱°۲۸′ شمالی ۱۷۳°۲′ شرقی / ۱.۴۶۷°شمالی ۱۷۳.۰۳۳°شرقی / 1.467; 173.033
زبان رسمی زبان انگلیسی / زبان گیلبرتی
نوع حکومت جمهوری پارلمانی
نام حاکمان 
رئیس جمهور

آنوته تونگ 
مساحت
 -  مساحت ۸۱۱کیلومتر مربع (۱۸۶ام)
 -  آب‌ها (٪) ۰
جمعیت
 -  سرشماری ۱۱۰٬۱۳۶ 
(۱۹۷ام)
 -  تراکم جمعیت ۱۳۷‎/km۲‏ (۷۳ام)
واحد پول دلار کیریباتی / دلار استرالیا
منطقه زمانی UTC
دامنه اینترنتی .Ki
پیش‌شماره تلفنی +۶۸۶

جمهوری کیریباتی (به انگلیسی: Kiribati) کشوری جزیره‌ای در اقیانوس آرام است که در پایین‌ترین نقطه زمین نسبت به سطح دریا قرار دارد.[۱] پایتخت آن تاراوای جنوبی است و در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۱۹۷۹ از بریتانیا اعلام استقلال کرد. مساحت آن ۸۱۱ کیلومتر مربع و از نظر وسعت رتبه ۱۸۶ را دارد. جمعیت کل آن بر اساس آمار سال ۲۰۱۵ میلادی حدود ۱۱۰ هزار نفر برآورد شده‌است. این کشور از ۳۳ آب‌سنگ تشکیل شده که ۲۱ عدد آن مسکونی هستند.

جمهوری کریباتی مجموعه‌ای از ۳۳ جزیره در اقیانوس آرام است که بخشی از آنها بالای خط استوا و بخشی دیگر در پایین خط استوا قرار دارد. این جزایر با نام جزایر گیلبرت هم شناخته می‌شوند. این مجموعه جزایر، فضایی به طول ۴۰۰۰ کیلومتر و عرض ۲۰۰۰ کیلومتر را اشغال کرده‌اند. بسیاری از جزایر مرجانی این کشور غیرقابل سکونت بوده و با بالاآمدن آب دریا هنگام مد زیر آب می‌روند. با توجه به این، تنها ۸۱۱ کیلومتر مربع از این جزایر قابل سکونت است.

کیریباتی تنها کشور جهان است که در هر چهار نیم‌کره واقع است. یکی از نکات جالب در مورد این کشور کوچک این است که در دو سوی خط بین‌المللی تاریخ قرار گرفته است یعنی در یک سوی این خط، تاریخ یک روز عقب‌تر از سوی دیگر است. با توجه به این موضوع، دولتمردان این کشور در سال ۱۹۹۵ خط را به سمت شرق حرکت دادند تا همه کشور در یک روز قرار بگیرد. همین اتفاق سبب شد تا روز اول ژانویه سال ۲۰۰۰ کریباتی اولین کشور بخش مسکونی زمین باشد که وارد هزاره سوم میلادی می‌شود و پس از آن نام جزیره کارولین ـ که اولین بخش جهان بود که سال جدید را تجربه کرد ـ به جزیره هزاره (میلینیوم) تغییر کرد.[۲]

زبان‌های رسمی کیریباتی، کیریباتیایی (گیلبرتی) و انگلیسی هستند. واحد پول کیریباتی، دلار استرالیا با واحد جزء (سنت) است.

تاریخ[ویرایش]

کیریباتی از قدیمی‌ترین اقامت‌گاه‌های مردم اقیانوسیه به شمار می‌رود. به طوری که اولین ساکنان کریباتی یک سده پس از میلاد مسیح به این جزایر مهاجرت کردند و این مهاجرت در سده ۱۴ میلادی به اوج خود رسید. عمدهٔ مهاجران فیجیایی و تونگایی‌تبار بودند. فرهنگ مردم کیریباتی برگرفته از فرهنگ سنتی میکرونزیایی است. به علت وجود معادن فسفر در این جزایر، با رسیدن کشتی‌های انگلیسی و آمریکایی در اواخر سده ۱۸ و اوایل سده ۱۹ میلادی، پای غربی‌ها به این جزایر باز شد.[۱]

نخستین مهاجرنشینان بریتانیایی در سال ۱۸۳۷ به کریباتی رسیدند و در سال ۱۸۹۲ کیریباتی که تا اوایل قرن بیستم تحت‌الحمایهٔ بریتانیا شد. پس از آن جزایر گیلبرت و اِلیس در سال ۱۹۱۵ و ۱۹۱۶ و جزیرهٔ کیریتیماتی یا کریسمس در سال ۱۹۱۹ و جزایر فینیکس در سال ۱۹۳۷ به صورت املاک خالصه بریتانیا به کیریباتی اضافه شدند.

خاطر اینکه تحت‌الحمایه بریتانیا بودن در زمان جنگ جهانی دوم این کشور محل جنگ ژاپن و آمریکا بود.[۱] تاراوا و جزایر گیلبرت در جنگ جهانی دوم توسط ژاپنی‌ها تصرف شدند. در تاراوا یکی از خونین‌ترین رخدادهای جنگ جهانی دوم رقم خورد که در نوامبر ۱۹۴۳ نیروی دریایی آمریکا برای بیرون راندن نیروهای ژاپنی از کیریباتی با آنها درگیر شده و چندین هزار تن از دو طرف کشته شدند.

جزایر گیلبرت و الیس (که اکنون توالوو خوانده می‌شود) در سال ۱۹۷۵ از کیریباتی جدا شدند و توسط بریتانیا به خودمختاری رسیدند. کیریباتی نیز در ۱۲ ژوئیه ۱۹۷۹ از بریتانیا اعلام استقلال کرد. در سال ۱۹۹۹ کیریباتی به عضویت سازمان ملل متحد درآمد.

سیاست[ویرایش]

تیتوا تیناکی از سال ۱۹۹۱ رئیس جمهور کیریباتی شد. در سال ۲۰۰۳ میلادی آنوته تونگ ریاست جمهوری کیریباتی را برای سه دوره متوالی ۴ ساله برعهده گرفت.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

Kiribati map LOC.jpg

جغرافیا[ویرایش]

جمهوری کیریباتی مجموعه جزایری است واقع در قارهٔ اقیانوسیه، اقیانوس آرام جنوبی، در مرکز استوا یا نیمگان زمین و در انتهای خط بین‌المللی روزگردان، شمال توالو و شرق نائورو، پایتخت این کشور شهر بایریکی با ۳۲ هزار نفر جمعیت می‌باشد.

مساحت کیریباتی ۸۱۱ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۹۵ هزار نفر است. مهمترین شهر کریباتی تاراوا با ۳۶ هزار نفر جمعیت است. کیریباتی مشتمل بر ۳۳ جزیره‌است که مهمترین آنها، جزایر گیلبرت، جزایر فینیکس و جزایر لاین نام دارند.

به گفته کارشناسان، با ادامه روند گرم‌شدن زمین، اولین کشوری که بر روی زمین به زیر آب خواهد رفت، کریباتی است.[۱]

اقتصاد[ویرایش]

از مهمترین صادرات کیریباتی، نارگیل و ماهی را می‌توان نام برد، صنعت گردشگری نیز در این کشور از جمله صنایع مهم به شمار می‌رود. کیریباتی از اعضای کشورهای همسود است.

مردم[ویرایش]

۹۸ ٪ نژاد کریباتی‌ها را میکرونزیایی، ۱ ٪ را نیز پولینزیایی و ۱ ٪ را هم اروپاییان تشکیل می‌دهند، همچنین دین ۵۴ ٪ مردم کیریباتی کاتولیک، ۴۲ ٪ پروتستان و ۲ ٪ نیز بهایی است.

فرهنگ[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ جزایر کیریباتی: رها از استعمار، فنا در اقیانوس بی‌بی‌سی فارسی، ۱۵ شهریور ۱۳۹۳ خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است
  2. کریباتی؛ کشوری که گاه زیرآب می‌رود
  • Lonely Planet Guide: South Pacific & Micronesia by various