تونگا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پادشاهی تونگا
Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga (زبان تونگایی)
شعار"Ko e ʻOtua mo Tonga ko hoku tofiʻa"
"خدا و تونگا میراث منند"
سرود ملیسرود ملی تونگا
The Song of the King of the Tongan Islands

پایتختنوکوآلوفا
بزرگترین شهر پایتخت
اقلیتها;(۲۰۱۸[۱])
نام اهلیت Tongan
دولت حکومت متمرکز نظام پارلمانی
پادشاهی مشروطه
 -  پادشاه توپوی ششم
 -  نخست‌وزیر Pohiva Tuʻiʻonetoa
 -  رئیس مجلس Fatafehi Fakafanua
قوه مقننه Legislative Assembly
استقلال
 •  از بریتانیا تحت‌الحمایه ۴ ژوئن ۱۹۷۰ 
مساحت
 -  مجموع ۷۴۸ کیلومترمربع (۱۷۵ام)
۲۸۹ مایل مربع 
 -  درصد آب‌ها ۴٫۰
جمعیت
 -  سرشماری  ۲۰۱۶ ۱۰۰٬۶۵۱[۲] 
 -  تراکم ۱۳۹/کیلومترمربع (۷۶امa)
۳۶۰/مایل‌مربع
تولید ناخالص داخلی (PPP) تخمین ۲۰۱۹
 -  مجموع $۶۵۵ میلیون 
 -  تولید سرانه $6,496[۳] 
تولید ناخالص داخلی:GDP (اسمی) تخمین ۲۰۱۹
 -  مجموع $۴۹۳ میلیون 
 -  سرانه تولید ناخالص $۴٬۸۸۸[۳] 
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۸) ۰٫۷۱۷ (۱۰۵ام)
واحد پول پاآنگای تونگا (TOP)
منطقه زمانی (ساعت جهانییوتی‌سی ۱۳:۰۰+)
جهت رانندگی چپ
دامنه اینترنت .to
پیش‌شماره تلفن +۶۷۶

پادشاهی تونگا انگلیسی: Kingdom of Tonga کشوری است واقع در قارهٔ اقیانوسیه، اقیانوس آرام جنوبی، در مرکز خط روزگردان. تونگا، مجموعه‌ای از ۱۷۰ جزیره است که در شرق استرالیا در اقیانوس آرام قرار دارد.

مجمع‌الجزائر تونگا در حدود یک‌سوم راه از نیوزیلند به هاوائی قرار گرفته‌است. تونگا در جنوب ساموآ و در شرق فیجی واقع شده و بخشی از پلی‌نزی بشمار می‌آید. پایتخت تونگا، نوکوآلوفا نام دارد و زبان‌های رسمی این کشور تونگایی و انگلیسی هستند. تونگا تنها کشور پادشاهی در اقیانوس آرام است. ۹۸ درصد جمعیت تونگا از نژاد پلی‌نزی می‌باشند. ۶۰ درصد جمعیت کشور در جزیره تونگا پاتو ساکن هستند.

تاریخ[ویرایش]

قدمت سكونت انسان در تونگا به ١٥٠٠ سال پيش باز مى گردد. مردم تونگا برأى اولين بار در قرن ١٨ با مردم فيجي و نيووي ارتباط برقرار كردند. تونگا از سال ۱۹۰۰ به صورت تحت‌الحمایهٔ بریتانیا درآمد. تونگا در ۴ ژوئن ۱۹۷۰ از بریتانیا اعلام استقلال کرد. روز ملی تونگا چهارم ژوئیه، زادروز پادشاه این کشور است.

سیاست[ویرایش]

George Tupou I, engraving by John Cochran (1904).jpg

پادشاه تائوفا آهائو توپوی چهارم در سال ۱۹۶۷ در تونگا به قدرت رسید و کماکان نیز پادشاه تونگا است.

در سال ۲۰۰۶ میلادی فلتی سه وله به سمت نخست‌وزیر انتخاب شد.

شاهان و ملکه‌های تونگا[ویرایش]

جغرافیا[ویرایش]

Tonga sm04.gif

پادشاهی تونگا در عرض جغرافیایی ۱۵ درجه جنوبی و طول جغرافیایی ۱۷۳ تا ۱۷۷ درجه غربی و دقیقاً زیر مدار رأس‌الجدی، جنوب ساموآ و جنوب شرقی فیجی، واقع شده‌است. پایتخت این کشور شهر نوکوآلوفا (Nuku'alofa) با ۲۴ هزار نفر می‌باشد. مساحت تونگا ۷۴۸ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱۱۲٬۰۰۰ نفر است.

از مهمترین شهرهای تونگا می‌توان، موآ ۳٬۹۰۰ نفر، نیآفو ۴ هزار نفر و هاوه لولوتو ۳ هزار نفر را نام برد. تونگا از ۱۵۰ جزیره تشکیل شده‌است که مهمترین آنها تونگاتاپو، هاپای، واوائو و نیوآ می‌باشند. این کشور پیش از این «جزایر دوستانه» (Friendly Islands) نام داشته‌است. واژهٔ تونگا یک واژهٔ بومی است که از «تو» و «نگا» که ترجمهٔ آن «سرزمین واقع در جنوب» می‌باشد، تشکیل شده‌است.

این کشور از گروه بزرگی از جزایر آتش‌فشانی و مرجانی تشکیل شده‌است که در منطقه‌ای دریایی به وسعت ۷۰۰ هزار کیلومتر مربع، پراکنده شده‌اند. مساحت خشکی تونگا حدود ۶۹۹ کیلومتر مربع است. این کشور. بالغ بر ۱۷۱ جزیره است که ۳۶ جزیره آن قابل سکونت هستند. جمعیت تونگا در چهار جزیره اصلی واوائو (Vavau)، هاپای (Haapai)، نیوآ (Niua)و تونگا پاتو (Patu Tonge) ساکن هستند و بخش اعظم جمعیت ساکن جزیره، تونگا پاتو می‌باشند. این جزیره از بزرگترین جزایر تونگا است که پایتخت و دولت مرکزی و سازمانهای اصلی دولتی در آن قرار دارند.

این کشور دارای آب و هوایی معتدل و گاهی خنک است و میزان رطوبت هوای آن از اغلب کشورهای استوایی، پایین‌تر است. میانگین دمای هوا در ماه‌های «مه» تا «سپتامبر» بین ۱۸ تا ۲۵ درجه است و در ماه‌های اکتبر و آوریل بین ۲۴ تا ۳۲ درجه سانتیگراد است. بادهای شدیدی در تمام طول سال با سرعت ۱۳ تا ۱۸ «نات» می‌وزند. میانگین دمای پایتخت معادل ۲۴٫۷ درجه سانتیگراد با رطوبت ۷۶٫۹ درصد و متوسط بارندگی ۱۷۷٫۵ سانتیمتر است.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

کشور تونگا دارای ۳ ایالت زیر است:

  1. تونگاتاپو (Tongatapu) با منشأ مرجانی که جنوبی‌ترین گروه است و بیش از نیمی از ساکنان کشور در آن زندگی می‌کنند.
  2. واوائو (Vava'u) یا جزایر شمالی با منشأ آتشفشانی
  3. هاآپای (Ha'apai)، بین دو گروه بالا قرار دارد و برخی جزایر آن منشأ آتشفشانی دارند

جزایری که خاستگاه آتشفشانی دارند معمولاً کوهستانی هستند آن‌هایی که خاستگاه مرجانی دارند معمولاً مسطح و هموارند.

اقتصاد[ویرایش]

سنیتی

واحد پول تونگا، پاآنگا با واحد جزء (سنیتی) نام دارد. از صادرات تونگا، نارگیل، هندوانه، وانیل، ماهی، صنایع دستی و کدو تنبل را می‌توان نام برد که بیشتر آنها به ژاپن صادر می‌شود، همچنین گردشگری نیز از جمله مهمترین صنایع تونگا به‌شمار می‌رود. تونگا عضو کشورهای همسود (مشترک‌المنافع) است.

منابع طبیعی تونگا عبارتند از دریا و سرزمین و مردم آن کشور و عمده فعالیت اقتصادی این کشور را کشاورزی با هدف تغذیه و نیز فروش در بازار محلی، پرورش داده می‌شوند. کشت محصولات کشاورزی با هدف صادرات نیز در سال‌های اخیر رواج یافته‌است. مهمترین فراورده کشاورزی و صادراتی این کشور، کدو تنبل و وانیل است که اولی منحصراً به ژاپن فروخته می‌شود و دومی توسط فرانسه، ژاپن و ایالات متحده خریداری می‌گردد. ریشه گیاهان سنتی و صیفی جات نیز به کشورهایی نظیر نیوزیلند، استرالیا و ساموآ صادر می‌شود. صنایع در حال رشد این کشور عبارتند از: منسوجات، فرآوری موادغذایی، فراورده‌های دریایی (شیلات)، محصولات چوبی و پوست و سرانجام سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی معادل ۸٪ است.

صنعت گردشگری با جذب ۱۵ میلیون دلار ارز خارجی در سال، نقش خود را در همین حد در اقتصاد کشور ایفا می‌کند. یکی دیگر از عوامل مهم حمایت از اقتصاد کشور تونگا، ارسال ارز توسط مهاجران به این کشور و نیز اعطای کمک‌های خارجی است که نقش مهمی در تراز پرداخت‌ها ایفا می‌نماید.

مردم[ویرایش]

۹۹ ٪ نژاد تونگا را قبایل پلینزیایی و تونگایی تشکیل می‌دهند، یک درصد باقی‌مانده نیز سهم اورپاییان است، همچنین دین ۴۱ ٪ تونگایی‌ها متدیست، ۱۵ ٪ کاتولیک و ۱۳ ٪ را هم مورونها شامل می‌شوند. زبانهای رسمی تونگا، انگلیسی و تونگایی است.

منابع[ویرایش]

  1. "The World Factbook: Tonga: Geography". Retrieved 16 November 2018.
  2. [۱]. Tonga 2016 Census Results (11 November 2016).
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=88&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=866&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=
  • (accessed March 7, 2008). - Wikipedia contributors, "Tonga," Wikipedia, The Free Encyclopedia,
  • بیات، اصغر: نگاهی به کشور تونگا و تعاونی‌های آن. در: مجله «تعاون». دوره جدید، اسفند ۱۳۸۲ - شماره ۱۵۰. (از صفحه ۵۲ تا ۵۳).
  • بختیاری، سعید: تونگا. در: مجله «رشد آموزش جغرافیا». تابستان ۱۳۸۶ - شماره ۷۹. (از صفحه ۵۹ تا ۶۱).