بیکینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یک زن با پوشش بیکینی

مایوی دوتکه یا بیکینی (به فرانسوی: Bikini) نوعی جامهٔ زنانه است دارای دو قسمت مشخص مجزا که یک قسمت پستان، و قسمت دیگر بخش میانی بدن (زیر شکم) فرد را می‌پوشاند و سایر قسمت‌های بدن نیز غیرپوشیده باقی می‌ماند. زنان معمولاً آن را درهوای گرم یا درهنگام شنا می‌پوشند.

بیکینی یکی از پرطرفدارترین لباس‌های زنانه در جهان می‌باشد. درآمد سالیانه بیکینی حدود ۸۱۱ میلیون دلار می‌باشد.[۱] بیکینی در مسابقات ورزشی زنان از جمله والیبال ساحلی استفاده می‌شود.[۲] بیکینی در رابطه جنسی بسیار محرک است و همین هم باعث پرطرفداری این پوشش محرک است. بیکینی دراصل از یک سوتین کوتاه وشورت هفتی ساخته شده.

تا کنون انواع بیکینی با هفت مدل سوتین و شش نوع شورت روانه بازار شده‌است. در سال‌های اخیر استفاده از بیکینی با شورت تانگا هرچند رواج یافت اما نتوانست همه‌گیر شود. در این اواخر «میکروکینی» در آمریکا و برزیل از محبوبیت زیادی برخوردار شده‌است. در این مدل از میزان پارچه باز هم کاسته شده‌است.

مایوی دوتکه نام خود را از آتول بیکینی در اقیانوس آرام گرفته‌است.[۳]

ریشه‌شناسی واژه‌ها[ویرایش]

عملیات تقاطع در آب‌سنگ حلقوی بیکینی

طرح مایوهای دوتکه در اروپای دوران قدیم[۴] نیز بوده‌است، ولی طرح امروزی آن در ۵ ژوئیه ۱۹۴۶ در شهر پاریس به نمایش عمومی درآمد.[۵] طراح این مایوهای دوتکه مهندس مکانیکی اهل فرانسه به نام لویی رآر بود که نام طرح خود را از نام آب‌سنگ حلقوی بیکینی در اقیانوس آرام برگرفت.[۶][۷] بیکینی نامی است که استعمارگران آلمانی بر این آب‌سنگ حلقوی گذارده بودند و خود نویسه‌گردانی نام آن در زبان مارشالی است.[۸] چهار روز پیش از رونمایی از این مایوهای دوتکه، آمریکا، برای اولین بار در زمان صلح، به آزمایشی هسته‌ای دست زد. این آزمایش، که در آب‌سنگ حلقوی بیکینی انجام گرفت، به عملیات تقاطع موسوم است.[۹] رآر امیدوار بود شیوهٔ تحریک‌آمیز طراحی مایوهایش، همچون ترکیدن بمب هسته‌ای در بیکینی، «بازخورد فرهنگی و تجاری انفجاری» ایجاد کند.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]

در سال ۱۹۶۴، رودی گرنریچ با پسین‌سازی از واژه بیکینی، واژه مونوکینی را برای مایوی یک‌تکه‌ای خود انتخاب کرد. پیش‌وند بی (-bi) در زبان لاتین به معنی «دو» و پیشوند مونو (-mono) به معنی «یک» است.[۱۴][۱۵] بعدها طرح‌های دیگری چون تانکینی و تریکینی این اشتقاق معکوس را ادامه دادند.[۱۶] با گذر زمان، «خانوادهٔ ـکینی‌ها» (نامی که ویلیام سفایر بر آن‌ها گذاشته)،[۱۷] که دربرگیرندهٔ «خواهران ـینی» (نامی که اَن کول بر آن‌ها گذاشته)[۱۸] هم می‌شود، به طیفی گسترده از مایوها تبدیل شد که مونوکینی (یا یونیکینی یا نوموکینی)، سیکینی، تانکینی، کمیکینی، هیکینی (یا هیپکینی)، مینی‌کینی، فِیْس‌کینی، بورکینی، و میکروکینی از نمونه‌های آنند.[۱۹] لغت‌نامه‌نویس انگلیسی سوزی دنت در گزارش زبان انتشارات دانشگاه آکسفورد (چاپ ۲۰۰۳) مشاهده و پیگیری ابداعات جدیدی چون باندوکینی و کم‌کینی را امری مهم می‌داند.[۲۰]

بیکینی، که بدواً نشان تجاری ثبت‌شده‌ای برای رآر بود، امروزه یک نشان تجاری عام است.[۲۱]

تاریخچه[ویرایش]

بیکینی در عهد باستان

پوشش لباس شنا دو تکه که در فعالیت‌های ورزشی به کار می‌رفته‌است در آثار هنری به جای مانده از ۱۴۰۰ سال از میلاد مسیح نقش بسته‌است.[۲۲] همچنین کارهای هنری مربوط به (۲۸۶–۳۰۵ بعد از میلاد مسیح) زنانی با پوششی مشابه بیکینی را نشان می‌دهد.[۲۳] ولی بیکینی مدرن در سال ۱۹۴۶ توسط یک مهندس به همراه یک طراح مد فرانسوی به بازار عرضه شد.[۲۴] طراح فرانسوی برای نمایش این لباس نتوانست هیچ مانکنی برای پوشیدن این لباس بیابد و در نهایت از یک رقاص در رقص برهنه استفاده کرد.[۲۵] در سال‌های اخیر بیکینی برزیلی از رونق زیادی در سطح جهان برخوردار شده‌است، نوع برزیلی بیکینی برهنه تر از نوع عادی است و همانند یک شورت بنددار تنها بخشی از باسن را می‌پوشاند.[۲۶]

جهان باستان[ویرایش]

موزائیکی مربوط به کف «ویلا رومانا دل‌کازاله» در جزیره سیسیل، از اولین تصویرهای بیکینی

باستان‌شناس انگلیسی جیمز ملار در توصیف جامهٔ الهه مادر در چتل‌هویوک (از آثار دورهٔ مس‌سنگی در ترکیهٔ امروزی، مربوط به حدود ۰۵۶۰۰ ۵۶۰۰ (پ.م)) آن را به بیکینی تشبیه می‌کند. در این تندیس الهه مادر بر روی دو پلنگ نشسته‌است و جامه‌ای شبیه بیکینی بر تن دارد.[۴][۲۷]

پیشینهٔ مایوی دوتکه را ولی می‌توان در جهان یونانی رومی پی گرفت. بر روی کوزه‌ها و نقاشی‌هایی مربوط به ۰۱۴۰۰ ۱۴۰۰ (پ.م)، زنان ورزشکار با جامه‌هایی بیکینی‌مانند به تصویر کشیده شده‌اند.[۲۸] در موزائیکی باقی‌مانده از سده چهارم میلادی مربوط به کف «ویلا رومانا دل‌کازاله» واقع در جزیره سیسیل ایتالیا، زنانی جوان در پوششی بیکینی‌مانند در حال وزنه‌برداری، پرتاب دیسک، و دویدن به تصویر کشیده شده‌اند.[۵][۲۹] این موزاییک که مربوط به دوره دیوکلتیانی (۲۸۳ تا ۳۰۵ میلادی) می‌شود، تصویرگر ده زن جوان است که به شکلی آناکرونیستیک «دختران بیکینی‌پوش» نام گرفته‌اند.[۳۰][۳۱] در دیگر یافته‌های باستان‌شناسی رومی طرح‌هایی از ونوس در پوششی مشابه دیده می‌شود؛ از آن جمله می‌توان به تصاویر ونوس بیکینی‌پوش یافته شده در «کازا دلا ونره» ٔ پمپئی،[۳۲][۳۳][۳۴] در تبلینوم خانه جولیا فلیکس،[۳۵] و در یکی از میان‌تالارهای باغ ویا دلابوندانزا اشاره کرد.[۳۶]

طرح‌های پیشرو[ویرایش]

تاریخ تحول بیکینی

تنپوش‌های گشاد از دههٔ اول قرن بیستم
آنت کلرمن مد لباس شنای بدن‌نما را شروع کرد، ۱۹۰۹
جین وایمن در لباس شنایی با پاها و شکم عریان، ۱۹۳۵

از آنجا که مسیحیان اروپایی شنا و حمام در فضای باز را امری ناپسند می‌انگاشتند، تا قرن هجدهم نیاز چندانی به جامهٔ شنا یا حمام نداشتند. در این قرن لباس‌هایی گشاد و آستین‌بلند از جنس فلانل یا پشم برای حمام کردن پدیدار شد که شبیه تنپوش خواب زنانه بود، تا زیر قوزک پا می‌آمد، و پوشیدگی و حجب فرد را حفظ می‌کرد.[۳۷]

در سال ۱۹۰۷، پلیس بوستون شناگر و هنرپیشهٔ استرالیایی آنت کلرمن را در ساحل آن شهر به‌سبب به‌تن کردن لباس شنایی یک‌تکه، بدن‌نما، تنگ، و بدون آستین دستگیر کرد. این نمونهٔ مایو، که از گردن تا شست پای فرد را می‌پوشاند، نخست در انگلستان عرضه شد و تا سال ۱۹۱۰ به‌عنوان لباس شنای زنانه در اروپا پذیرفته شده‌بود.[۳۸] در سال ۱۹۱۳، کارل جنتزن ِ طراح اولین مایوی دوتکهٔ زنانه را درست کرد. رقابت‌های شنای زنان برای نخستین بار در المپیک ۱۹۱۲ استکهلم انجام گرفته‌بود و جنتزن با الهام از آن مایویی چسبان طراحی کرد که تکهٔ پایینی آن شلوارک و تکهٔ بالایی آن پیراهنی آستین‌کوتاه بود.[۳۹]

در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، الگوی رفتاری عامه از «تن به آب زدن» به «آفتاب گرفتن» تغییر شکل داد و این سبب شد از ملاحظات عملکردی در طراحی مایوها کاسته و به زیور و زینت‌شان عنایت بیشتری شود. در دههٔ ۱۹۲۰، در ساخت لباس شنای چسبان از نخ ریون استفاده می‌شد،[۴۰] ولی دوام آن‌ها در مقابل خیس شدن کافی نبود.[۴۱] جرسی و ابریشم نیز گاه در ساخت مایو به کار می‌رفتند.[۴۲] تا دههٔ ۱۹۳۰، سازندگان مایو خط گردن پشت لباس را پایین کشیده، آستین‌ها را حذف، و بغل‌ها را تنگ کرده بودند. با ابداع پارچه‌های جدید، مخصوصاً لاتکس و نایلون، در دههٔ ۱۹۳۰، لباس‌های شنا وجب‌به‌وجب تنگ‌تر شدند و بندهایی به شانه افزوده شد تا بتوان با پایین کشیدنشان بدن را برنزه کردن کرد.[۴۳]

در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، میزان برهنگی میان‌تنه و شکم در لباس‌های شنای زنانه افزایش یافت. در فیلم هالیوودی سه نفر با یک کبریت، که در سال ۱۹۳۲ اکران شد، از لباس شنایی دوتکه‌ای استفاده شد که میان‌تنهٔ برهنه را به نمایش می‌گذاشت. با اکران پرواز به ریو در سال ۱۹۳۳، دولورس دل ریو اولین بازیگر مشهور هالیوودی شد که با لباس شنای دوتکه‌ای بر پردهٔ سینما حاضر شد.[۴۴]

مجله‌های نوجوانان در اواخر دههٔ ۱۹۴۰ و در دههٔ ۱۹۵۰ نیز طرح‌های مشابهی از لباس‌هایی با میان‌تنهٔ برهنه را چاپ می‌کردند. با این حال، مد میان‌تنهٔ برهنه مختص سواحل و رویدادهای غیررسمی بود و پوشیدن این البسه در ملأ عام نافی نزاکت قلمداد می‌شد.[۴۵] مهر تأیید هالیوود بر این مد با فیلم‌های چون دختر نپتون (اکران ۱۹۴۹) زده شد، که در آن استر ویلیامز لباس‌هایی با عناوین کنایه‌آمیز جنسی بر تن می‌کند.[۴۶]

مساعی جنگی در دوران جنگ جهانی دوم نیازمند مقادیر زیادی پنبه، ابریشم، نایلون، پشم، چرم، و لاستیک بود. در آمریکا در ۱۹۴۲، هیئت تولیدات جنگی با صدور مقررات L-85 استفاده از نخ طبیعی در تولید پوشاک را محدود کرد[۴۷] و خواستار کاهش ۱۰ درصدی استفاده از نخ در لباس‌های شنای زنانه شد.[۴۸] تولیدکنندگان لباس شنا برای پوشاندن جامهٔ عمل به این مقررات حاشیه‌ها و دیگر منضمات لباس‌ها را حذف کردند[۶] و همزمان تولید لباس‌های شنای دوتکه با میان‌تنهٔ برهنه را افزایش دادند.[۴۹] بااین‌وجود تقاضای خرید لباس‌های شنا زوال یافت، چرا که، به ویژه در اروپا، رغبت چندانی برای تفریح در سواحل نبود.[۶]

طرح مدرن[ویرایش]

میشلین برناردینی در حال مدلینگ بیکینی رآر در پی‌سین مولیتور، ۵ ژولای ۱۹۴۶. طرح رآر چنان کوچک بود که می‌شد آن را در یک جعبهٔ ۵ در ۵ در ۵ سانتیمتر (۲٫۰ در ۲٫۰ در ۲٫۰ اینچ)، مشابه جعبه‌ای که برناردینی در تصویر در دست دارد، جا داد.

پس از جنگ جهانی دوم، و همزمان با نخستین تابستان بدون جنگ در اروپا پس از سال‌ها، طراحان فرانسوی بر آن بودند که مدهایی مطابق با حال‌وهوای اروپای نجات‌یافته به بازار معرفی کند.[۴۸] پارچه هنوز کالایی مضیق بود[۵۰] و در ۱۹۴۶، دو طراح فرانسوی، ژاک هایم و لویی رآر، تقریباً همزمان لباس‌های شنای دوتکه را طراحی کردند تا صنعت لباس شنا را احیا کنند.[۵۱][۵۲] هایم طرح لباس شنای دوتکهٔ خود را، که آن را «اتم»[الف] (کوچک‌ترین ذرهٔ شناخته‌شدهٔ ماده) نامیده بود، در پاریس عرضه کرد و گفت که اتم «کوچکترین لباس شنای جهان است.»[۵۳][۴۸] اتم، با اینکه از لباس‌های شنای دوتکهٔ دههٔ ۱۹۳۰ کوتاه‌تر بود، هنوز ناف را می‌پوشاند.[۵۰][۵۴][۵۵][۵۶]

اندکی بعد، لویی رآر لباس شنای دوتکهٔ خود را با عنوان «بیکینی» طراحی کرد.[۵۷] رآر در مشاهداتش در ساحل دریافته بود که زنان برای بهتر کردن شکل برنزه در آفتاب‌گیری‌هایشان لبه‌های لباس شنا را به سمت بالا تا می‌کنند.[۵۸] رآر طرح خود را در نمایشگاه لباس‌های شنایی عرضه کرد که در استخر عمومی محبوبی در پاریس به نام پی‌سین مولیتور برگزار می‌شد. زمان این نمایشگاه چهار روز پس از نخستین آزمایش سلاح هسته‌ای پس از جنگ بود. اخبار مربوط به این آزمایش، که در آب‌سنگ حلقوی بیکینی انجام شد، روزنامه‌ها را پر کرده بود و رآر امیدوار بود طرح او نیز بهره‌ای از این پوشش خبری ببرد.[۵۹][۶۰] «بیکینی» رآر موجز تر از «اتم» هایم بود و شامل دو مثلث پارچه‌ای به عنوان سوتین و دو مثلث پارچه‌ای هم برای پوشاندن تپه ونوس و نشیمنگاه می‌شد که با بند به هم متصل شده بودند. از آنجا که رآر نتوانست مانکنی را برای نمایش طرح بدن‌نمایش راضی کند،[۶۱] رقصندهٔ برهنه ۱۹ سالهٔ کازینو د پاریس به نام میشلین برناردینی را استخدام کرد.[۶۲] رآر همچنین اعلام کرد که بیکینی، با تنها ۳۰ اینچ‌مربع (۱۹۰ مترسانتیمربع) پارچه، «کوچکتر از کوچکترین لباس شنای جهان است.»[۶۳][۶۴] به گفتهٔ رآر «بیکینی مثل بمب [اتم] کوچک است و مهلک.»[۶۵] منتقد مد دایانا وریلند هم بیکینی را «بمب اتم مد» توصیف کرد.[۶۵] پس از رونمایی از بیکینی، برناردینی ۵۰٬۰۰۰ نامه دریافت کرد که بسیاری از آن‌ها از سوی مردان بودند.[۶][۳۹]

مطبوعات به شکلی گسترده به عکس‌های برناردینی در بیکینی و گزارش رویداد پرداختند. اینترنشنال هرالد تریبیون به تنهایی نُه گزارش دربارهٔ رویداد چاپ کرد..[۶۶] فیگارو هم نوشت: «مردم در آرزوی لذت سادهٔ دریا و آفتاب بودند. برای زنان، پوشیدن بیکینی نماد نوعی آزادی دوباره بود. بیکینی ربطی به جذبه جنسی نداشت، بلکه مراسمی بودن برای بزرگداشت آزادی و بازگشت به لذت زندگانی.»[۳۹]

«اتم» هایم به حس نزاکت اجتماعی دههٔ ۱۹۴۰ نزدیک‌تر بود، ولی در نهایت طرح رآر توانست توجه عامه را جلب کند.[۵۰] بااینکه طرح هایم قبل از طرح رآر در سواحل پوشیده شد و در اوایل فروش بیشتری هم داشت، نام بیکینی برای لباس شنای دوتکه رواج یافت و ماندگار شد.[۵][۶۷] با پیدایش طرح‌های رقیب، رآر اعلام کرد که تنها لباس شنایی را می‌توان بیکینی واقعی داشت که «بتوان آن را از حلقهٔ ازدواج رد کرد.»[۶] اولین بیکینی‌های مدرن از پنبه و ژرسه تولید شدند.[۶۸]

مقاومت اجتماعی[ویرایش]

تا اواخر دهه ۵۰ اثری از بیکینی در مد لباس دیده نمی‌شود و به‌جای آن این مایوهای آستین‌دار بودند که در مجلات مد تبلیغ می‌شدند.

محبوبیت[ویرایش]

تحولات فرهنگی دهه ۶۰ میلادی و انقلاب جوانان باعث شد تا بالاخره استفاده از بیکینی راه خود را به سواحل باز کند.

گروهی از زنان با پوشش بیکینی در سال ۲۰۰۵
در اروپا

در سال‌های نخست در بسیاری از کشورهای اروپایی، بیکینی یک «رسوایی شرم‌آور» خوانده می‌شد و استفاده از آن در سواحل ایتالیا، اسپانیا و پرتغال رسماً ممنوع بود. جالب اینکه استفاده از بیکنی در سواحل اقیانوس اطلس فرانسه ممنوع ولی در چند بخش دیگر این کشور مجاز بود. بریژیت باردو ستاره سینمای فرانسه، که تا آن زمان آن‌چنان شناخته شده نبود نیز در سال ۱۹۵۳ در فستیوال فیلم کن با بیکینی ظاهر شد.

در آمریکا

در آمریکا هم استفاده از بیکنی در سواحل ممنوع بود. در فیلم‌های هالیوود بر اساس قوانین نانوشته اخلاقی حاکم بر سینمای آن زمان که به قوانین "Hays" معروف بودند، زنان با بیکینی نمایش داده نمی‌شدند. با وجود همه ممنوعیت‌ها، ظاهر شدن مرلین مونرو ستاره سینمای آن‌زمان با لباسی بیکینی در سال ۱۹۵۳ جنجال‌آفرین شد. تحولات فرهنگی دهه ۶۰ میلادی و انقلاب جوانان باعث شد تا بالاخره استفاده از بیکینی راه خود را به سواحل باز کند. هم‌زمان "اورزولا آندرس" هنرپیشه آلمانی بود که در فیلم جیمز باند به همراه شان کانری برای نخستین بار بیکینی را بر پرده سینما برد و جهانی کرد. این بیکینی در سال ۲۰۰۱ در یک حراجی به مبلغ ۶۰ هزار دلار به فروش رفت که این مبلغ هنوز هم رکورد فروش لباس شنا را دراختیار دارد.

بیکینی در ورزش[ویرایش]

بیکینی نقشی مؤثر در محبوبیت ورزش‌های زنان داشته‌است،[۶۹] لباس رسمی والیبال ساحلی است، و توسط ورزشکاران دو و میدانی و دیگر ورزش‌های به‌شکلی گسترده پوشیده می‌شود. از دههٔ ۱۹۹۰، محبوبیت بیکینی‌های اسپورت رو به فزونی نهاده‌است.[۷۰] عده‌ای از این روند را به عنوان تلاشی در جهت فروش جلوهٔ جنسی انتقاد کرده‌اند.[۶۹] شناگران زن معمولاً در مسابقات بیکینی نمی‌پوشند[۷۱][۷۲] و در سال ۱۹۶۰ فدراسیون جهانی شنا (فینا) رقابت شناگران زن با پوشش بیکینی را ممنوع کرد.[۷۳]

والیبال ساحلی[ویرایش]

تیم ملی والیبال ساحلی آمریکا چندین مزیت بیکینی را، از جمله راحتی هنگام بازی روی شن در هوای گرم، به عنوان دلیل انتخاب آن به عنوان لباس رسمی این تیم ذکر می‌کند.[۷۴] در این عکس ملی‌پوشان والیبال ساحلی آمریکا جنیفر فاپما و بروک سوئت در لباس رسمی‌شان نمایش داده شده‌اند.

بیکینی در ۱۹۹۴ به‌عنوان لباس رسمی تیم‌های والیبال ساحلی در بازی‌های المپیک تابستانی زنان انتخاب شد.[۷۵] در ۱۹۹۹، فدراسیون بین‌المللی والیبال (FIVB) مقرراتی برای لباس‌های رسمی تدوین و پوشیدن بیکینی را در مسابقات بانوان الزامی کرد.[۷۶] تکهٔ پایینی این بیکینی‌های استاندارد به «باسن‌گیر»[ب] موسوم است[۷۷] و اسم بازیکنان معمولاً در پشت آن نوشته می‌شود.[۷۷] از این لباس رسمی برای اولین بار در بوندای بیچ سیدنی و در جریان بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰ استفاده شد و انتقادهایی هم به آن وارد آمد.[۷۸] بااین‌حال آمار تماشاگران تلویزیونی این بازی‌ها در رتبهٔ پنجم مسابقات آن دورهٔ المپیک قرار گرفت. به نوشتهٔ ای‌اس‌پی‌ان، جذابیت جنسی والیبالیست‌های بیکینی‌پوش در کنار مهارت‌های ورزشی ایشان باعث محبوبیت این بازی‌ها شده‌بود.[۷۹] همچنین در بسیاری از مسابقات ورزشی، از جمله المپیک، رقصنده‌ها و چیرلیدرهای بیکینی‌پوش تماشاچیان را در وقفه‌های بازی سرگرم می‌کنند.[۷۷][۸۰] حتی لباس‌های والیبال داخل سالن به تقلید از بیکینی‌های والیبال ساحلی تنگ‌تر و کوچک‌تر شده‌اند.[۷۷]

با این‌حال، مقررات فدراسیون جهانی والیبال در مورد بیکینی با معضلاتی مواجه شد. برخی مسئولان ورزشی اجبار کردن بیکینی را نوعی سوءاستفاده می‌دانند و می‌گویند بیکینی‌ها در اقلیم‌های سردتر کاربردی نیستند.[۷۵] برخی ورزشکاران نیز انتقاداتی را نسبت به این مقررات وارد کرده‌اند.[۸۱] در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶ در دوحهٔ قطر، تنها یک کشور مسلمان – عراق – برای شرکت در مسابقات والیبال ساحلی زنان تیمی فرستاده بود، چرا که ورزشکاران مسلمان این پوشش را مناسب نمی‌دانستند و از پوشیدن بیکینی سرباز زدند.[۸۲] همچنین سرمای هوا در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ به قدری بود که بازیکنان مجبور به پوشیدن پیراهن و شلوار شده‌بودند.[۸۳] کمی پیشتر از این مسابقات در سال ۲۰۱۲ فدراسیون جهانی والیبال اعلام کرده‌بود که بازیکنان می‌توانند از پوشش شورت (حداکثر سه سانتی‌متر بالای زانو) و تاپ‌های آستین داز استفاده کنند. , سخنگوی فدراسیون، ریچارد بیکر، [پ] در این زمینه گفته بود: «برخی از کشورها الزامات فرهنگی و دینی خاصی دارند و نیاز است لباس‌های رسمی انعطاف‌پذیرتر باشند.»[۸۴]

امروزه بیکینی انتخاب اول بازیکنان[۸۵] و حامیان مالی آن‌ها است.[۷۷] تیم ملی والیبال ساحلی آمریکا چندین مزیت بیکینی را، از جمله راحتی هنگام بازی روی شن در هوای گرم، به عنوان دلیل انتخاب آن به عنوان لباس رسمی این تیم ذکر می‌کند.[۸۶] بازیکنانی چون ناتالی کوک[۸۷] و هالی مک پیک[۸۵] از انتخاب بیکینی به عنوان لباسی عملکردی در هوای گرم حمایت کرده‌اند. برندهٔ مدال طلای المپیک کری والش هم می‌گوید «من عاشق لباس رسمی‌مان هستم.» به گفتهٔ دیگر یکی دیگر از برندگان مدال طلای المپیک میستی می ترینور بیکینی از آزادی عمل بازیکنان کم نمی‌کند.[۷۷] بااین‌همه برخی فمینیست‌ها انتخاب بیکینی به عنوان لباس رسمی این ورزش را مصداق شیءانگاری زنان دانسته‌اند.[۷۸] ملی‌پوش آمریکایی گابریل ریس بیکینی را لباسی ناراحت با «کلّی لاندن و وررفتن» توصیف می‌کند.[۷۷][۸۸] بازیکنان متعددی در اثر کشیدگی زیاد عضلهٔ شکم مجروح شده‌اند و دیگرانی هم برای جلوهٔ بهتر در لباس رسمی ورزششان دست به علم جراحی بزرگ کردن پستان زده‌اند.[۷۸] ورزشکار استرالیایی نیکول سندرسون هم دربارهٔ رقصنده‌های بیکینی‌پوشی که تماشاچیان را بین وقفه‌های مسابقه سرگرم می‌کنند گفته‌است که «کم‌وبیش نوعی بی‌احترامی به ورزشکاران زن است. مطمئنم تماشاچیان مرد دوستش دارند ولی من آن را زننده می‌یابم.»"[۸۹]

بنا به مطالعات متخصص خبرنگاری ورزشی کیمبرلی بیسل[ت] بر روی زاویهٔ دوربین در مسابقات والیبال ساحلی در المپیک ۲۰۰۴ سیدنی، ۲۰٪ درصد زاویه‌های بر روی سینه‌های بازیکنان زن و ۱۷٪ بر روی باسن ایشان تنظیم شده بود. به گفتهٔ او دلیی این امر این است که جاذبهٔ جنسی بازیکنان والیبال ساحلی از مهارت‌های ورزشی ایشان در محبوبیت این ورزش تأثیر بیشتری دارن.[۹۰][۹۱] خبرنگار ورزشی جین موس هم گفته‌است که «بازیکنان والیبال ساحلی به همراه دخترهای رقاص «حمله حمله» تنها دو کسانی هستند که پوشیدن بیکینی برایشان لباسی رسمی و الزامی است.»[۷۷][۸۸][۹۲] ملی‌پوش بریتانیایی دنیس جانز نیز گفته‌است که هدف فدراسیون جهانی والیبال از الزامی کردن بیکینی «سکسی بودن» و جلب توجه است.[۹۳] روبن آکوستا، رئیس فدراسیون جهانی والیبال، هم تصدیق کرده‌است که بیکینی این ورزش را برای تماشاچیان جذاب‌تر کرده‌است.[۷۸]

بدن‌سازی[ویرایش]

هم بدن‌سازان مرد و هم بدن‌سازان زن
از بیکینی به‌عنوان لباس رسمی استفاده می‌کنند.

از دههٔ ۱۹۵۰ تا میانهٔ دههٔ ۱۹۷۰ مسابقاتی تحت عنوان زیبایی زنان یا میس بیکینی در حاشیهٔ مسابقات بدن‌سازی مردان برگزار می‌شد و برندگان عناوینی را چون دوشیزهٔ زیبایی بدن،[ث] دوشیزهٔ تناسب اندام،[ج] و دوشیزهٔ آمریکانا[چ] می‌شدند و در مراسم اهدای جوایز مدال قهرمانی را به گردن برندگان مرد می‌انداختند.[۹۴] در دههٔ ۱۹۸۰، برگزاری مسابقات میس المپیا در آمریکا و بریتانیا شروع شد و انجمن ملی بدنسازان آماتور (آمریکا) نام مسابقات میس بیکینی را به میس یونیورس تغییر داد. در ۱۹۸۶، مسابقات میس یونیورس به دو بخش «فیزیک» (برای بدن‌های عضلانی‌تر) و «فیگور» (برای بدون‌های سنتی زنانه، معمولاً در کفش‌های پاشنه‌بلند) تقسیم شد.[۹۵] در نوامبر ۲۰۱۰ فدراسیون جهانی بدن‌سازی و تناسب‌اندام (IFBBF) مسابقه‌ای با عنوان بیکینی آغاز کرد که مختص زنانی است که نمی‌خواهند اندامشان را تا سطح مسابقات فیگور پرورش دهند.[۹۶] همچنین در مسابقات بدن‌سازی زنان با پخش تلویزیونی در آمریکا پوشیدن شورت بندی یا مایوی رکابی ممنوع است، بااین‌حال برخی سازمان‌های بدن‌سازی در مسابقات بسته به شرکت‌کنندگان اجازه می‌دهند با این پوشش‌ها به روی صحنه حاضر شوند.[۹۴][۹۷]

ورزش‌های دیگر[ویرایش]

ورزشکار پرش ارتفاع کروات بلانکا ولاشیچ (راست) و دوندهٔ بلغار ایوت لالوا، (چپ) در مسابقات جهانی دو و میدانی ۲۰۰۹.

زنان ورزشکار در رشته‌های دو و میدانی غالباً بیکینی‌هایی شبیه به بیکینی‌های معمول در والیبال ساحلی به تن می‌کنند. ایمی اکاف، ورزشکار پرش ارتفاع آمریکایی، در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰ به جای لباس دوومیدانی بیکینی چرمی سیاه‌رنگی پوشید.[۹۸] فلورنس گریفیت-جوینرِ دونده نیز در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸ با ترکیب شورت بیکینی و ساپورت‌های تک‌پایی توانست توجه بسیاری را به خود جلب کند.[۹۹] در بازی‌های پاسیفیک سال ۲۰۰۷ قوانین تغییر داده شدند تا ورزشکاران بتوانند به جای بیکینی از لباس‌های پوشیده‌تر استفاده کنند.[۱۰۰] در بازی‌های غرب آسیایی ۲۰۰۶ نیز برگزارکنندگان پوشیدن شورت‌های بیکینی را از سوی زنان ورزشکار ممنوع کردند و از ایشان خواستند که شورت‌های بلندتری به تن کنند.[۱۰۱]

در موج‌سواری شورت‌های بندی و دیگر لباس‌های بدن‌نما معمولند، با این حال بیکینی‌های موج‌سواری معمولاً از بیکینی‌های معمولی پوشیده‌تر و پابرجاترند.[۱۰۲][۱۰۳] در سپتامبر ۱۹۸۱ مجلهٔ سرفینگ مگزین تصویری از کیمبرلی هرین،[ح] پلی‌میت مارس ۱۹۸۱، منتشر کرد که با بیکینی بدن‌نمایی در حال موج‌سواری بود. این مجله بعدها دست به انتشار نسخهٔ سالانهٔ ویژهٔ بیکینی زد.[۱۰۴] لیگ جهانی موج‌سواری هم معمولاً در کنار مسابقات موج‌سواری زنان مسابقات نمایشی بیکینی برگزار می‌کند که باعث می‌شود شرکت کنندگان به دو دسته تقسیم شوند.[۱۰۵] معمولاً جوایز مالی مسابقات نمایشی بیکینی از مسابقات موج‌سواری بیشتر است.[۱۰۶]

ایده‌آل‌های بدنی[ویرایش]

مجسمهٔ مومی الی مک‌فرسن، که او را نمونهٔ بارز بدن ایده‌آل بیکینی می‌دانند.[۱۰۷][۱۰۸]

در سال ۱۹۵۰ فِرِد کول، صاحب کول آو کلیفرنیا[خ] در مصاحبه‌ای با مجلهٔ تایم می‌گوید «بیکینی‌ها برای زنان نحیف فرانسوی طراحی شده‌اند» و «از آنجا که دختران فرانسوی پاهای کوتاهی دارند… مایوها را باید از طرفین تا می‌شود بالا آورد تا پاهایشان بلندتر به نظر برسد.»[۳۹] گزارشی در سال ۱۹۶۱ در نیویورک تایمز هم خبر از نظری می‌دهد مبنی بر اینکه بیکینی برای کسانی روا است که «نه خیلی لاغر باشند و نه خیلی چاق.»[۱۰۹] در دههٔ ۱۹۶۰ منتقد اتیکت امیلی پُست می‌نویسد «[بیکینی] فقط برای هیکل‌های بی‌عیب است و برای افراد خیلی جوان.»[۱۱۰] در کتاب بیکینی نوشتهٔ کلی کیورن بنسیمون،[د] طراح مایوی آمریکایی نورما کمالی می‌گوید «کسانی که خیک دارند» نباید بیکینی بپوشند.[۱۱۰] از آن زمان، گروهی از طراحان بیکینی زنان در سن‌ها و با گونه‌های بدنی مختلف را تشویق به پوشیدن بیکینی کرده‌اند.[۱۱۱] دههٔ ۱۹۷۰ همزمان بود با گسترش مفهوم لاغری ایده‌آل که تا به امروز هم محبوب مانده‌است.[۱۱۲]

رونق آمادگی جسمانی و تناسب اندام در دههٔ ۱۹۸۰ سبب یکی از بزرگترین جهش‌ها در تکامل بیکینی شد. به قول میلز «خط ران کلی بالا آمد، خط جلو کلی پایین رفت، و بندها کلی باریک شدند.»[۱۱۳] مجله‌های زنان دست به استفاده از عبارت «شکم بیکینی» زدند،[۱۱۴] و برنامه‌های تمرینات بدنی برای ساخت «بدنی آمادهٔ بیکینی» عرضه شدند.[۱۱۵] بیکینی‌هایی کوچک از جنس اسپندکس تا متقاضیان این ایده‌آل بدنی سخت را راضی کنند.[۱۱۶] فیلم‌هایی چون تصادف آبی و مجموعه‌های تلویزیونی واقع‌نمایی چون سرف گرلز مفاهیم مدل‌های بیکینی و ورزشکاران را در هم تنیدند و بر این ایده‌آل بدنی دامن زدند.[۱۱۷] برخی زنان، به انگیزهٔ عیدهای سالانهٔ تعطیلات بهاری، که نشان آغاز فصل بیکینی در آمریکای شمالی است،[۱۱۸] برای دستیابی به بدن ایده‌آل بیکینی دچار اختلال خوردن می‌شوند.[۱۱۷]

در سال ۱۹۹۳ سوزی مِنکِز، دبیر فشن وقت در اینترنشنال هرالد تریبیون، از زنان می‌خواهد علیه «ایده‌آل بدنی» و «در معرض دید بودن» بیکینی «شورش» کنند. به نوشتهٔ او «به‌طور قابل ملاحظه‌ای بعضی از زیباترین و جوانترین زنان، که زمانی تنها کسانی بودند که جرئت عریان شدن را داشتند، در خیابان‌ها و ساحل‌ها تصمیم گرفته‌اند که در معرض دید بودن به پایان کارش رسیده‌است.»[۱۱۹] بااین‌حال والیبالیست حرفه‌ای گابریل ریس، که با بیکینی در مسابقات حاضر می‌شود، «اعتماد به نفس» را برای سکسی نمودن بیکینی کافی می‌داند.[۱۱۰] پژوهشی هم که به‌سفارش شرکت تحویل خانگی انگلیسی دایت شِف صورت گرفت نتیجه می‌گیرد که زنان باید تا سن ۴۷ سالگی بیکینی پوشیدن را ترک کنند. برنامهٔ امروز کانال ان‌ی‌سی این پژوهش را پوشش داد و مجلهٔ مور آن را هجو کرد.[۱۲۰][۱۲۱]

لباس زیر بیکینی[ویرایش]

در بازار لباس‌های زیر مردانه و زنانه‌ای موجود است که به «لباس زیر بیکینی» موسومند. شکل و اندازهٔ لباس‌های زیر بیکینی زنانه مشابه شکل و اندازهٔ بیکینی معمولی است و در کل می‌تواند به هر گونه لباس زیری اشاره کند که در بخش شکم پوشیدگی کمتری نسبت به لانژری و شورت زنانه داشته باشد و معمولاً همراه با تاپ کوتاه پوشیده می‌شود.[۱۲۲] شورت بیکینی مردانه لباس‌های زیری هستند که از شورت اسلیپ سنتی کوچکتر و بدن‌نماترند. این لباس‌های زیر می‌توانند بغل کوتاه یا بلند داشته باشند ولی معمولاً پایین‌تر از دور کمر (معمولا در ارتفاع کفل) قرار می‌گیرند و جیب، دکمه، یا آویز ندارند.[۱۲۳] در شورت‌های بیکینی بندی نیز تکه‌های جلویی و پشتی در کشاله به هم متصلند ولی در دور کمر از هم جدایند و در طرفین ران پوشیدگی ندارند.[۱۲۴]

از آنجا که لباس زیر و لباس شنا هر دو لباس چسبان هستند، در طراحی آن‌ها اصول یکسانی در نظر گرفته می‌شود. تفاوت اصلی بین لباس زیر و لباس شنا این است که لباس شنا قرار است در معرض دید عموم قرار بگیرد.[۱۲۵] طرح لباس‌های شنا از گذشته تا به امروز تابع طرح لباس‌های زیر بوده‌است[۱۲۶] و همزمان با تغییر نگرش‌ها به بیکینی، طرح لباس‌های زیر نیز دستخوش تغییراتی شد که آن را به سوی مینیمالیسم و تاکید بر اهمیت راحتی سوق داد.[۱۲۷]

تاریخچه[ویرایش]

لباس زیر زنانه

۱۹۲۷ میلادی
۲۰۱۳ میلادی

همزمان با روند تکامل و تغییر لباس شنا، لباس زیر دستخوش تغییراتی شد. از ۱۹۰۰ تا ۱۹۴۰، طول لباس شنا به تبع طرح لباس زیر تغییر کرد.[۱۲۸] در دههٔ ۱۹۲۰، استفادهٔ زنان از کرست (شکم‌بند سنتی) رو به کاستی نهاد. همزمان شرکت کادول پاریس[ذ] لباس زیری موسوم به «کرست پستان»[ر] به بازار عرضه کرد.[۱۲۹] در طی رکود بزرگ تولید شورت و پستان‌بند از پارچه‌های ارتجاع‌پذیر آغاز شد تا لباس‌های زیر مانند پوست دوم به بدن بچسبند. در دههٔ ۱۹۳۰ مدل‌های جدید لباس شنا در اروپا بر لباس‌های زیر مردانه و زنانه در آمریکا تأثیر گذاردند. بااین‌که خط کمربند این شورت‌های هنوز بالای ناف قرار داشت، برش درز ران به شکل کمانی بود که از زیر کشاله تا مفصل لگن ادامه داشت. این الگوی شورت قالبی برای غالب مدل‌های شورت زنانه و مردانه تا انتهای قرن بیستم بود.[۱۳۰] شرکت وارنر[ز] استاندارد اندازه سینه‌بند را در سال ۱۹۳۵ معرفی کرد. نخستین سینه‌بند فنری نیز در ۱۹۳۸ به بازار عرضه شد.[۱۲۹] در اواخر دههٔ سی میلادی شورت مردانهٔ اِسْکَنْت[ژ] به بازار آمد که برش درز ران بسیار کوچکی داشت و خط کمربند آن پایین‌تر بود.[۱۳۰] در ۱۹۴۳، هوارد هیوز گونه‌ای سینه‌بند جک‌دار[س] طراحی کرد تا جین راسل آن را در فیلم یاغی بپوشد؛ بااین‌حال راسل در مصاحبه‌ها گفته‌است که هرگز آن «اختراع سرهم‌بندی‌شده» را نپوشیده‌است. در سال ۱۹۵۰، میدنفورم رسماً اولین سوتین برای جلوهٔ بزرگتر بالاتنه را به بازار معرفی کرد.[۱۲۹]

تا دههٔ ۱۹۶۰، لباس شنای بیکینی بر طرح شورت اثر گذارده بود و با پدید آمدن برش جدید شلوارهای فاق‌کوتاه جین و پارچه‌ای همزمان بود.[۱۳۰] در دههٔ هفتاد میلادی و با معرفی شلوارهای جین چسبان، شورت‌های بندی محبوبیت یافتند، چراکه رد آن‌ها از روی شلوار معلوم نمی‌شد. در دههٔ ۱۹۸۰ شورت‌های دوخت فرانسه خط کمر و برش درز ران را تا خط کمربند واقعی بالا بردند، ولی پشت آن‌ها معمولاً پوشیده بود.[۱۳۱] طرح شورت‌ها در ربع پایانی قرن بیستم، مانند طرح سوتین‌ها و دیگر انواع لانژری، بدواً به‌منظور تأکید بر جذابیت‌های جنسی به بازار عرضه می‌شد.[۱۳۰] همزمان «شهوانی‌سازی» فرم بدن مردانه نیز رونق یافت و بدین منظور برندهایی چون کلوین کلاین با همکاری عکاسانی چون بروس وبر و هرب ریتس کارزارهایی تبلیغاتی راه انداختند.[۱۳۲] بازاریابی لباس‌های زیر مردانه با هدف مصرف انبوه صورت می‌گرفت و طرح لباس‌های شنا و ورزشی تاثیرگرفته از عکاسی ورزشی و بدن‌سازی بود.[۱۳۲] با گذر زمان، تأثیر متقابل لباس‌های زیر، لباس‌های شنا، و لباس‌های ورزشی بر یکدیگر منجر به پیدایش مد معاوضه‌پذیر سال‌های دههٔ ۱۹۹۰ شد.[۱۳۳]

بیکینی مردانه[ویرایش]

بیکینی مردانه
مردی در منکینی به شیوهٔ بورات

گاه از عبارت بیکینی مردانه برای اشاره به مایوهای اسلیپ استفاده می‌شود. قسمت بغل این بیکینی‌ها ممکن است کوتاه یا بلند باشد یا اصلاً بندی، گره‌ای، یا توری باشد. بیکینی‌های مردانه معمولاً دکمه یا آویز جلو ندارند. برخلاف مایوهای شنا، بیکینی‌های مردانه برای کاهش اصطکاک طراحی نشده‌اند و فاقد بند تنبان قابل رؤیتند. در کل مایوهایی که عرض بغل آن‌ها از ۱٫۵ اینچ (حدود ۴ سانتی‌متر) کمتر است برای شنا مناسب نیستند و بیشتر به کار تفریح، مُد، یا حمام آفتاب گرفتن می‌آیند. شورت‌های فیگورگیری در مسابقه‌های بدن‌سازی نمونه‌ای از این گونه شورت‌هاست.

گاه مردان هم بالاتنهٔ بیکینی را، معمولاً با هدف ایجاد شوخی بصری، می‌پوشند. برای مثال مَنْکینی (به انگلیسی: mankini) گونه‌ای مایوی مردانه با بندهایی شبیه بند برتل است[۱۳۴] که پس از پوشیده شدن در فیلم بُرات از سوی ساشا بارون کوهن محبوبیت یافت.[۱۳۵]

موزدایی بیکینی[ویرایش]

شیوه‌های موزدایی بیکینی

اپیلاسیون آمریکایی (نام‌های دیگر: مثلثی، معمولی)
اپیلاسیون فرانسوی (نام‌های دیگر: ماهیکان، باند فرود)
اپیلاسیون برزیلی (نام‌های دیگر: هالیوود، کاملاً عریان)

موزدایی بیکنی حذف موهای زهاری است که بیرون از خط بیکینی می‌رویند.[۱۴۴] نمایان شدن موهای زهار در بسیاری از فرهنگ‌ها ناپسندیده و شرم‌آور پنداشته می‌شود و معمولاً این موهای زاید را حذف می‌کنند.[۱۴۴]

با اشاعهٔ محبوبیت بیکینی‌ها، مقبولیت موهای زهار رو به نقصان نهاد.[۱۴۵] بااین‌حال گونه‌های خاصی از مایوهای زنانه هستند که بخشی از موهای زهار را نمایان می‌سازند. کوچک‌شدن هرچه‌بیشتر مایوها، خصوصاً پس از ظهور بیکینی در سال ۱۹۴۵، موزدایی بیکینی هم محبوب ساخت.[۱۴۴] شیوه‌ای خاص از موزدایی بیکینی هم موسوم به «اپیلاسیون برزیلی» با ظهور شورتِ بندی محبوب شد.[۱۴۶]

چندین شیوهٔ موزدایی بیکینی هست که می‌توان بسته به نوع شورت بیکینی و مساحت عریانی بیرون آن یکی را انتخاب کرد.[۱۳۶][۱۳۷][۱۳۸] معمول‌ترین این شیوه‌ها عبارتند از: اپیلاسیون آمریکایی (حذف موهای زهار در طرفین، بالای ران، و زیر ناف)، اپیلاسیون فرانسوی (که در آن تنها یک نوار باریک در جلو باقی می‌ماند)، و اپیلاسیون برزیلی (حذف همهٔ موهای زهار که به‌ویژه برای شورتِ بندی به‌کار می‌رود).[۱۴۷]

برنزهٔ بیکینی[ویرایش]

خطوط برنزه‌نشده ایجادشده در اثر بیکینی

خطوط برنزه‌نشده‌ای که پوشیدن بیکینی به هنگام حمام آفتاب پدید می‌آورد به برنزهٔ بیکینی موسومند. برای جلوگیری از پدید آمدن این الگوها، در سال ۱۹۶۹ گونه‌ای بیکینی اختراع شد که پارچه‌اش هزاران منفذ ریز دارد. این منافذ با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند، ولی به‌اندازه‌ای نور آفتاب را از خود گذر می‌دهند که خط برنزه‌نشده‌ای برجا نماند.[۱۴۸][۱۴۹]

نظربه‌اینکه بیکینی غالب پوست بدن را مقابل تابش فرابنفش عریان رها می‌کند، برنزه کردن بیش‌ازحد ممکن است به آفتاب‌سوختگی، سرطان پوست، و دیگر اختلال‌های مرتبط با پوست، چشم، و دستگاه ایمنی بینجامد.[۱۵۰] ازاین‌رو سازمان‌های پزشکی به بیکینی‌پوشان پیشنهاد می‌کنند تا به‌منظور پیشگیری از آفتاب‌سوختگی، سرطان پوست،[۱۵۱] چروک، و افتادگی پوست[۱۵۲] از کرم‌های ضدآفتاب گسترده‌اثر استفاده نمایند. معذلک ممکن است برخی مواد کرم‌های ضدآفتاب در صورت نفوذ به پوست در درازمدت آثار مخربی داشته‌باشند.[۱۵۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت[ویرایش]

  1. atome
  2. bun-hugger
  3. Richard Baker
  4. Kimberly Bissell
  5. Miss Body Beautiful
  6. Miss Physical Fitness
  7. Miss Americana
  8. Kymberly Herrin
  9. Cole of California
  10. The Bikini Book by Kelly Killoren Bensimon
  11. Cadole company
  12. breast girdle
  13. Warner
  14. skants
  15. push-up bra

منابع[ویرایش]

  1. Fashion shocker of '46: the naked belly button سانفرانسیسکو کرونیکل
  2. Bikini girls making waves وبگاه بی‌بی‌سی
  3. از بیکینی تا بورکینی • تاریخ پرفراز و نشیب لباس شنای زنان دویچه‌وله فارسی
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Agrawala, P.K. (1983). Goddesses in Ancient India (first ed.). Atlantic Highlands, N.J.: Humanities Press. p. 12. ISBN 0-391-02960-6.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ Kathryn Westcott, "The Bikini: Not a brief affair", BBC News, June 5, 2006
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ "Bikini Introduced". A&E Television Networks. Retrieved September 17, 2008.
  7. Cocozza, Paula (June 10, 2006). "A little piece of history". The Guardian. UK. Archived from the original on September 27, 2008. Retrieved September 17, 2008.
  8. "Marshallese-English Dictionary - Place Name Index". www.trussel2.com. Retrieved July 23, 2016.
  9. "Anatomy of an A-Bomb Test, 1946". Life. October 31, 2012. Retrieved November 21, 2012. In July 1946, the United States conducted two atomic tests at Bikini Atoll in the Pacific.
  10. "The History of the Bikini". Time. July 3, 2009. Retrieved August 20, 2013.
  11. "Tiny Swimsuit That Rocked the World: A History of the Bikini". Randomhistory.com. May 1, 2007. Retrieved December 3, 2011.
  12. Brij V. Lal; Kate Fortune (2000). The Pacific Islands: an Encyclopedia. University of Hawaii Press. p. 259. ISBN 978-0-8248-2265-1. Retrieved July 5, 2011.
  13. Ruth Foster (June 2007). Nonfiction Reading Comprehension: Social Studies, Grade 5. Teacher Created Resources. p. 130. ISBN 978-1-4206-8030-0. Retrieved July 5, 2011.
  14. Gold, David L. (2009). Studies in Etymology and Etiology. Universidad de Alicante. pp. 100–101. ISBN 84-7908-517-7.
  15. Alac, Patrik (2012). Bikini Story. Parkstone International. p. 68. ISBN 1-78042-951-7.
  16. Gurmit Singh; Ishtla Singh (2013). The History of English. Routledge. pp. 13–14. ISBN 978-1-4441-1924-4.
  17. William Safire, No Uncertain Terms, page 291, Simon & Schuster, 2003, شابک ‎۰-۷۴۳۲-۴۹۵۵-۰
  18. Trish Donnally, ""Inis" Are In", San Francisco Chronicle, May 18, 1999
  19. Blake, Barry J. (2007). Playing with Words: Humour in the English Language. Equinox. p. 59. ISBN 1-84553-330-5.
  20. "The Language Report: The ultimate record of what we're saying and how we're saying it بایگانی‌شده در اکتبر ۵, ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine", Science News (from Article Archive), August 7, 2004
  21. "15 Words You Had No Idea Used To Be Brand Names | Bikini". Business Insider. Retrieved May 8, 2016.
  22. "Boom and Bust: The nuclear age and the bikini age وبگاه ایندیپندنت
  23. تاریخچه بیکینی
  24. تکه‌ای از تاریخ وبگاه گاردین
  25. Michele Bernadini: The First Bikini Bikini Science
  26. fr:Maillot de bain brésilien دانشنامه ویکی‌پدیا
  27. Lucy Goodison and Christine Morris, Ancient Goddesses: The Myths and the Evidence, page 46, University of Wisconsin Press, 1998, شابک ‎۹۷۸-۰-۲۹۹-۱۶۳۲۰-۴
  28. James, Peter J.; Thorpe, I. J.; Thorpe, Nick (1994). Ancient Inventions. Ballantine Books. p. 279. ISBN 0-345-40102-6.
  29. "Villa Romana del Casale". Val di Noto. Retrieved August 29, 2013.
  30. Guttmann, Allen (1991). Women's Sports: A History. Columbia University Press. p. 38. ISBN 0-231-06957-X.
  31. "Villa Romana del Casale". World Heritage Sites. Archived from the original on December 23, 2008. Retrieved March 7, 2015.
  32. "Pompeian Households: Image Gallery". The Stoa Consortium, Center for Hellenic Studies, Harvard University. Retrieved March 7, 2015.
  33. "Stoa Image Gallery". The Stoa Consortium, Center for Hellenic Studies, Harvard University. Retrieved March 7, 2015.
  34. Penelope M. Allison. "Pompeian Households: Information concerning the rooms in Casa della Venere in Bikini". Retrieved March 7, 2015.
  35. Beard, Mary; Henderson, John (2001). Classical Art. Oxford University Press. p. 116. ISBN 0-19-284237-4.
  36. MacDougall, Elisabeth B.; Feemster, Wilhelmina Mary (1979). Ancient Roman Gardens. Dumbarton Oaks. p. 38. ISBN 0-88402-100-9.
  37. Claudia B. Kidwell, Women's Bathing and Swimming Costume in the United States, Smithsonian Institution Press, City of Washington, 1968
  38. Liz Conor, The spectacular modern woman: feminine visibility in the 1920s, page 152, Indiana University Press, 2004, شابک ‎۰-۲۵۳-۳۴۳۹۱-۷
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ ۳۹٫۲ ۳۹٫۳ Hoover, Elizabeth D. (July 5, 2006). "60 Years of Bikinis". American Heritage Inc. Archived from the original on September 9, 2007. Retrieved November 13, 2007.
  40. Sydelle, John. "The Swimsuit Industry". The Houston Chronicle. Retrieved August 29, 2013.
  41. Kadolph, Sara J. & Langford, Anna L. (2001). Textiles (9 ed.). Prentice Hall. ISBN 0-13-025443-6.
  42. R. Turner Wilcox, The Mode in Costume, page 424, Courier Corporation, 2008, شابک ‎۹۷۸-۰-۴۸۶-۴۶۸۲۰-۴
  43. Bronwyn Labrum, Fiona McKergow and Stephanie Gibson, Looking Flash, page 166, Auckland University Press, 2007, شابک ‎۹۷۸-۱-۸۶۹۴۰-۳۹۷-۳
  44. History of Sex in Cinema:The Greatest and Most Influential Sexual Films and Scenes
  45. Claudia Mitchell; Jacqueline Reid-Walsh (2008). Girl Culture: Studying girl culture: a readers' guide Volume 1 of Girl Culture: An Encyclopedia. ABC-CLIO. pp. 434–435. ISBN 978-0-313-33909-7.
  46. Sandhu, David (August 4, 2003). "Nottingham: Bathed in nostalgia". The Telegraph. London.
  47. "World War II". The Price of Freedom: Americans at War. Smithsonian Institution. Retrieved August 30, 2013.
  48. ۴۸٫۰ ۴۸٫۱ ۴۸٫۲ "Bikini introduced - Jul 05, 1946 - HISTORY.com". HISTORY.com. Retrieved 16 May 2018.
  49. "Bikini". Fashion Encyclopedia. Retrieved August 30, 2013.
  50. ۵۰٫۰ ۵۰٫۱ ۵۰٫۲ Tim Gunn, Tim Gunn's Fashion Bible: The Fascinating History of Everything in Your Closet, page 25, Simon and Schuster, 2013, ISBN 978-1-4516-4386-2
  51. Patrik Alac, Bikini Story, page 31, Parkstone International, 2012, ISBN 978-1-78042-951-9
  52. Claudia Mitchell and Jacqueline Reid-Walsh, Girl Culture: An Encyclopedia (vol. 1), page 182, Greenwood Publishing Group, 2007, ISBN 978-0-313-08444-7
  53. Rod E. Keays, The Naturally Good Man, page 109, Trafford Publishing, 2012, ISBN 978-1-4669-1924-2
  54. James Gilbert Ryan and Leonard C. Schlup, Historical Dictionary of the 1940s, page 50, M.E. Sharpe, 2006, ISBN 978-0-7656-2107-8
  55. Bobby Mercer, ManVentions, page 194, Adams Media, 2011, ISBN 978-1-4405-1074-8
  56. Kelly Killoren Bensimon, The Bikini Book, page 18, Thames & Hudson, 2006, ISBN 978-0-500-51316-3
  57. Adam Sage, "Happy birthday: the 'shocking and immoral' bikini hits 60", تایمز, April 16, 2006
  58. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام femmes وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  59. Wiesner, Maria (5 July 2016). "70 Jahre Bikini: Vier Dreiecke und etwas Schnur". FAZ.NET (به آلمانی). Retrieved 17 May 2018.
  60. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام navy وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  61. Alac, Patrik (2012). Bikini Story. New York: Parkstone International. p. 72. ISBN 978-1-78042-951-9.
  62. Rosebush, Judson. "Michele Bernadini: The First Bikini". Bikini Science. Archived from the original on September 27, 2007. Retrieved September 19, 2007.
  63. Paula Cocozza, "A little piece of history", گاردین, June 10, 2006
  64. The Bikini Turns 60 بایگانی‌شده در سپتامبر ۹, ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine, 1946 to 2006: 60 Years of Bikini Bathing Beauties, Lilith E-Zine
  65. ۶۵٫۰ ۶۵٫۱ Judson Rosebush, "1945–1950: The Very First Bikini". Bikini Science. Archived from the original on June 27, 2012. Retrieved November 25, 2012.
  66. Mitchell, Claudia A.; Reid-Walsh, Jacqueline (2008). Girl Culture an Encyclopedia. Westport, Connecticut: Greenwood Press. p. 82. ISBN 978-0-313-08444-7.
  67. Weisgall, Jonathan (1994), Operation Crossroads: The Atomic Tests at Bikini Atoll, pages 264–265, Naval Institute Press, ISBN 978-1-55750-919-2
  68. Valerie Steele, Encyclopedia of Clothing and Fashion, page 253, Charles Scribner's Sons, 2005, ISBN 0-684-31397-9
  69. ۶۹٫۰ ۶۹٫۱ Laura Grae Kilborn, "The Marketing Of Female Athletes", The Denver Post, August 11, 1998
  70. Gertrud Pfister and Mari Kristin Sisjord, Gender and Sport: Changes and Challenges, page 142, Waxmann Verlag, 2013, ISBN 978-3-8309-7873-2
  71. Harvey S. Wiener, Total swimming, page 125, Simon and Schuster, 1981, ISBN 978-0-671-42807-5
  72. Barry Wilner, Art Seiden, Sam Freas, and Dan Helms, Swimming, page 12, Raintree Steck-Vaughn, 1996, ISBN 978-0-8114-6596-0
  73. David Maraniss, Rome 1960: The Olympics That Changed the World, page 75, Simon and Schuster, 2008, ISBN 978-1-4391-0267-1
  74. "Here's Why the USA Women's Volleyball Team Refuses to Stop Wearing Bikinis". August 11, 2016.
  75. ۷۵٫۰ ۷۵٫۱ "Aussies opt for bikini cover-up". BBC News. January 5, 2000.
  76. "Bikini blues – Beach volleyball makes the swimsuit standard". CNN. Archived from the original on August 9, 2015.
  77. ۷۷٫۰ ۷۷٫۱ ۷۷٫۲ ۷۷٫۳ ۷۷٫۴ ۷۷٫۵ ۷۷٫۶ ۷۷٫۷ Patrice A. Oppliger, Girls Gone Skank: The Sexualization of Girls in American Culture, page 182-4, McFarland, 2008, ISBN 978-0-7864-8650-2
  78. ۷۸٫۰ ۷۸٫۱ ۷۸٫۲ ۷۸٫۳ Mary Zeiss Stange, Carol K. Oyster and Jane E. Sloan (ed.), Encyclopedia of Women in Today's World (Volume 1), page 134, SAGE, 2011, ISBN 978-1-4129-7685-5
  79. Stuff Writer, "Beach volleyball a popular spectator sport", ESPN, August 16, 2004
  80. "Beach volleyball's bikini cheerleaders stir up a storm". NBC sports. August 17, 2004. Archived from the original on March 17, 2008. Retrieved March 12, 2008.
  81. "Beach Volleyball". Australian Broadcasting Corporation. Archived from the original on April 19, 2010.
  82. Associated Press, In Doha, beach volleyball bikinis create cultural clash, Ynet News, March 12, 2006. Retrieved March 12, 2008.
  83. "Beach volleyball but not beach weather: Aussies lose close match as cold bites". The Canberra Times. July 29, 2012. Retrieved August 1, 2012.
  84. "London 2012 Olympics: female beach volleyball players permitted to wear less revealing uniforms". The Daily Telegraph. March 27, 2012. Retrieved August 1, 2012.
  85. ۸۵٫۰ ۸۵٫۱ "Olympic Uniforms: Less Clothing Means Better Results". ABC News. 2008-08-18.
  86. "Here's Why the USA Women's Volleyball Team Refuses to Stop Wearing Bikinis". ijr.com. Retrieved December 15, 2017.
  87. Jenny McAsey (June 5, 2008). "Natalie Cook defends bikini". Herald Sun. Archived from the original on September 8, 2008.
  88. ۸۸٫۰ ۸۸٫۱ Jeanne Moos, "Bikini blues – Beach volleyball makes the swimsuit standard", CNN, Jan 13, 1999
  89. "Olympic briefs". The Guardian. August 17, 2004. Retrieved August 18, 2013.
  90. Bissell, Kimberly; Andera Duke (2007). "Bump, Set, Spike: An Analysis of Commentary". Journal of Promotion Management. 13 (1–2): 35–53. doi:10.1300/J057v13n01_04.
  91. Gray, Emma (August 2, 2012). "Beach Volleyball Photos Focus On Women's Body Parts -- Not Their Athletic Skills". The Huffington Post. Retrieved August 17, 2013.
  92. JG Daddario and BJ Wigley, "Gender Marking and Racial Stereotyping at the 2004 Athens Games", Journal of Sports Media (vol 2), University of Nebraska Press, 2007
  93. Schofield, Brian (July 20, 2008). "Denise Johns: There is more to beach volleyball than girls in bikinis". The Sunday Times. London. Retrieved May 4, 2015.
  94. ۹۴٫۰ ۹۴٫۱ Maria R. Lowe, Women of Steel: Female Bodybuilders and the Struggle for Self-definition, page 57, NYU Press, 1998, ISBN 978-0-8147-5094-0
  95. Sarah Grogan, Body Image: Understanding Body Dissatisfaction in Men, Women and Children, page 63, Routledge, 2007, ISBN 978-1-134-24567-3
  96. Tanya Bunsell, Strong and hard women: an ethnography of female body building, Routledge, 2013, ISBN 978-1-136-25085-9
  97. Francois Fortin, Sports: The Complete Visual Reference, page 360, Québec Amerique, 1996, ISBN 9782764408971
  98. Staff Correspondent, "Hype Hopes Today's Olympians need more than athletic prowess to win gold", Fort Worth Star-Telegram, August 6, 2000
  99. Anne Marie Balsamo, Technologies of the gendered body, page 46, Duke University Press, 1996, ISBN 0-8223-1698-6
  100. "No bikinis for beach volleyball players". News.com.au. August 31, 2007. Archived from the original on December 28, 2007. Retrieved March 12, 2008.
  101. "Unveiling the spirit of the sporting women". The Economic Times. December 1, 2006.
  102. "Top 10 Best Summer Bikinis". thesurfchannel.com. Archived from the original on March 17, 2015. Retrieved March 29, 2015.
  103. Andrea McCloud, The Girl's Guide to Surfing, page 52, Chronicle Books, 2011, ISBN 978-1-4521-0898-8
  104. Matt Warshaw, The History of Surfing, page 417, Chronicle Books, 2011, ISBN 978-1-4521-0094-4
  105. Douglas Booth, Australian Beach Cultures: The History of Sun, Sand and Surf, page 139, Routledge, 2012, ISBN 978-1-136-33847-2
  106. Mark Stranger, Surfing Life: Surface, Substructure and the Commodification of the Sublime, page 40, Ashgate Publishing, Ltd. , 2011, ISBN 978-0-7546-7443-6
  107. Christine Schmidt, The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk, pages 19, 49-51, Bloomsbury Academic, 2012, ISBN 978-0-85785-123-9
  108. Nicola Yelland, Gender in Early Childhood, page 67, Routledge, 2002, ISBN 978-1-134-73518-1
  109. Claudia Mitchell, Jacqueline Reid-Walsh, Girl Culture: Studying girl culture: a readers' guide, page 183, ABC-CLIO, 2008, شابک ‎۹۷۸-۰-۳۱۳-۳۳۹۰۹-۷
  110. ۱۱۰٫۰ ۱۱۰٫۱ ۱۱۰٫۲ Turner, Julia (May 31, 2011). "A Brief History of the Bikini: How the tiny swimsuit conquered America". Slate. Retrieved August 15, 2013.
  111. Charlote Williamson and Maggie Davis, 101 Things to Buy Before You Die, page 14, New Holland Publishers, 2007, شابک ‎۹۷۸-۱-۸۴۵۳۷-۸۸۵-۱
  112. Don Johnson, Body: Recovering Our Sensual Wisdom, page 102, North Atlantic Books, 1992, شابک ‎۹۷۸-۱-۵۵۶۴۳-۱۴۴-۹
  113. The Bikini turns 60! from the Lilith Gallery of Toronto. Retrieved February 9, 2009.
  114. Alex Kuczynski, "Looking for Health News? A Bikini Belly? There's More to Read", The New York Times, June 21, 2001
  115. Jennifer Nicole Lee, "Get A Bikini-Worthy Body", CBS News, Feb 1, February 1, 2007
  116. Stuart B. Chirls, "Americans head for the water – in, on and under", Daily News Record, July 31, 1989
  117. ۱۱۷٫۰ ۱۱۷٫۱ Claudia Mitchell and Jacqueline Reid-Walsh, Girl Culture: An Encyclopedia (Vol. 1), page 183, Greenwood Publishing Group, 2007, شابک ‎۹۷۸-۰-۳۱۳-۰۸۴۴۴-۷
  118. Jacklyn Zeman, Jackie Zeman's Beauty on the Go, page 70, Simon and Schuster, 1986, شابک ‎۹۷۸-۰-۶۷۱-۵۴۳۲۶-۶
  119. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام menkes وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  120. "Stop wearing bikinis after 47? Survey finds age a factor in fashion". Today.com. May 13, 2011. Retrieved August 15, 2013.
  121. Lesley Kennedy, "Are You Too Old to Rock a Bikini? بایگانی‌شده در فوریه ۲۲, ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine", More, March 13, 2011
  122. Alison J. Carter, Underwear: The Fashion History, page 111, Batsford, 1992, شابک ‎۹۷۸-۰-۷۱۳۴-۶۲۲۲-۷
  123. Shaun Cole, The Story of Men's Underwear, pages 90-93, Parkstone International, 2012, شابک ‎۹۷۸-۱-۷۸۰۴۲-۸۸۲-۶
  124. "The History of Underwear". Boxerbriefs.com. Archived from the original on August 18, 2013. Retrieved August 15, 2013.
  125. Jennifer Craik, The Face of Fashion: Cultural Studies in Fashion, page 133, Routledge, 1993, شابک ‎۹۷۸-۱-۱۳۴-۹۴۰۵۶-۱
  126. Christine Schmid, The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk, page 6, A&C Black, 2013, شابک ‎۹۷۸-۰-۸۵۷۸۵-۱۲۴-۶
  127. Dan Parker, The Bathing Suit: Christian Liberty Or Secular Idolatry, page 170, Xulon Press, 2003, شابک ‎۹۷۸-۱-۵۹۱۶۰-۷۵۳-۳
  128. Muriel Barbier, Shazia Boucher, The Story of Lingerie, page 139, Parkstone International, 2012, شابک ‎۹۷۸-۱-۷۸۰۴۲-۹۷۰-۰
  129. ۱۲۹٫۰ ۱۲۹٫۱ ۱۲۹٫۲ Anthony Napoleon, Awakening Beauty", page 130, Virtualbookworm Publishing, 2003, شابک ‎۹۷۸-۱-۵۸۹۳۹-۳۷۸-۳
  130. ۱۳۰٫۰ ۱۳۰٫۱ ۱۳۰٫۲ ۱۳۰٫۳ Daniel Delis Hill, As Seen in Vogue: A Century of American Fashion in Advertising, page 158, Texas Tech University Press, 2007, شابک ‎۹۷۸-۰-۸۹۶۷۲-۶۱۶-۱
  131. Lisa Cole, Lingerie, the Foundation of a Woman's Life, page 45, Choice Publications, 2005, شابک ‎۹۷۸-۰-۹۷۱۱۸۰۳-۴-۵
  132. ۱۳۲٫۰ ۱۳۲٫۱ Christine Schmidt, The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk, page 19, Bloomsbury Academic, 2012, شابک ‎۰-۸۵۷۸۵-۱۲۳-۳
  133. Christine Schmid, The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk, page 102, A&C Black, 2013, شابک ‎۹۷۸-۰-۸۵۷۸۵-۱۲۴-۶
  134. Leslie Dunton-Downer, The English is Coming!: How One Language is Sweeping the World, Simon and Schuster, 2010, شابک ‎۹۷۸-۱-۴۳۹۱-۷۶۷۲-۶
  135. Staff Reporter, "Blackpool Council considers 'mankini' outfit ban", BBC, November 21, 2014
  136. ۱۳۶٫۰ ۱۳۶٫۱ Helen Bickmore; Milady's Hair Removal Techniques: A Comprehensive Manual; Thomson Delmar Learning; 2003; شابک ‎۱-۴۰۱۸-۱۵۵۵-۳
  137. ۱۳۷٫۰ ۱۳۷٫۱ "Different Types of Bikini Wax and Application Techniques". Essortment. Archived from the original on December 25, 2013. Retrieved May 9, 2013.
  138. ۱۳۸٫۰ ۱۳۸٫۱ "Brazilian bikini wax". Brazilian Bikinis. Retrieved May 9, 2013.
  139. Grey, Maggie. "Basic Pubic Hairstyles". The Landing Strip. Retrieved June 13, 2014.
  140. ۱۴۰٫۰ ۱۴۰٫۱ Salinger, Eve (2005). The Complete Idiot's Guide to Pleasing Your Woman. New York: Alpha Books/Penguin Group. p. 196. ISBN 1-59257-464-5.
  141. Boston Women's Health Book Collective, The (2005). Our Bodies, Ourselves: A New Edition for a New Era (35th anniversary ed.). New York: Touchstone/Simon & Schuster. p. 4. ISBN 0-7432-5611-5.
  142. Hiscock, Jane; Frances Lovett (2004). Beauty Therapy (2nd ed.). Oxford, UK: Heinemann Educational Publishers. p. 325. ISBN 0-435-45102-2. Retrieved May 9, 2013.
  143. Latour, Stephanie (2002). Erotic Review's Bedside Companion: An ABC of Delightful Depravity. Anova Books. p. 25. ISBN 978-1-84411-002-5. Retrieved May 9, 2013. Salons offer a choice of waxing styles for women, including the widely renowned Brazilian or Mohican for those concerned not to reveal a single stray pube in the inciest, winciest beachwear, while The Hollywood denotes the full monty.
  144. ۱۴۴٫۰ ۱۴۴٫۱ ۱۴۴٫۲ Heinz Tschachler, Maureen Devine, Michael Draxlbauer; The EmBodyment of American Culture; pp 61–62; LIT Verlag, Berlin-Hamburg-Münster; 2003; شابک ‎۳-۸۲۵۸-۶۷۶۲-۵.
  145. David L. Hanlon, Geoffrey Miles White, Voyaging Through the Contemporary Pacific, page 99, Rowman & Littlefield, 2000, شابک ‎۰۷۴۲۵۰۰۴۵۴
  146. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام heinz وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  147. Milady, Milady Standard Cosmetology 2012, page 22, Cengage Learning, 2011, شابک ‎۱۴۳۹۰۵۹۳۰۶
  148. Taylor, Angela (October 17, 1969). "Tan-Through Fabric Lets Sun Shine In". نیویورک تایمز. p. 55.
  149. "Scorecard: No nudes is good news". اسپورتس ایلوستریتد. September 1, 1969. Archived from the original on October 12, 2013. Retrieved April 15, 2015.
  150. "Health effects of UV radiation". WHO. Retrieved March 7, 2015.
  151. Kanavy HE, Gerstenblith MR (December 2011). "Ultraviolet radiation and melanoma". Semin Cutan Med Surg. 30 (4): 222–228. doi:10.1016/j.sder.2011.08.003. PMID 22123420.
  152. M.C.B. Hughes; G.M. Williams; P. Baker; A.C. Green (June 4, 2013). "Sunscreen and Prevention of Skin Aging". Annals of Internal Medicine. 158 (11): 781–790. doi:10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00002.
  153. Burnett M.E. , Wang S.Q. (April 2011). "Current sunscreen controversies: a critical review". Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine. 27 (2): 58–67. doi:10.1111/j.1600-0781.2011.00557.x. PMID 21392107.

پیوند به بیرون[ویرایش]