پرش به محتوا

کرم ضدآفتاب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کرم ضدآفتاب
دید استفاده از کرم ضدآفتاب با دوربین فرابنفش

کِرِم‌های ضدآفتاب‌ که معمولاً با نام کِرِم آفتاب هم شناخته می‌شوند موادی هستند که با مالیدن آن‌ها بر روی سطح پوست، از آن در برابر اثرات مضر نور آفتاب محافظت می‌کنند و جهت جلوگیری از آفتاب‌زدگی استفاده می‌شود. کِرِم‌های ضدآفتاب می‌تواند به صورت لوسیون، اسپری، ژل، یا دیگر داروهای موضعی وجود داشته باشد این مواد با فرمول‌های گوناگونی ساخته می‌شوند و اگر درست مصرف شوند می‌توانند تا اندازه زیادی جلوی تأثیر پرتو فرابنفش آفتاب و اثرات منفی آن برپوست را بگیرند.

سازمان‌های پزشکی در ایالات متحده آمریکا از جمله انجمن سرطان آمریکا توصیه به استفاده از کرم‌های ضدآفتاب به دلیل کمک به پیشگیری از کارسینوم سلول سنگفرشی نموده‌اند.[۱] این در حالی است که برخی مشتقات به کار رفته در ترکیب کرم‌های ضدآفتاب از جمله اکسی‌بنزون و غیره، تأثیرات مخربی بر محیط زیست دریایی و آبزیان دارند و برای همین در ژانویه ۲۰۲۰ کشور پالائو به عنوان نخستین کشور اقدام‌کننده برای نجات مرجان‌ها و آب‌سنگ مرجانی که از جاذبه‌های گردشگری این کشور به‌شمار می‌روند استفاده از هرگونه کرم‌های ضدآفتاب را ممنوع اعلام کرده‌است.[۲]

پیشینه

[ویرایش]

نخستین ضدآفتاب را یک شیمیدان استرالیایی به نام میلتون بلیک در سال ۱۹۳۲ (میلادی) ساخت.[۳] کرم ضدآفتاب نخستین بار به صورت گسترده در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفت. در آن زمان ارتش ایالات متحده مواد گوناگون را برای جلوگیری از سوختگی با نور آفتاب آزمایش می‌کرد.[۴][۵][۶][۷]

تصویر سمت چپ: استفاده از کرم ضدآفتاب فقط در نیمه سمت چپ چهره
تصویر سمت راست: در نمایش پرتوگرافی UV سمت چپ چهره همان بخشی است که در آن از کرم ضدآفتاب استفاده گردید

اثر نور آفتاب

[ویرایش]

نور آفتاب از طول موج‌های متفاوتی تشکیل شده‌است. پرتو فرابنفش طول موج خاصی از نور خورشید است که خود به دو قسمت A و B تقسیم می‌شود که هر دو آن‌ها برای پوست زیان‌بار هستند. پرتو فرابنفش گونه B در صورت تماس با پوست بر روی لایه خارجی پوست که اپیدرم نام دارد تأثیر می‌گذارد و باعث ایجاد آفتاب‌سوختگی می‌شود. این گونه از پرتو آفتاب نمی‌تواند از شیشه عبور کند و در نتیجه وقتی پنجره‌ها بسته باشند توسط شیشه جذب شده و وارد اتاق نمی‌شود.[نیازمند منبع]

نوع دیگر پرتو فرابنفش یعنی A به نواحی عمقی‌تر پوست نفوذ می‌کند و می‌تواند باعث آسیب‌های شدیدتری در پوست شود علاوه براینکه از شیشه هم عبور می‌کند. برای همین در یک اتاق با پنجره‌های بسته هم وجود دارد.

هم گونه A و هم گونه B با شکستن کلاژن پوست، ساخت رادیکال‌های آزاد و مهار سازوکارهای ترمیم پوست، می‌توانند باعث ایجاد کک‌ومک، چروک و از همه مهم‌تر سرطان پوست شوند.[نیازمند منبع]

چگونه می‌توان از تأثیرات مخرب نور خورشید جلوگیری کرد؟

[ویرایش]

نور خورشید پرتوهای نامرئی فرابنفش را به زمین ارسال می‌کند که این پرتوها می‌توانند باعث آسیب رساندن به پوست شوند به همین دلیل باید از پوست در برابر نور خورشید محافظت کرد. مطمئن‌ترین روش برای محافظت از پوست اجتناب از قرار گرفتن در معرض نور آفتاب است. تا حد امکان در ساعاتی خورشید در وسط آسمان است از بیرون رفتن خودداری کنید. در برخی از نواحی جغرافیایی نور خورشید مستقیم تر می‌تابد و شما در ساحل، استخرهای روباز، دریاچه‌ها، اقیانوس، محیط‌های سرباز و حتی در برف بیشتر دچار آفتاب سوختگی خواهید شد. اگر در این محیط‌ها قرار دارید و از پوست خود محافظت نکرده‌اید احتمال آفتاب سوختگی پوست افزایش خواهد یافت. در صورتی که مجبور هستید بیرون بروید باید از نکات مرتبط با حفظ سلامت پوست پیروی کنید.

انواع ضدآفتاب

[ویرایش]

ضدآفتاب یکی از مهمترین مراقبت‌های پوستی است که برای محافظت از پوست در برابر آفتاب و اشعه مضر UV ضروری است. هنگام انتخاب یک محصول ضدآفتاب، مهم است که انواع مختلفی که در دسترس هستند را در نظر بگیرید. در ادامه، به برخی از انواع رایج ضدآفتاب می‌پردازیم:

  1. ضدآفتاب شیمیایی (Chemical Sunscreens): این نوع ضدآفتاب از ترکیبات شیمیایی مانند آووبنزون، اکسی بنزون و اکسی نیترات استفاده می‌کند. این ترکیبات با جذب اشعه UV تبدیل به گرما می‌شوند و پوست را از اثر مضر اشعه محافظت می‌کنند.
  2. ضدآفتاب فیزیکی (Physical Sunscreens): این نوع ضدآفتاب از ترکیباتی مانند دیوتوم اکسید تیتانیوم و اکسید روی استفاده می‌کند. آن‌ها به عنوان یک لایه محافظ روی پوست قرار می‌گیرند و اشعه UV را با انعکاس یا پراکنش مستقیم از پوست دفع می‌کنند.
  3. ضدآفتاب فیزیکی و شیمیایی (Physical-Chemical Sunscreens): این نوع ضدآفتاب ترکیبی، از ترکیبات شیمیایی و فیزیکی استفاده می‌کند. مثالی از آن آووبنزون به عنوان ماده شیمیایی و اکسید روی به عنوان ماده فیزیکی است.
  4. ضدآفتاب معدنی (Mineral Sunscreens): این نوع ضدآفتاب محصولی است که تنها از ترکیبات معدنی مانند دیوتوم اکسید تیتانیوم و اکسید روی استفاده می‌کند. ضدآفتاب‌های معدنی به عنوان ضدآفتاب طبیعی شناخته می‌شوند و برای پوست حساس می‌توانند مناسب باشند.

این تقسیم‌بندی‌ تنها چند نمونه از انواع ضدآفتاب هستند و هر کدام از آن‌ها ممکن است ویژگی‌ها و مزایای خاص خود را داشته باشند. همچنین، برای انتخاب مناسب‌ترین ضدآفتاب برای پوست خود، به عواملی مانند نوع پوست، فصل سال، میزان فعالیت در فضای باز و سایر نیازهای شخصیتان توجه کنید. [۸]

اثرات ضدآفتاب‌ها

[ویرایش]

ضدآفتاب‌ها از خواص شیمیایی (جذب پرتو) یا فیزیکی (مسدود کردن پرتو) برای جلوگیری از نفوذ پرتو A و B آفتاب به پوست استفاده می‌کنند. توان آن‌ها در محافظت از نور آفتاب با واحد SPF (Sun Protection factor) بیان می‌شود.

معیارهای کارایی ضدآفتاب

[ویرایش]

فاکتور محافظتی خورشید (SPF): استاندارد UVB

[ویرایش]

SPF یک معیار نسبی از میزان انرژی خورشیدی (تابش UV) مورد نیاز برای ایجاد آفتاب‌سوختگی بر روی پوست محافظت‌شده در مقایسه با پوست محافظت‌نشده است. این فاکتور عمدتاً نشان‌دهنده میزان محافظت در برابر UVB است.[۹]

SPF به زمان قرار گرفتن در معرض نور خورشید مرتبط نیست. این باور که SPF 15 به فرد اجازه می‌دهد 15 برابر بیشتر در آفتاب بماند، نادرست است. میزان انرژی خورشیدی دریافتی به شدت تابش (زمان روز، موقعیت جغرافیایی) بستگی دارد، نه فقط به مدت زمان. برای مثال، یک ساعت قرار گرفتن در معرض آفتاب صبح ممکن است معادل 15 دقیقه در اواسط روز باشد.[۱۰]

افزایش محافظت خطی نیست. SPF 15 حدود 93% از پرتوهای UVB را فیلتر می‌کند، SPF 30 حدود 97%، SPF 50 حدود 98% و SPF 100 حدود 99% را فیلتر می‌کند. آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD) استفاده از حداقل SPF 30 را توصیه می‌کند.[۱۱]

محافظت طیف‌گسترده: ضرورت مقابله با UVA

[ویرایش]

یک ضدآفتاب «طیف‌گسترده» (Broad-Spectrum) از پوست در برابر هر دو پرتو UVA و UVB محافظت می‌کند. ضدآفتاب‌های اولیه فقط در برابر UVB محافظت می‌کردند؛ افزودن فیلترهای UVA پس از درک خطرات آن، یک پیشرفت بزرگ بود.[۱۲]

پرتوهای UVA عامل اصلی چین و چروک، افتادگی و سایر علائم پیری نوری هستند و همچنین نقش مهمی در ایجاد سرطان پوست دارند. قرار گرفتن در معرض هر دو پرتو UVA و UVB بدون محافظت، به DNA سلول‌های پوست آسیب می‌رساند.[۱۳]

در ایالات متحده، یک محصول برای اینکه بتواند برچسب «طیف‌گسترده» داشته باشد، باید یک آزمون خاص FDA را پشت سر بگذارد. فقط محصولات طیف‌گسترده با SPF 15 یا بالاتر می‌توانند ادعا کنند که خطر سرطان پوست و پیری زودرس پوست را کاهش می‌دهند.[۱۴]

سیستم PA+: کمی‌سازی محافظت در برابر UVA

[ویرایش]

سیستم «درجه محافظت از UVA» (PA) در ژاپن توسعه یافت تا به مصرف‌کنندگان یک شاخص واضح و مشخص از سطح محافظت در برابر UVA ارائه دهد، چیزی که SPF به اندازه کافی آن را نشان نمی‌دهد.

این سیستم بر اساس آزمون «تیرگی پایدار رنگدانه» (PPD) است که میزان تابش UVA لازم برای ایجاد تیرگی پوست (برنزه شدن) را اندازه‌گیری می‌کند.[۱۵]

سطوح رتبه‌بندی:

[ویرایش]
  • PA+: مقداری محافظت در برابر UVA (PPD 2 تا 4).  
  • PA++: محافظت متوسط در برابر UVA (PPD 4 تا 8).  
  • PA+++: محافظت بالا در برابر UVA (PPD 8 تا 16).  
  • PA++++: محافظت بسیار بالا در برابر UVA (PPD 16 یا بالاتر).[۱۶]

این سیستم که در ژاپن آغاز شد، به طور گسترده در بسیاری از کشورهای آسیایی استفاده می‌شود و به طور فزاینده‌ای در سطح جهانی به عنوان روشی برتر برای اطلاع‌رسانی کارایی UVA به مصرف‌کنندگان شناخته می‌شود. این یک استاندارد برچسب‌گذاری الزامی در ایالات متحده یا اروپا نیست.[۱۷]

مقاومت در برابر آب: عملکرد تحت شرایط خاص

[ویرایش]

اصطلاحات «ضدآب» (waterproof) و «ضدتعریق» (sweatproof) توسط FDA ممنوع شده‌اند، زیرا ادعاهایی گمراه‌کننده هستند؛ همه ضدآفتاب‌ها در نهایت شسته می‌شوند.[۱۸]

محصولات می‌توانند با برچسب «مقاوم در برابر آب» (Water Resistant) برای 40 دقیقه یا 80 دقیقه عرضه شوند. این ادعا باید با آزمایش‌هایی تأیید شود که در آن افراد برای مدت زمان مشخصی در آب غوطه‌ور می‌شوند و پس از آن، محصول همچنان باید سطح محافظت SPF اعلام‌شده خود را ارائه دهد.[۱۹]

حتی با یک محصول مقاوم در برابر آب، استفاده مجدد بلافاصله پس از شنا، تعریق یا خشک کردن با حوله ضروری است.

خوبی استفاده

[ویرایش]
تصویر یک پسر که مادرش برای او کرم ضد آفتاب می مالد.

کرم‌های ضدآفتاب می‌توانند از ابتلا به عارضه ملانوما جلوگیری نمایند.[۲۰][۲۱][۲۲] همین‌طور می‌تواند در پیشگیری از کارسینوم سلول-سنگفرشی که گونه‌ای از سرطان‌های پوست می‌باشد مؤثر باشد.[۲۳] شواهد بسیار کمی هم از تأثیر کرم‌های ضدآفتاب در جلوگیری از سرطان سلول پایه‌ای وجود دارد[۲۴]نازک شدن لایه اوزون، خطر تأثیرات منفی اشعه‌های فرابنفش خورشید بر پوست را افزایش داده‌است. ضدآفتاب سد راه این اشعه‌ها می‌شود و احتمال آفتاب سوختگی را کاهش می‌دهد. برای همین توصیهٔ اول متخصصان پوست انتخاب یک کرم ضدآفتاب خوب و استفاده روزانه از آن است.[۲۵]

کرم‌های ضدآفتاب، حداکثر محافظت از لایه‌های پوستی شما را در برابر تشعشعات زیان بار خورشید (UVA و UVB) را انجام می‌دهند. این محصولات ضدآب و ضد تعریق هستند و بسیار با دوام بوده و ماندگاری طولانی مدت دارند. همچنین دارای پوشانندگی بالای پوست و در عین حال بافتی نرم و سبک هستند. این کرم‌ها به حفظ رطوبت لایه‌های پوست شما کمک می‌کنند و مانع از پیری زودرس آن می‌شوند.

منابع

[ویرایش]
  1. «What You Need To Know About Skin Cancer». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۷.
  2. "Palau is first country to ban 'reef toxic' sun cream". BBC. 1 January 2020.
  3. Rigel, Darrell S.; Weiss, Robert A.; Lim, Henry W.; Dover, Jeffrey S. (2004-01-30). Photoaging (به انگلیسی). CRC Press. ISBN 978-0-8247-5209-5.
  4. Lim, Henry W. "Quantum Leaps: New, Improved Sunscreens Have Arrived". The Skin Cancer Foundation. Archived from the original on April 14, 2012.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب (link)
  5. Rigel, Darrell S. (2004). Photoaging. Hoboken: Informa Healthcare. pp. 73–74. ISBN 978-0-8247-5209-5.
  6. Wang, Steven Q; Hu, Judy Y. "Challenges in Making an Effective Sunscreen". The Skin Cancer Foundation. Retrieved 2014-06-12.
  7. Maceachern WN, Jillson OF (January 1964). "A Practical Sunscreen— "Red Vet Pet"". Archives of Dermatology. 89 (1): 147–50. doi:10.1001/archderm.1964.01590250153027. PMID 14070829.
  8. M.S. Latha, MD,corresponding authora Jacintha Martis, MD,b V Shobha, MD,b Rutuja Sham Shinde,c Sudhakar Bangera, MD,d Binny Krishnankutty, MD,e Shantala Bellary, BDS,a Sunoj Varughese,a Prabhakar Rao,a and B.R. Naveen Kumar, MBBSa (ژانویه 2013). "Sunscreening Agents" (به انگلیسی).{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  9. Research, Center for Drug Evaluation and (2025-09-16). "Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun". FDA (به انگلیسی).
  10. Research, Center for Drug Evaluation and (2018-11-03). "Sun Protection Factor (SPF)". FDA (به انگلیسی).
  11. "How to Use Sunscreen | Sun Safety". www.cancer.org (به انگلیسی). Retrieved 2025-09-19.
  12. Foundation، Skin Cancer (۲۰۲۲-۰۷-۰۵). «How to Read a Sunscreen Label». The Skin Cancer Foundation (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۹.
  13. «UV Radiation». The Skin Cancer Foundation (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۹.
  14. «فروشگاه اینترنتی میلنو». ۲۰۲۲-۰۱-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۹.
  15. "What Does the PA+ Sunscreen Symbol Mean and Why It Matters?". Baie Botanique™ | Organic and Vegan Skincare (به انگلیسی). Retrieved 2025-09-19.
  16. «PA+++ Meaning in Sunscreen: What It Means & Why It Matters | Forest Essentials» (به انگلیسی). ۲۰۲۴-۱۰-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۹.
  17. "PA ++++ in Sunscreen: What It Means & Why It Matters". Colorescience (به انگلیسی). Retrieved 2025-09-19.
  18. Research, Center for Drug Evaluation and (2019-02-09). "Questions and Answers: FDA announces new requirements for over-the-counter (OTC) sunscreen products marketed in the U.S." FDA (به انگلیسی).
  19. "Top Waterproof Sunscreen and so much more". BU (به انگلیسی). 2022-11-02. Retrieved 2025-09-19.
  20. Kanavy HE, Gerstenblith MR (December 2011). "Ultraviolet radiation and melanoma". Semin Cutan Med Surg. 30 (4): 222–8. doi:10.1016/j.sder.2011.08.003. PMID 22123420.
  21. World Cancer Report 2014. World Health Organization. 2014. pp. Chapter 5.14. ISBN 9283204298.
  22. Azoury, SC; Lange, JR (October 2014). "Epidemiology, risk factors, prevention, and early detection of melanoma". The Surgical clinics of North America. 94 (5): 945–62, vii. doi:10.1016/j.suc.2014.07.013. PMID 25245960.
  23. Burnett M.E.; Wang S.Q. (April 2011). "Current sunscreen controversies: a critical review". Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine. 27 (2): 58–67. doi:10.1111/j.1600-0781.2011.00557.x. PMID 21392107.
  24. Kütting B, Drexler H (December 2010). "UV-induced skin cancer at workplace and evidence-based prevention". Int Arch Occup Environ Health. 83 (8): 843–54. doi:10.1007/s00420-010-0532-4. PMID 20414668.
  25. «انتخاب یک ضدآفتاب مناسب». فروشگاه اینترنتی تراست لوکس. ۲۰۲۱-۰۱-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۹.