شهرستان بهار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شهرستان بهار
چشم اندازی از نمای شهرستان
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان همدان
نام‌های پیشین باهار
شهرستان بهار بر ایران واقع شده‌است
شهرستان بهار
مردم
جمعیت ۱۲۰٬۵۹۱ نفر
مذهب شیعه
داده‌های دیگر
وبگاه سایت شهربهار
شهرها
شهر بهار، لالجین، مهاجران، صالح آباد
تعداد بخش‌ها
مرکزی، لالجین، صالح آباد

مختصات: ۳۴°۳۳′شمالی ۴۸°۱۶′شرقی / ۳۴٫۵۵°شمالی ۴۸٫۲۷°شرقی / 34.55; 48.27

شهرستان بهار با ۱۳۳۴ کیلومتر مربع وسعت و متوسط ارتفاع ۱۷۳۵ متر از سطح دریا در غرب استان همدان به مرکزیت شهر بهار، یکی از شهرستان‌های نه‌گانه استان همدان و جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۱۲۳٬۸۶۹ تن بوده‌است. این شهرستان شامل سه بخش مرکزی، لالجین و صالح‌آباد است.

شهرستان بهار از نظر طبیعی دارای آب و هوای معتدل و کوهستانی بوده، رژیم بارندگی آن از تیپ اقلیم مدیترانه‌ای است. شهر بهار مرکز شهرستان بهار است (قبل از شهرستان شدن بهار یعنی ۱۳۷۲ بخش سیمینه‌رود به مرکزیت شهر بهار یکی از بخش‌های شهرستان همدان محسوب می‌شد) مرکز این شهرستان یعنی شهر بهار در پانزده کیلومتری شمال غرب شهرهمدان (مرکز استان همدان) واقع است.

این شهرستان که شامل سه بخش ۱- بخش مرکزی به مرکزیت شهر بهار، ۲- بخش لالجین به مرکزیت شهر لالجین و ۳- بخش صالح آباد به مرکزیت شهر صالح آباد است. دهستان‌های این شهرستان عبارت از شش دهستان است ۱- دهستان سیمینه رود به مرکزیت ۲- دهستان آبرومند به از توابع بخش مرکزی بهار، ۳- دهستان سفال گران ۴ - دهستان مهاجران از توابع بخش لالجین ۵- دهستان صالح آباد ۶- دهستان دیمکاران از توابع بخش صالح آباد می باشد.

پیشینه تاریخی بهار[ویرایش]

شهر بهار یکی از شهرهای استان همدان و در پانزده کیلومتری شمال شهر همدان قرار دارد. تانیم قرن اخیر قصبه‌ای معتبر و مرکز بخش سیمینه‌رود بود. حمدالله مستوفی در ذیل همدان غیرمستقیم از منطقهٔ بهار و توابع آن به‌اضافه قسمتی دیگر از اراضی مجاور شهر همدان از ناحیه فریوار نام برده‌است. اصطلاح فریوار در قرن پنجم هـ.ق. از زبان راوندی آمده‌است.[۱]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

خانه قدیمی در روستای پرلوک

شهرستان: بهار: شامل:

* نقاط شهری: بهار، لالجین، مهاجران، صالح آباد

شهرستان بهار یکی از شهرستان‌های نه گانهٔ استان همدان با وسعتی معادل ۱۳۳۴ کیلومترمربع، حدود هفت‌درصد از وسعت استان را شامل می‌شود.[۲] این شهرستان دارای سه بخش بخش مرکزی، لالجین و صالح‌آباد و شش دهستان و چهار شهر بهار، لالجین، مهاجران و صالح‌آباد و شصت و هشت روستای دارای سکنه است. این شهرستان از نظر طبیعی دارای آب و هوای معتدل و خشک بوده، رژیم بارندگی آن از تیپ اقلیم مدیترانه‌ای است.[۳]

مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان بهار[ویرایش]

قلعه تاریخی در روستای میهمله علیا

فعالیت عمده صنایع دستی شهرستان بهار در زمینه ساخت سفال و سرامیک و بافت قالی است. در این دو هنر-صنعت در سال ۱۳۸۲ به ترتیب ۱۱۱۲۱ و ۳۵۸۰ نفر مشغول به فعالیت بوده‌اند.[۵]

دشت‌های بهار[ویرایش]

دشت کوزه‌کولان[ویرایش]

شهرت شهرستان بهار از قدیم‌لایام به دشت‌های آن به ویژه «دشت قرق» و «دشت کوزه‌کولان» بود و کوزه‌کولان جلگه‌ای است منتهی به دامنه‌های کوه الوند. لازم است ذکر شود کهن‌ترین مسیر ارتباطی پایتخت کشور ماد به سمت مغرب و جنوب غربی ایران یعنی به سرزمین‌های ایلام، بابل، اکد و سومر از این ناحیه عبور می‌نمود. اکنون آزاد راه همدان - کرمانشاه - سنندج و سه‌راهی معروف به گلوگاه شهید زارعی، محل تلاقی استانهای غربی کشور با مرکز، در دشت کوزه‌کولان قرار دارد.

دشت قُرق[ویرایش]

مکانی با شرایط شکارگاه و سبزه‌زار، که تا چند دههٔ قبل چاه‌های عمیق موجود در «دشت بهار» حفر نشده بود در قرق بهار - منطقه‌ای در جوار شهر بهار- تالابی وجود داشت که همواره آب سطحی چمن زارها را پوشانده بود، در آن گیاهان مردابی می‌رویید و محل صید ماهی و مرغابی برای شکارچیان بود.[نیازمند منبع]

برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی برای مصارف کشاورزی و شرب باعث نابودی دریاچه گشته‌است. دریاچه‌ای که در مجاورت آن مرغزار، چراگاه، شکارگاه و باتلاقی هم ایجاد شده بود و اکو سیستم گیاهان، جانوران و پرندگان بومی و مهاجر به‌شمار می‌رفت. به استناد متون مکتوب بهرام گور همراه اسبش در این باتلاق عمیق فرو هشت و تلاش‌ها برای یافتن او بی‌ثمر ماند.[نیازمند منبع]

زبان[ویرایش]

زبان سکنه شهر بهار با همه متکلمان موسوم به زبان ترکی آذربایجانی یا ترکی تفاوتی ندارد. به سبب رسمی بودن زبان فارسی در کل کشور این زبان بهاری هم مانند سایر زبان‌های ایرانی در خطر انقراض قرار گرفته و مکالمه زبان فارسی در سال‌های اخیر بین افراد بخصوص کودکان و نوجوانان اجتناب ناپذیر شده‌است. زبان اکثر ساکنان شهر بهار ترکی آذربایجانی با اندکی لهجه‌های متفاوت از یکدیگر مانند گویش‌های مردم آذربایجان است. کردها بزرگترین اقلیت قومی این شهرستان هستند.[۶]

مردم‌شناسی[ویرایش]

صنایع دستی شهر لالجین

این شهرستان در تولید سیب زمینی، سیر و (اخیرا یونجه ودانه‌های روغنی) و صنایع دستی از قبیل بافت فرش و سبد در شهر بهار و سفال و سرامیک در شهر لالجین از شهرت فراوانی برخوردار است. وجود زمین‌های آبرفتی حاصل‌خیز، سفره‌های آب زیرزمینی شرایط را برای کشاورزی به خصوص محصولاتی مانند سیب زمینی را فراهم کرده‌است، به‌طوری‌که بیشتر مردمان این شهرستان به کار کشاورزی و کشت سیب زمینی، گندم، سیر و… مشغول می‌باشند. شهرستان بهار یکی از قطب‌های تولید سیب زمینی کشور است. متأسفانه در سال‌های خیر به دلیل کاهش نزولات آسمانی وبهره‌برداری بی‌رویه و همچنین عدم مدیریت برداشت از سفره‌های زیر زمینی به کشاورزی این منطقا آسیب جدی وارد شده‌است تا جایی که باعث افت درآمدهای خانوارها ومسائل مرتبط مثل بالا رفتن سن ازدواج به دلایل مالی و بیکاری مزمن در بین جوانان شده‌است.

در محله‌های قدیمی نسبت‌های فامیلی قوی به چشم می‌خورد که شبیه به نظام قبیله‌ای گذشته می‌باشد، یعنی پدر در جوار خانه پدری و پسر نیز همین‌طور زندگی می‌کنند، این موضوع بخصوص در محله قلعه و آقدروازه به چشم می‌خورد. بیشتر وصلت‌های خانوادگی بین اهالی محل صورت می‌گیرد و به ندرت با غیر هم شهری ازدواج می‌کنند.

مشاهیر[ویرایش]

شیخ محمد بهاری عارف و زاهد بهاری

تعداد شهیدان و مفقودین در جنگ ایران و عراق[ویرایش]

تعداد کشته‌ها و مفقودین این شهرستان ۸۳۶ نفر معادل ۷٫۷ درصد کل کشته شدگان استان می‌باشد[۷] که خانوده آن‌ها زیر پوشش «بنیاد شهید» قرار دارند. تعداد آزادگان این شهرستان ۱۲۷ نفر معادل ۱۲٫۹ درصد کل تعداد آزادگان استان و تعداد جانبازان این شهرستان ۱۶۸۸ نفر معادل ۸٫۷ درصد کل جانبازان استان می‌باشد که تحت پوشش خدمات بنیاد جانبازان قرار دارند.

تعداد کشته شدگان در جنگ سوریه علیه تروریست‌های داعش[ویرایش]

در سال ۹۴ و با اعزام نیروهای داوطلب مستشار نظامی ایرانی به مناطق مختلف سوریه تحت عنوان نیروهای مدافع حرم، دو تن از شهروندان بهار به نام‌های مهندس سیدمیلاد مصطفوی و مرتضی ترابی کمال به دست تروریست‌های داعش شهید شدند.[۸]

ویژگی‌های طبیعی[ویرایش]

از ویژگی‌های طبیعی بهار می‌توان به تنوع آبرفتهای حاصلخیز که از فرسایش رسوبات سطحی ارتفاعات الوند به وجود آمده و نیز به نفوذپذیری عمق خاک آن اشاره کرد. بهار به علت دارا بودن زمستان‌ها و یخبندان‌های طولانی از مناطق سردسیر کشور محسوب می‌شود. تابستان‌هایش معتدل و گرمترین ماه‌های سال آن، تیر و مرداد با حداکثر گرمای ۶/۳۹+ درجه سانتیگراد و سردترین ماه‌ها دی و بهمن با حداقل درجه حرارت ۳۳- سانتیگراد است.

میانگین بارش سالانه در حدود ۳۱۵ میلی‌متر و حداقل بارش سال در اواخر خرداد و حداکثر آن در فروردین ماه به ثبت رسیده‌است. این شهرستان به دلیل اختلاف ارتفاع بین بهار و ارتفاعات الوند، منطقه‌ای نسبتاً بادخیز است.

شبکه آب‌ها[ویرایش]

چاه‌ها، قنات و رودها، شبکه آبیاری بهار را تشکیل می‌دهند و همین است که موجب توسعه و گسترش کشاورزی در این شهر و منطقه شده‌است. از مهم‌ترین رودهایی که در این منطقه جریان دارد، می‌توان از سیمینه‌رود، قره چای، فرجین و رودخانه صالح آباد را می‌توان نام برد.

ترابری[ویرایش]

شهرستان بهار، در شمال غربی استان همدان واقع است. از شمال به شهرستان کبودرآهنگ از مشرق به شهرستان همدان از جنوب به شهرستان تویسرکان و از مغرب به شهرستان‌های اسدآباد و شهرستان قروه (در استان کردستان) محدود و مشتمل است.[۹] فاصله شهر بهار تا همدان ۱۵ کیلومتر است. فاصله بهار تا تهران ۳۲۰ کیلومتر است.

پانویس[ویرایش]

  1. گروسین، هادی، زروامند. صفحهٔ ۴۸. همدان: انتشارات سپهردانش، ۱۳۸۶.
  2. گزارش اجمالی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرستان بهار، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان، ۱۳۸۴
  3. شناسنامهٔ آبادیهای استان همدان (شهرستان بهار- بخش لالجین)، دفتر آمار و اطلاعات معاونت برنامه‌ریزی استانداری، همدان، 1386
  4. گزارش اجمالی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرستان بهار
  5. همان
  6. «اهالی موسیان در ایلام». DW.COM. ۲۰۱۷-۰۹-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۲.
  7. سایت هیئت رزمندگان شهرستان بهار
  8. نرم‌افزار وصیت‌نامه‌های شهدای شهرستان بهار
  9. «واحدها - شهرستان‌ها». معرفی شهرستان بهار. ۲۰۱۷-۰۵-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۵-۰۷.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]


پیوند به بیرون[ویرایش]