جورقان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مختصات: ۳۴°۵۳′۰۰″شمالی ۴۸°۳۳′۰۰″شرقی / ۳۴٫۸۸۳۳°شمالی ۴۸٫۵۵°شرقی / 34.8833; 48.55

جورقان
کشور ایران
استانهمدان
شهرستانهمدان
بخشمرکزی
نام(های) دیگرگوراوان
نام(های) پیشینگوران
سال شهرشدن۱۳۷۸
مردم
جمعیت۹،۶۲۱ سال (۱۳۹۵)[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت۲۲۰۰هکتار
ارتفاع۱۷۰۰متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۷
اطلاعات شهری
شهردارمجید قره باغی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۸۱
وبگاهhttp://sh-joraghan.ir/

جورَقان شهری از توابع شهرستان همدان است و در ۳کیلومتری شهر همدان در کنار جاده همدان-تهران واقع شده‌است.

جورقان در دوران ساسانی تفرجگاه و شکارگاه شاهان بوده و اهمیت نظامی داشته‌است. در قرون اولیه هجری نیز محل ضرب سکه بوده‌است که سکه‌های زرین آن به «جُراقیه» معروف بوده‌است. از شخصیت‌های معروف می‌توان به ابومسلم عبدالرحمن بن عمر احمد بن احمد جورقانی ، اشاره کرد.

وجه تسمیه[ویرایش]

مردم محلی وجه تسمیه گوروان بر گرفته از (گورآهوان) و قبل از تشکیلش می‌دانند و چون قبل از تشکیل گوروان کل منطقه تالاب بزرگ وپر آبی بوده‌است که از نشانه‌های می‌توان قرق نزدیک شهر وشاه قرق که در پشت زندان الوند کنونی قرار دارد اشاره کرد و دارای سه منطقه قشلاقی سر سبز و بکر به نام‌های گمار قشلاقی، سولیجه و قزلجه بوده‌است شاهان و درباریان برای شکار گور به ایجا می‌آمدند و تعداد زیادی گور شکار می‌کردند به همین این منطقه به گوروان (به معنی محلی که دارای تعداد زیادی آهو در آن روان هستند) یا گورآهوان (به معنی محل شکار آهو شهرت داشته‌است) از دیگر وجه تسمیه‌هایی که مردم به آن اشاره می‌کنند نام آوروان است (یعنی منطقه‌ای که آب در آن همواره روان بوده‌است) که این نام توسط طایفه هایی که از به منطقه ای کوچ و ساکن شدن آن‌ها کنار رودخانه پرآب قره چای گرفته شده‌است به مرور زمان به گوروان تغییرشکل یافته‌است و برخی دیگر بر این باورند که نام گوروان بر گرفته از کلمه گاوداران است و در زمان حکومت کریم خان زند تعدادی از درباریان به همراه قاسم خان به منطقه جوروان آمده و آن‌ها با تعداد زیادی گاو به این منطقه مهاجرت کرده‌اند به دلیل در چرا بودن گاوهای زیاد در آن به گاوروان شهرت داشته‌است و به مرور زمان به نام گوروان تغییر یافته‌است و آخرین نام‌های آن جوروان که از کلمه جوروان (به معنی منطقه‌ای که محصول جو آن مانند زر زرد می‌باشد) ونام جورقان فعلی است که مردم منطقه ریشه آن را بر گرفته از کشیدن جور خون نفراتی از اربابان که درگیری با مردم روستا با سر نپذیرفتن حق اربابی و ظلم می‌دانند.

روایت دیگری که از بزرگان و معمرین شهر؛ نقل شده‌است این است که در زمانی که برای تقسیم کشت و کار؛ بین مناطق مختلف، نظر خواهی شد؛ مردم این دیار محصول «جو» را برای کشت انتخاب کردند؛ بنابراین به جو قانع شدند وبه جورقان، معروف شدند.

وضعیت کنونی[ویرایش]

شهر جورقان از اتصال طایفه‌ای که به این منطقه کوچ کرده‌اند تشکیل شده‌است و منطقه دیگری ا که در جنب قنات کریز و فرودگاه قرار دارد محل نگهداری افرادی بوده که به بیماری جزام مبتلا بوده‌اند. به گفته محلی‌ها که در کنار رودخانه قرار داشته بر اثر سیل ویران شده و امتداد سد خاکی کنونی محل قرار داشته‌است و مردم پس ویرانی روستا درزمین‌های بالاتر از رود قره چای و منطقه شهری فعلی ساکن شده‌اند و مردم نیز پس از تخریب روستایشان در منطقه جورقان کنونی ساکن شده‌اند. جورقان دارای سه قنات به نام‌های خلفه کریز، کله بر (یعنی قناتی که شدت آب آن به قدری بوده که کله یک گاو را با خود می‌برده) و قنات پری جان و۸ آسیاب که ۵ عدد از آن‌ها توسط قنات‌ها کار می‌کرده‌اند و چرخ آسیاب ۳تای دیگر نیز به وسیلهٔ آب قره چای می‌چرخیده و آثار اندکی نیز از آن‌ها باقی مانده‌است. از آثار تاریخی شهر جورقان می‌توان به پل تاریخی اوچ گز و ۳ کوره تولید آجردستی قدیمی با سوخت گیاهی کارمی‌کرده‌اند و ۹ دودکش اجری قدیمی به ارتفاع ۶۰متر اشاره کرد.

اشتغال مردم این شهر تولید آجر فشاری بوده که بیش از ۸۰ کوره آجرپزی به شکل هوفمن (معروف به کورهٔ هوفمن) فعالیت دارند.

روز جورقان[ویرایش]

نحستین جمعه اردیبهشت هر سال روز جورقان است. این روز به ابتکار آقای داود احمدی از سال ۱۳۹۵ نام‌گذاری شده و هر سال اهالی جورقان در این روز به دامن طبیعت رفته و جشن می‌گیرند لازم به توضیح است که اهالی شهر در این روز به منطقه ییلاقی سورجه یا سولیجه می‌روند و جورقانی‍های مقیم سایر شهرها نیز با حضور در پارک‌ها و طبیعت در کنار خانواده سپری می‌کنند.

شهدای جورقان[ویرایش]

جورقان در سال‌های دفاع مقدس ۴۲ شهید تقدیم دفاع از ایران عزیز کرد از میان این شهدا، ۵ شهیده هستند که در راهپیمایی روز قدس سال ۶۱ به شهادت رسیدند.

کانال تلگرامی جورقان[ویرایش]

از سال ۱۳۹۴ کانال تلگرامی با نام جورقان(گوراوان) در جورقان فعالیت می‌کند اکثر اهالی شهر و جورقانی‌های مقیم استان‌های دیگر عضو این کانال هستند، این کانال بسیاری از برنامه‌های فرهنگی شهر را پوشش می‌دهد و در موارد خاص با راه اندازی پویش‌هایی برنامه‌های عام المنفعه‌ای را به سرانجام می‌رساند. آدرس این کانال @joreghan

منابع[ویرایش]

  1. سرشماری عمومی نفوس و مسکن. «نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». درگاه ملی آمار. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۳۰.