شهرستان تویسرکان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شهرستان تویسرکان
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان همدان
نام‌های پیشین رودآور(روذرآور)
سال شهرستان شدن 1328
مردم
جمعیت 101٬666 نفر سال 1395[۱]
رشد جمعیت -1/2
تراکم جمعیت 74/4
نفر بر کیلومتر مربع
مذهب جعفری
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا 1784
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه 17
بارش سالانه 426میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه 120
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی 081
شهرها
تویسرکان،سرکان،فرسفج
تعداد بخش‌ها
مرکزی،قلقلرود

شهرستان تویسرکان یکی از شهرستان‌های استان همدان در ایران است. مرکز این شهرستان شهر تویسرکان است.

تویسرکان در جنوب کوه الوند و شهر همدان واقع شده‌است.[۲]

مطالعات تاریخی نشان می‌دهد در محل تویسرکان شهری با قدمت ۳ هزار سال وجود داشته که در مرور زمان هیچ اثری از آن باقی نمانده است. بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی انجام‌شده در تپه باستانی بابا کمال و آثار و اشیاء به‌دست‌آمده از آن، قدمت این منطقه به حدود ۴ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد. هم‌چنین آثار و بقایای کهن بیانگر آن است که در محل کنونی تویسرکان شهر بزرگی با قدمت ۳ هزار سال و هم شهرها و بخش‌های دیگری در نقاط دیگر این شهرستان وجود داشته است.تویسرکان را ازنظر تنوع زیستی می‌توان به سه بخش کوهستانی، کوهپایه‌ای و جلگه‌ای تقسیم کرد.این شهر به خاطر بزرگی و تعدد در درخت گردو و همچنین با کیفیت بودن آن شهرت دارد.

[۳]شهرستان تویسرکان براساس قانون تقسیمات کشوری مصوب سال ۱۳۲۸ ه‍.ش به شهرستان ارتقاء یافت.

زبان مردم تویسرکان در شهرها، بخش‌ها و بیشتر روستاها فارسی با لهجه لری است، اما در بعضی از روستا ها به زبان‌های کردی ،لکی و ترکی صحبت می‌کنند. بیشتر مردم این شهر از اقوام فارس و لر هستند. جمعیت شهرستان تویسرکان و شهر تویسرکان از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ سیر نزولی داشته‌است به‌طوری‌که تعداد جمعیت آن از ۱۴۰ هزار نفر تا سال 1395 به101،666 هزار نفر کاهش داشته‌است.[۴]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

نقاط شهری: فرسفج

  • بخش مرکزی
    • دهستان حیقوق نبی
    • دهستان خرم‌رود
    • دهستان سیدشهاب
    • دهستان کرزان‌رود

نقاط شهری: تویسرکان و سرکان

آب و هوا و مشخصات جغرافیایی[ویرایش]

این شهرستان در مختصات ۳۴ درجه و ۲۰ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۴۶ دقیقه عرض جغرافیایی و ۴۸ درجه و۳ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۳۵ دقیقه طول جغرافیایی واقع شده‌است و از شمال به شهرستان‌های همدان و اسدآباد و قسمت کمی هم به شهرستان بهار از مشرق به ملایر از مغرب به کنگاور و از جنوب به شهرستان نهاوند محدود است.

بلندترین نقطه این شهرستان قله الوند با ارتفاع ۳۵۷۴ متر است که فصل مشترک این شهرستان و شهرستان همدان است و پست‌ترین نقطه آن نیز روستای کارخانه با ارتفاع ۱۵۵۵ متر است و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۱۷۸۴ متر است. این شهرستان به دلیل کوهستانی بودن و مرتفع بودن دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و رودخانه‌های مهم آن قلقل رود. کرزان رود. سرکان رود؛ و سرابی هستند؛ که مازاد آب آن‌ها پس از آبیاری زمین‌های کشاورزی مسیر خود به رودخانه گاماسیاب می‌ریزد.

شهرستان تویسرکان با مساحت ۱۵۵۶ کیلومتر مربع از ۳ شهر تویسرکان. سرکان. فرسفج و ۲ بخش: مرکزی و قلقل رود و ۷ دهستان و ۱۱۱ روستا تشکیل شده و طبق سرشماری سال ۱۳۷۵ دارای ۱۱۸۹۵۴ نفر جمعیت و تراکم نسبی ۷۴/۴ نفر در هر کیلومتر مربع است.

دین و مذهب مردم آن، اسلام و شیعه جعفری است.[۵]

آثار تاریخی، مکان‌های گردشگری و زیارتی[ویرایش]

سوغات[ویرایش]

یکی از سوغاتی‌های خوشمزه تویسرکان، نقل آن است که بسیار مشهور است و طرفداران زیادی دارد. از دیگر سوغاتی‌های خوشمزه تویسرکان می‌توانیم به گردو، بادام، پشمک، عسل، سماق و انواع آلو اشاره‌کنیم.

صنایع‌دستی[ویرایش]

صنایع‌دستی تویسرکان عبارت‌اند از سفال‌گری، تکه‌دوزی، چرم‌دوزی، معرق، منبت و قلاب‌بافی.

غذای محلی[ویرایش]

از غذاهای محلی تویسرکان می‌توانیم از آش سماق، کوفته نخودی، آش کلم‌قمری یاد کنیم.

سد سرابی تویسرکان[ویرایش]

در بهمن ماه ۱۳۹۳ سد سرابی با ظرفیت ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار متر مکعب افتتاح گردید.[۶] ساخت این سد با توجه به کوچکی مخزن ذخیره آن که سدی بسیار کوچک است اثرات زیست‌محیطی مخربی نداشته و در طول سال تنها جلوی سیلاب‌های فصلی رودخانه سرابی را گرفته‌است و بر روند مداوم اب رودخانه سرابی تأثیری نداشته و موجب رونق کشاورزی و سرسبزی منطقه سرابی و تویسرکان شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۹۱
  • شهرستان تویسرکان در وب‌گاه «همدان دروازهٔ تمدن». (استفاده با ذکر منبع - بازبینی ۷ آذرماه ۱۳۸۴).
  • تویسرکان - تألیف و نگارش: محمد مقدم گل محمدی

ref>لغت‌نامه دهخدا