بانک شاهی ایران
| ساختمان بانک شاهی | |
|---|---|
 |
|
| نام | ساختمان بانک شاهی |
| کشور |  ایران |
| استان | تهران |
| شهرستان | تهران |
| اطلاعات اثر | |
| کاربری | بانک |
| کاربری کنونی | بانک |
| دیرینگی | قاجاریه |
| دورهٔ ساخت اثر | ناصرالدین شاه |
| بانی اثر | ملکه ویکتوریا |
| مالک فعلی اثر | بانک تجارت |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | 7440 |
| تاریخ ثبت ملی | 12/11/1381 |
بانک شاهی ایران به عنوان اولین بانک ایران بشمار میآید که در سال ۱۸۸۹ با فرمان سلطنتی ملکه ویکتوریای بریتانیا و به امتیاز دولت ایران تاًسیس گردید. این بانک سالها بعد به بانک بریتانیایی خاورمیانه (BBME) تغییر نام داد و امروزه به نام بانک اچاسبیسی خاورمیانه شناخته میشود[۱].
تاریخچه [ویرایش]
رویتر انگلیسی با اعطای وام به ناصرالدین شاه قاجار امتیازات بزرگی از وی گرفت که یکی از آنها حق تاسیس بانک بود. در سال ۱۲۶۷ هجری، امتیاز اول لغو شد و امتیاز دیگری به مدت ۶۰ سال که اساس آن تشکیل بانک شاهی و انحصار انتشار اسکناس بود به وی اعطا گردید. این بانک که مقرش لندن و تابع قوانین انگلستان بود، از سال ۱۲۶۹ با فرمان سلطنتی ملکه ویکتوریا، کار خود را آغاز کرد و اولین اسکناس بانکی را در ایران منتشر نمود. بانک شاهنشاهی تا سال ۱۳۰۹ به فعالیت خود در زمینه نشر انحصاری اسکناس ادامه داد. در این سال توسط رضاشاه پهلوی امتیاز حق انحصاری نشر اسکناس از سوی دولت ایران به مبلغ ۲۰۰ هزار لیره خریداری و به بانک ملی ایران واگذار شد.[۲]
ساختمان بانک شاهی [ویرایش]
این بنای تاریخی که تنها میراث ارزشمند باقی مانده از بدنههای میدان توپخانه قدیم است، دارای طرحی یگانه بوده و استفاده از عناصر تزیینی معماری ایران، همانند کاسه سازی در نیم گنبد سر در ورودی، کاشیکاری و گچبری را میتوان از ویژگیهای برجسته آن شمرد. هم چنین وجود ستونهای رفیع در فضای داخلی بانک و تلفیق هنرمندانه آن با دورههای تیزه دار و استفاده از چوب در پوشش سقف، ترکیبی موزون را پدید آوردهاست که شکوه و عظمت معماری هخامنشی را به بیننده یادآوری میکند. کاشی کاری سر در توسط استاد حسین کاشی پز انجام شده است. [۱].
منابع [ویرایش]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ «تخریب بانک شاهی به علت گذر مترو ثابت شد» (فارسی). خبرگزاری میراث فرهنگی، ۱۱۹ اسفند ۱۳۸۳. بازبینیشده در ۲۵ فروردین ۱۳۸۸.
- ↑ سیمین روشن. «لغو امتیاز دارسی، انعقاد قرارداد ۱۹۳۳» (فارسی). سرگذشت امتیازنامه دارسی؛ آغاز و انجام. وبگاه بیبیسی فارسی، ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۷. بازبینیشده در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۷.
|
|||||
