روابط ایران و کانادا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایران و کانادا (روابط)
Map indicating locations of Canada and Iran

کانادا

ایران

روابط دیپلماتیک ایران و کانادا از سال ۱۳۳۳ (۱۹۵۵ میلادی) آغاز شد. اگرچه در آن زمان به دلیل عدم تأسیس سفارت در ایران، امور توسط سفارت بریتانیا در تهران صورت می‌گرفت. پس از بازدید یک هیئت دیپلماتیک کانادایی از ایران در سال ۱۳۳۷ این کشور سفارت خود را دو سال بعد در تهران تأسیس کرد.

روابط دو کشور در پی تنش‌های بوجود آمده پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در سال ۱۳۵۹ قطع شد[۱] و این وضعیت تا سال ۱۳۶۹ که سفارتخانه‌های دو کشور بازگشایی شد ادامه داشت. مبادله سفیر میان دو کشور در سال ۱۳۷۴ صورت گرفت. در طی این مدت مهاجرت گسترده ایرانیان به کانادا و همچنین قطع روابط و تحریم‌های آمریکا علیه ایران بر اهمیت برقراری روابط با کانادا افزود. به دلیل روابط تنگاتنگ همه‌جانبه میان آمریکا و کانادا، این کشور نقش مهمی در تأمین کالاهایی آمریکایی مورد نیاز ایران داشته است.

روابط ایران و کانادا تنها در دولت اول سید محمد خاتمی شرایط آرامی را تجربه کرد. رویداد قتل زهرا کاظمی روابط دو کشور را تا پایان دولت دوم وی تحت‌الشعاع قرار داد و پس از روی کار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد کنار گذاشته شدن سیاست تنش زدایی از دستور کار وزارت امور خارجه ایران روابط به شدت کاهش یافت و تنش‌های فراوانی را شاهد بود.

در ۱۷ شهریور ۱۳۹۱ کانادا در پاسخ به سیاست خارجی ایران و نگرانی از تأمین امنیت دیپلمات‌های کانادایی سفارت خود را در تهران تعلیل کرد و روابط دیپلماتیکش را با ایران به حالت تعلیق درآورد.[۲]

پس از انتخاب جاستین ترودو به سمت نخست‌وزیر کانادا، هر دو کشور مذاکرات خود را برای ازسرگیری روابط، آغاز کرده‌اند.

سفارت ایران در اتاوا در خیابان متکالف شهر اتاوا و سفارت کانادا در تهران در خیابان کوه نور (شهید سرافراز) تهران، واقع شده‌اند.

دولت موقت و دولت بنی‌صدر[ویرایش]

پس از اشغال سفارت سابق ایالات متحده آمریکا در تهران در ۱۳ آبان ۱۳۵۸، سفارت کانادا به درخواست جیمی کارتر به مرکز فعالیت‌های اطلاعاتی سازمان سیا تبدیل شد. کن تایلر که از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ سفیر کانادا در تهران بوده گفته است که وی عملاً به مسئول اطلاعاتی شماره یک آمریکا در ایران تبدیل شده بود و اطمینان داشت که مقامات ایرانی به فعالیت‌های سری وی پی نخواهند برد.[۳]

نخستین قطع رابطه[ویرایش]

سفارت ایران در اتاوا

روابط دو کشور در پی تنش‌های بوجود آمده پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در سال ۱۳۵۹ قطع شد.[۱] این وضعیت تا سال ۱۳۶۹ که سفارتخانه‌های دو کشور بازگشایی شد ادامه داشت. مبادله سفیر میان دو کشور در سال ۱۳۷۴ صورت گرفت.

دولت خاتمی[ویرایش]

زهرا کاظمی[ویرایش]

گرچه پس از دوم خرداد و روی کار آمدن دولت اصلاح طلب محمد خاتمی روابط ایران با کشورهای غربی بهبود یافت، اما مرگ زهرا کاظمی خبرنگار ایرانی - کانادایی موجب آغاز تنش در روابط دو کشور شد. دولت کانادا سعید مرتضوی قاضی سابق مطبوعات و دادستان تهران را عامل مرگ وی می‌دانست. رئیس اداره مطبوعات خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (که مسئول صدور مجوز فعالیت برای خبرنگاران خارجی از جمله زهرا کاظمی است) اندکی پس از مرگ وی افشا کرد که سعید مرتضوی وی را بلافاصله پس از مرگ کاظمی در بیمارستان احضار و با تهدید از او خواسته است که متن خبر مرگ زهرا کاظمی در بیمارستان را به همراه اتهاماتی همچون جاسوس بودن او که توسط مرتضوی تنظیم شده بود در اختیار خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) قرار داده و درگذشت وی را اعلام کند. بعدها همچنین دکتر شهرام اعظم یکی از پزشکان پاسدار در بیمارستان بقیةالله متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از پناهندگی به کانادا گفت که اولین کسی بوده‌است که زهرا کاظمی را در هنگام انتقال از زندان به بیمارستان معاینه و آثار شکنجه و تجاوز را بر پیکر وی دیده‌است.[۴]

مجلس اصلاح طلب ششم نیز در گزارش خود عوامل دادستانی را در این رویداد مقصر می‌دانست. اما قوه قضائیه ایران تلاش داشت که وزارت اطلاعات دولت خاتمی را در این بین مقصر اعلام کند و یک مأمور وزارت اطلاعات را محاکمه کرد. گرچه وی هم نهایتاً تبرئه و عنوان شد که زهرا کاظمی بر اثر اثابت سرش به جسم سخت از (که به گفته آنان بر اثر اعتصاب غذایش بوده) بصورت اتفاقی کشته شده است.[۵] دادگاه تجدید نظر این پرونده هنوز هم با وکالت شیرین عبادی و محمد سیف‌زاده از وکلا و فعالان حقوق بشر ایرانی ادامه دارد و پس از گذشت سالیان به نتیجه نرسیده‌است.

روابط ایران و کانادا پس از این رویداد به سردی گرایید. گرچه پسر زهرا کاظمی خواستار فعالیت بیشتر دولت کانادا در این زمینه بود.

پس از این رویداد دولت کانادا تحرک بیشتری در محکومیت نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران نشان داد. همچنین سازمان مجاهدین خلق ایران را در لیست سازمان‌های تروریستی قرار داد.[۶][۷]

فراخوانی سفیر و کاهش شدید روابط[ویرایش]

کانادا در اعتراض به نحوه رسیدگی دستگاه قضایی ایران به پرونده زهرا کاظمی سفیر خود (فیلیپ مکینان) را از تهران فراخواند. این وضعیت بیش از چهار ماه ادامه داشت تا گوردون ونر بعنوان سفیر جدید در ایران معرفی شد.[۸] دولت کانادا و همچنین خانواده زهرا کاظمی خواستار انتقال پیکر وی به کانادا بودند. اما مقامات ایران به سرعت جسد او را (همچون اغلب زندانیان سیاسی که در زندان کشته می‌شوند) در شیراز دفن کرد.[۹] دولت کانادا همچنین اعلام کرد که روابط خود را با ایران به شدت محدود خواهد کرد.[۱۰]

دولت محمود احمدی‌نژاد و روابط حداقلی[ویرایش]

با رویکار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد و وخامت وضعیت حقوق بشر و برنامه هسته‌ای در ایران، روابط ایران و کشورهای غربی از جمله کانادا به شدت کاهش یافت. این کشور همچون سایر کشورهای غربی در تحریم ایران مشارکت جست. در این دوره، روابط سیاسی در حد کاردار باقی‌ماند و روابط دو کشور همواره در شرایط بحرانی بود.

محکومیت نقض حقوق بشر[ویرایش]

دولت کانادا برای ارائه بیانیه محکومیت ایران در کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل پیش‌قدم شد. در پی تصویب این بیانیه، دولت ایران نیز کانادا را به دلیل آنچه نقض حقوق اقوام اولیه کانادا خواند محکوم کرد و برخی نمایندگان خواستار بستن سفارت کانادا در تهران شده و آنرا لانه جاسوسی دوم نامیدند.[۱۱]

میل کردن روابط تجاری به صفر[ویرایش]

در این مدت نهادهای اقتصادی بخش خصوصی ایران همچون اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران خواستار آن شدند که دولت کانادا (همچون برخی دولت‌های اروپایی) از موضع قبلی خود مبنی بر کاهش روابط با ایران صرف نظر کرده و روابط اقتصادی و تجاری با ایران را از سر گیرد. این درخواست قویا از سوی دولت کانادا رد شد. در شرایطی که تجارت خارجی کانادا بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۸ میلادی بود، سهم روابط ایران و کانادا تنها ۴۰ میلیون دلار بود.[۱۲] کاهش روابط به حدی بود که بازرگانان ایران پس از جلسه مشترک با تجار کانادایی در اسفند ۱۳۸۷ از احتمال قطع این مقدار ناچیز سخن گفتند.[۱۳][۱۴]

قطع روابط علمی[ویرایش]

همکاری‌های علمی و فنی میان دو کشور که مهم‌ترین بخش آن اعزام دانشجویان بورسیه به کانادا بود در سال‌های آغازین روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد قطع شد و دولت اعلام کرد که از ارسال دانشجوی بورسیه به برخی کشورهای غربی از جمله کانادا خودداری می‌کند.[۱۵]

مشکل روادید[ویرایش]

پس از رویکاری آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد کانادا سخت گیری فراوانی در صدور روادید برای ایرانیان صورت داده که اعتراضات زیادی از سوی ایرانیان را در پی داشته‌است.[۱۶]

قطع روابط دیپلماتیک[ویرایش]

در ۷ سپتامبر ۲۰۱۲ برابر با ۱۷ شهریور ۱۳۹۱، وزارت امور خارجه کانادا با اعلام بستن سفارت خود در تهران و عنصر نامطلوب توصیف کردن کارمندان سفارت ایران در این کشور، اقدام به قطع روابط دیپلماتیک با ایران کرد.[۱۷] این وزارتخانه همچنین از همه کارمندان سفارت ایران در خاک کانادا درخواست کرد تا در بیشینه ۵ روز خاک این کشور را ترک کنند. در بیانیه وزارت امور خارجه آمده‌است:

رویکرد کانادا در برابر رژیم ایران به خوبی شناخته شده‌است. کانادا دولت ایران را به عنوان بزرگترین تهدید برای صلح جهانی و امنیت در جهان امروزین می‌شناسد… رژیم ایران در حال کمک‌رسانی هرچه بیشتر به رژیم اسد است؛ از گردن نهادن به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد در زمینه برنامه هسته‌ایش سر باز می‌زند؛ به طور مرتب اسرائیل را تهدید می‌کند؛ دست به لفاظی‌های نژادپرستانه و ضد نژاد سامی می‌زند و نسل‌کشی را تهییج می‌کند… از سوی دیگر، رژیم ایران بی‌اعتنایی آشکاری به کنوانسیون وین و تضمین امنیت دیپلمات‌ها نشان داده‌است. در چنین شرایطی کانادا نمی‌تواند بیش از این به حضور دیپلماتیک در ایران ادامه دهد… روابط دیپلماتیک میان کانادا و ایران تعلیق شده‌است. همه دیپلمات‌های کانادایی خاک ایران را ترک کرده‌اند و به دیپلمات‌های ایرانی در اتاوا دستور ترک خاک کشور در پنج روز آینده داده شده. در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲ کانادا اعلام کرد که سفارت ایتالیا در تهران حافظ منافع این کشور در ایران خواهد بود. [18][1[۱۸]

واکنش‌های داخلی[ویرایش]

واکنش‌های خارجی[ویرایش]

  •  اسرائیل: بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل این موضوع را ستود و خواهان انجام اقدامات همانند توسط دیگر کشورهای جهان شد.[۲۰]
  •  کانادا: در داخل کانادا این حرکت با انتقادهایی به ویژه از سوی تعدادی از دیپلمات‌های کانادایی از جمله چند سفیر سابق کانادا در ایران رو به رو شد.[۲۱]

دولت حسن روحانی[ویرایش]

مصادره دارایی‌های ایران[ویرایش]

در خرداد ۱۳۹۵ دادگاه عالی انتاریو به خاطر حمایت ایران از تروریسم، رای به مصادره ۱۳ میلیون دلار کانادا از محل دارایی‌های غیردیپلماتیک ایران از جمله حساب‌های بانکی، به خانواده قربانیان حملات گروه‌های حزب‌الله لبنان و حماس داد.[۲۲][۲۳]

توافق هسته‌ای[ویرایش]

پس از امضای برنامه جامع اقدام مشترک میان ایران و گروه ۵+۱ در وین، وزارت خارجه کانادا در ۲۳ تیرماه ۱۳۹۴ طی بیانیه‌ای ایران را به حمایت از تروریسم محکوم و این کشور را همچنان تهدیدی اساسی برای امنیت و صلح جهانی برشمرد. با اتمام دوره دولت محافظه کار استیون هارپر و آغاز دولت لیبرال جاستین ترودو با آنکه انتقادهای دولت کانادا از وضعیت حقوق بشر در ایران همچنان پابرجاست اما وی با ابراز رضایت از این توافقنامه آن را مسیری درست خواند.

تلاش برای برقراری ارتباط مجدد[ویرایش]

در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۶ جاستین ترودو با اعلام بررسی احتمال از سرگیری مجدد رابطه با ایران، از بررسی گسترش روابط در جلسات آتی هیئت وزیران خبر داد. نخست‌وزیر کانادا همچنین توقف بخشی از فعالیت‌های اتمی ایران را گام‌هایی قابل توجه دانست که ایران در جهت احترام به انتظارات بین‌المللی برداشته است. روز بعد در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۶ کانادا اعلام کرد که آماده است تحریم‌های اقتصادی علیه ایران را لغو کند.[۲۴]

در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۶ استفان دیون، وزیر امور خارجه کانادا اعلام کرد که کانادا در راه برداشتن تحریم‌ها علیه ایران به بمباردیه اجازه خواهد داد به ایران صادرات داشته باشد. در هفته بعد در ۵ فوریه ۲۰۱۶ کانادا رسماً اعلام کرد تحریم‌های خود علیه ایران را لغو کرده است.[۲۴]

در ۲ مه ۲۰۱۶ ایران خبر داد که مذاکرات با کانادا برای ازسرگیری روابط در نیویورک آغاز شده است. روز بعد وزیر امور خارجه کانادا مذاکرات با ایران را برای عادی‌سازی روابط تأیید کرد. البته وی همچنین گفت که کانادا برنامه‌ای برای خارج کردن ایران از فهرست کشورهای حامی تروریسم ندارد.[۲۴]

اول اوت ۲۰۱۶ مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که دور دوم مذاکرات بین ایران و کانادا برای ازسرگیری روابط انجام شده است.[۲۴]

ایرانیان ساکن کانادا با امضای دادخواست‌های متعدد به دولت کانادا خواستار از سرگیری روابط دیپلماتیک بین کانادا و ایران شدند. در یک مورد از این دادخواست‌ها که در ۷ سپتامبر ۲۰۱۶ با حمایت مجید جوهری نماینده پارلمان از منطقه ریچموند هیل، انتاریو شروع شد و تا ۵ ژانویه ۲۰۱۷ ادامه دارد؛ در دوهفته اول نزدیک به ۷۵۰۰ نفر این دادخواست را امضا کردند.[۲۵]

در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۶ استفان دیون، وزیر خارجه کانادا و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار کردند. این اولین ملاقات وزرای خارجه دو کشور از زمان قطع ۴ سال قبل روابط در دوره دولت پیشین کانادا بود. استفان دیون پیش از دیدار با جواد ظریف به بی‌بی‌سی گفت کشورش اراده‌ای جدی برای از سرگیری روابط دارد. در این دیدار دو طرف افزون بر بحث دربارهٔ وضعیت روابط دوجانبه، دربارهٔ پرونده‌های کنسولی و مسائل منطقه‌ای بحث کردند. این می‌تواند اشاره‌ای به پرونده هما هودفر شهروند ایرانی کانادایی باشد.[۲۲][۲۶][۲۷] ۶ روز پس از این مذاکرات سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از آزادی هما هودفر به دلایل انسان‌دوستانه خبر داد.[۲۸][۲۹]

مشکلات برای بازگشایی[ویرایش]

در اواخر ژانویه ۲۰۱۷ مجید تخت روانچی اعلام کرد قانونی که در زمان دولت محافظه کار استیون هارپر در مجلس کانادا تصویب شده و بر اساس آن مصونیت سیاسی دیپلمات‌های ایرانی در این کشور لغو شده است مانع قانونی برای بازگشایی سفارت بشمار می‌رود.[۲۳] بر اساس قوانین بین‌المللی، دیپلمات‌ها در محل مأموریت خود در خارج از کشورشان دارای مصونیت سیاسی و قضایی هستند.[۲۳]

در فوریه ۲۰۱۷ ایران تلاش کرد که بتواند روابط خود را با کانادا مجدداً برقرار کند ولی به دلیل اینکه در مجلس کانادا از ایران لغو مصونیت سیاسی شده بود این کار با مانع مواجه شد و نتوانست سفارت خود را در کانادا بازگشایی کند. ۴ سال پیش دولت کانادا در اعتراض به نقض حقوق بشر و حمایت تهران از تروریسم و اعتراض به برنامه هسته‌ای ایران روابط خود را با ایران قطع کرده و سفارت‌های دو کشور هم تعطیل شد.[۳۰]

مصادره دارایی‌های ایران[ویرایش]

قانون عدالت برای قربانیان تروریسم[ویرایش]

بر اساس قانون «عدالت برای قربانیان تروریسم» که در سال ۲۰۱۲ در کانادا صادر شده است، قربانیان تروریسم می‌توانند به دادگاه‌های کانادا از ایران شکایت کرده و غرامت دریافت کنند.[۳۱]

حکم دادگاه[ویرایش]

در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۱۷ دادگاه انتاریو ایران را به پرداخت ۳۰۰ هزار دلار جریمه به شاکیان قضایی که ایران را به حمایت از تروریسم متهم کرده‌اند، محکوم کرد. دراین حکم به ایران تا ۸ فوریه ۲۰۱۷ زمان برای پرداخت داده شده است. همین دادگاه در سال ۲۰۱۶ ایران را به پرداخت ۱۳ میلیون دلار به قربانیان تروریسم محکوم کرده بود که از دارایی‌های غیر دیپلماتیک ایران پرداخت شد.[۳۲] همچنین در سال ۲۰۱۴ نیز ایران را به پرداخت ۷ میلیون دلار به قربانیان تروریسم محکوم کرده بود.[۳۱]

حکم دادگاه استیناف[ویرایش]

در ۴ ژوئیه ۲۰۱۷ دادگاه استیناف استان انتاریو کانادا حکم ۱٫۷میلیارد دلاری توسط دادگاه ایالات متحده آمریکا علیه دولت ایران برای قربانیان آمریکایی تروریسم را مورد تأیید قرار داد و مصونیت کشوری برای ایران را رد کرد و تهران را متهم کرد که تلاش دارد تا «قانون عدالت کانادا برای قربانیان تروریزم» را از دور خارج کند. حکم قاطع در رد درخواست تجدید نظر ایران توسط دادگاه استیناف یک پیروزی دیگر برای قربانیان تروریزم و مؤاخذه و حسابرسی از ایران برای حمایت آن از حماس و حزب‌الله در طی کمپین تروریستی از دهه ۱۹۸۰ الی ۲۰۰۲ می‌باشد.

قاضی سی ویلیام هوریگان در حکمی از جانب هئیتی از قضات نوشت: «این حملات تروریستی که حکم دادگاه ایالات متحده در رابطه با آنها می‌باشد، برای جامعه متمدن نفرت‌انگیز است». در این حکم آمده است: «هیچ تعرض و اشکالی در استفاده از شیوه‌های مسالمت آمیز برای مبارزه با تروریسم وجود ندارد». حکم دادگاه اضافه می‌کند «برعکس دادن اعطای خسارت که ممکن است تأثیر پیشگیرانه ئی داشته باشد یک واکنش حساب شده و قابل فهم در مقابل تروریسم دولتی بوده و تماماً با اخلاق حقوقی کانادا مطابقت دارد».[۳۳]

واکنش ایران[ویرایش]

سخنگوی وزارت خارجه ایران، بهرام قاسمی، این حکم دادگاه را مغایر اصول بدیهی حقوق بین‌الملل دانسته و آنرا غیرقابل قبول اعلام کرد.[۳۴]

در ۴ ژوئیه ۲۰۱۷ نیز بهرام قاسمی اقدام دادگاه انتاریو را مغایر قوانین بین‌المللی دانسته و آنرا مردود اعلام کرد.[۳۵]

فهرست کشورهای حامی تروریسم[ویرایش]

در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۷ وزارت خارجه کانادا اعلام کرد که نام ایران و سوریه را در فهرست کشورهای حامی تروریسم حفظ خواهد کرد. وزارت خارجه کانادا از سال ۲۰۱۲ نام ایران را در فهرست کشورهای حامی تروریسم ثبت کرده و هر دو سال یکبار نیز آنرا بررسی می‌کند.[۳۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیونده به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «Canada Closes Embassy in Iran, Removing Remaining 4 Personnel»(انگلیسی)‎. وب‌گاه روزنامه نیویورک تایمز. ۲۹ ژانویه ۱۹۸۰. A9. بازبینی‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۱۰. «Canada announced today that it was closing its embassy in Iran immediately.» 
  2. «سفارت کانادا در تهران بسته شد». بی‌بی‌سی فارسی، ۷ سپتامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  3. «سفیر کانادا عامل اطلاعاتی آمریکا در ایران بود»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۴ بهمن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۴ بهمن ۱۳۸۸. 
  4. «پزشک ایرانی: زهرا کاظمی مورد شکنجه و تجاوز قرار گرفته بود». بی‌بی‌سی فارسی. 
  5. «کانادا توضیحات تازه ایران در مورد مرگ کاظمی را رد کرد». بی‌بی‌سی فارسی. 
  6. «تهدید کانادا به بررسی وضعیت حقوق بشر ایران در سازمان ملل». بی‌بی‌سی فارسی. 
  7. «ایران از تصمیم کانادا علیه مجاهدین خلق قدردانی کرد». بی‌بی‌سی فارسی. 
  8. «کانادا سفیر جدید خود در ایران را معرفی کرد». بی‌بی‌سی فارسی. 
  9. «کانادا سفیر خود را از تهران فراخواند». بی‌بی‌سی فارسی. 
  10. «کانادا روابط خود با ایران را به شدت محدود کرد». بی‌بی‌سی فارسی. 
  11. «سفارت کانادا: لانه جاسوسی دوم!». روزآنلاین، ۸ آذر ۱۳۸۵. 
  12. «۴۰ میلیون دلار حجم تجارت ایران و کانادا در سال ۲۰۰۸». روزنامه سرمایه، ۱۴ اسفند ۱۳۸۷. 
  13. «روابط تجاری ایران و کانادا همچنان قطع است». وبگاه جمهوریت، ۱۳ اسفند ۱۳۸۷. 
  14. «رئیس اتاق بازرگانی ایران و کانادا:کندی روابط تجاری ایران و کانادا با اعمال تنگ نظری‌های سیاسی». خبرگزاری موج، ۱۳ اسفند ۱۳۸۷. 
  15. «بورس دانشجویان آمریکا، بریتانیا و کانادا قطع شد». روزآنلاین، ۱۷ دی ۱۳۸۷. 
  16. «مشکل ویزای همسران دانشجویان ایرانی در کانادا». بی‌بی‌سی فارسی. 
  17. «سفارت کانادا در تهران بسته شد». بی‌بی‌سی پارسی، ۷ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ «رئیس کمیسیون امنیت ملی در گفتگو با فارس: تصمیمات کانادا را فرماندارکل انگلیسی آن می‌گیرد/اعضای سفارت کانادا سریعاً اخراج شوند». خبرگزاری فارسی، ۱۷ شهریور ۱۳۹۱. 
  19. «مهمان‌پرست در گفتگو با فارس: اقدام کانادا واکنش به شکست دیپلماتیک در اجلاس «نم» بود». فارس نیوز. خبرگزاری فارس، ۱۷ شهریور ۱۳۹۱. 
  20. Canada closes embassy in Iran, to expel Iranian diplomats. Reuters, 7 September 2012. 
  21. گزارش دیپلمات کانادایی: خطر حمله به سفارت مان در تهران جدی نبود بی‌بی‌سی فارسی، ۱۰ آذر ۱۳۹۳
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ «دادگاه کانادایی به پرداخت غرامت از محل دارایی‌های غیر دیپلماتیک ایران رای داد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۲ خرداد ۱۳۹۵. 
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ۲۳٫۲ «وزارت خارجه ایران: مانع قانونی برای بازگشایی سفارت در کانادا وجود دارد». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۱ بهمن ۱۳۹۵. 
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ ۲۴٫۲ ۲۴٫۳ «دیدار وزرای خارجه ایران و کانادا در نیویورک». خبرنامه اتش. ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۶. 
  25. «Petition e-553 - E-petitions». petitions.parl.gc.ca. بازبینی‌شده در 2016-09-21. 
  26. Persian، B. B. C.. «دیدار حسن روحانی و ترزا می نخست‌وزیر بریتانیا در نیویورک». BBC Persian. بازبینی‌شده در 2016-09-21. 
  27. «نخستین دیدار وزرای خارجهٔ ایران و کانادا از زمان قطع روابط دیپلماتیک». رسانهٔ همیاری. ۳۱ شهریور ۱۳۹۵. 
  28. «ایرنا - هما هودفر آزاد شد». www.irna.ir. بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۶. 
  29. «Homa Hoodfar released from Tehran jail, Trudeau confirms». بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۶. 
  30. «وزارت خارجه ایران: مانع قانونی برای بازگشایی سفارت در کانادا وجود دارد». 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ «واکنش ایران به حکم دادگاه کانادا برای پرداخت غرامت ۳۰۰ هزار دلاری». 
  32. «دادگاه «انتاریو» ایران را به پرداخت 300 هزار دلار محکوم کرد.». 
  33. «Ontario court upholds $1.7B judgment against Iran, ruling in favour of American victims of terrorism». 
  34. «واکنش سخنگوی وزارت خارجه به حکم یکی از دادگاه‌های کانادا علیه ایران». 
  35. «ایران اقدام دادگاه کانادا را مغایر رویه بین‌المللی و مردود خواند». 
  36. «کانادا نام ایران را در فهرست «دولت‌های حامی تروریسم» حفظ کرد». 

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Canada-Iran relations». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی ، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۱۳۸۷.