روابط ایران و کره شمالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کره شمالی-ایران (روابط)
Map indicating locations of North Korea and Iran

کره شمالی

ایران

روابط دیپلماتیک ایران و کره شمالی در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹ میلادی)، با آغاز انقلاب ایران و با روی کار آمدن جمهوری اسلامی به طور رسمی آغاز گشت و دو کشور همواره روابط مثبتی داشته‌اند. ایران و کره شمالی در مسائل آموزشی، علمی، حوزه‌های فرهنگی و نظامی و همچنین همکاری در برنامه هسته‌ای ایران با یکدیگر متعهد هستند.[۱][۲]

تاریخچه[ویرایش]

در دوران محمدرضا پهلوی، ایران روابط دیپلماتیک خوبی با برخی کشورهای کمونیستی از جمله چین، شوروی سابق، رومانی و سایر کشورهای بلوک شرق داشت ولی با کره شمالی به عنوان یک کشور کمونیستی تا سال ۱۳۵۱ رابطه دیپلماتیک نداشت که علت آن مسیر استراتژیکی متفاوتی بود که با هم داشتند.[۳]

در بهمن ۱۳۵۱ این دو کشور نخستین گفتگوهای خود را آغاز کردند و بدنبال آن در فروردین ۱۳۵۲ کیم جونگ رایون وزیر دارایی کره شمالی برای پی‌گیری این موضوع به تهران سفر کرد. نتیجه این سفر انتشار اعلامیه مربوط به برقراری روابط سیاسی میان دو کشور در سطح سفارت به تاریخ ۳۰ فروردین ۱۳۵۲ برابر با ۱۹ آوریل ۱۹۷۳بود. تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ بیش از شانزده هیئت بلندپایه ایرانی به کره شمالی سفر کردند.[۴]

روابط دیپلماتیک ایران و کره شمالی، بعد از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ به طور رسمی شروع شد و این دو کشور در زمینه‌های مختلف علمی، آموزشی، فرهنگی، نظامی و برنامه هسته‌ای ایران با یکدیگر همکاری می‌کنند.[۳]

دو کشور ایران و کره شمالی از لحاظ جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و ساختار حکومتی تفاوت‌های زیادی با هم دارند و اصلی‌ترین نقطه مشترک این دو کشور موضعگیری علیه آمریکا می‌باشد. همین موضوع باعث شده است که در موضوع هسته‌ای و تکنولوژی موشکی نیز این دو کشور همکاری نزدیکی با هم داشته باشند.[۵]

روابط اقتصادی[ویرایش]

در ۱۱ شهریور ۱۳۹۱ مقامات ایران و کره شمالی تفاهم نامه‌ای را برای توسعهٔ روابط اقتصادی، ارتباطات فن‌آوری و تبادل دانشجو امضا کردند. این تفاهم‌نامه با حضور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران و کیم یونگ نام، رئیس مجمع عالی کره شمالی توسط فرهاد دانشجو، وزیر علوم و تحقیقات و وزیر امور خارجه کره شمالی امضا شد.[۶]

در ۲۳ آبان ۱۳۹۱ بهروز مرادی، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وقت ایران با لی ری یانگ نام، وزیر تجارت خارجی کره شمالی دیدار داشت. در این دیدار در مورد گسترش همکاریهای تکنولوژی توافقاتی صورت گرفت و هر دو طرف بر مبارزه با امپریالیسم آمریکا تأکید کردند[۷] در ۲۷ آبان ۱۳۹۱ نیز مهدی غضنفری وزیر صنعت، معدن و تجارت وقت ایران با لی ری یانگ نام دیدار کرد و بر توسعه روابط اقتصادی و تجاری تأکید شد.

در ۹ تیر ۱۳۹۴ نخست وزیر کره شمالی که به ایران سفر کرده بود در دیدار با رئیس جمعیت هلال احمر ایران، محسن ضیایی، از ایران بمنظور رفع خشک‌سالی در کشورش درخواست کمک اضطراری کرد.[۸]

روابط فرهنگی[ویرایش]

در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ ایران در محوطه سفارت خود در پیونگ یانگ مسجدی بنام «الرحمن» تأسیس کرد ساختمان این بنا که به سبک مساجد شیعه است تنها مسجد در کره شمالی است.[۹]

روابط سیاسی[ویرایش]

کره شمالی از نخستین کشورهایی بو د که در سال ۱۳۵۷ انقلاب ایران را برسمیت شناخت؛ و در اسفنده ۱۳۵۷ وزیر امور خارجه کره شمالی در رأس هیئتی به تهران رفت و بمنظور تبریک انقلاب اسلامی به دیدار خمینی در قم رفت.[۴]

در دوران جنگ ۸ ساله ایران و عراق، کره شمالی موضع بی‌طرفی اتخاذ کرد. این کشور در تحریم تسلیحاتی علیه ایران شرکت نکرد و به تأمین کالا و تسلیحات و موشک‌های دوربرد مورد نیاز ایران پرداخت و نفت ایران را نیز خریداری می‌کرد.

سفر علی خامنه‌ای رئیس جمهور وقت به پیونگ یانگ در اردیبهشت ۱۳۶۸ فصل جدیدی را در روابط دو کشور گشود و دیدگاه‌های مشترک دو کشور در زمینه امپریالیسم ستیزی، سیاسی و بین‌المللی و کشورهای عدم تعهد موجب تقویت روابط بین دو کشور شد.[۴]

طی سی و هفت سال گذشته ده‌ها هیئت بلندپایه ایرانی و کره‌ای به تهران و پیونگ یانگ مسافرت کردند.

سفر هیئت‌های ایرانی به کره شمالی[ویرایش]

مهم‌ترین هیئت‌های ایرانی که به کره شمالی سفر کردند شامل:

سفر هیئت‌های کره شمالی به ایران[ویرایش]

مهم‌ترین هیئت‌های کره شمالی که به ایران سفر کردند شامل:

  • سفر رئیس مجلس عالی خلق کره شمالی به تهران در مهر ۱۳۶۰
  • سفر نخست وزیر وقت کره شمالی به تهران در سال‌های ۱۳۶۱ و ۱۳۶۷[۴]
  • سفر پاک کیل یون معاون وزیر امور خارجه کره شمالی به ایران در ۶ اسفند ۱۳۸۹[۱۰]

سایر دیدارها، ملاقات‌ها و حمایت‌ها[ویرایش]

  • در نشست سران کشورهای جنبش عدم تعهد در مهر ۱۳۹۱ علی خامنه‌ای با کی یونگ نام دیدار کرد و طی این دیدار گفت: «کره شمالی و ایران هر دو دشمنان مشترکی دارند. قدرت‌های استبدادی جهان که نمی‌توانند استقلال و ارادهٔ مردمی شهروندان این دو کشور را تحمل کنند، با این دو کشور خصومت‌ورزی می‌کنند»[۶]
  • اسحاق جهانگیری معاون اول حسن روحانی رئیس جمهور ایران در ۱۸ آذر ۱۳۹۲ با جونگ یونگ سو وزیر کار کره شمالی دیدار داشت و در این دیدار به خاطر حضور هیئت کره شمالی در مراسم تحلیف روحانی، قدردانی کرد.[۱۱]
  • علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در ۲ اسفند ۱۳۹۵ با چائو تائی بوک رئیس مجمع عالی کره شمالی دیدار و گفت وگو کرد.[۱۲]
  • در سی و چهارمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ۲۳ اسفند ۱۳۹۵ کره شمالی از انتشار گزارش‌های نقض حقوق بشر علیه ایران انتقاد کرد.[۱۳]
  • حزب مؤتلفه اسلامی در ۲۷ فروردین ۱۳۹۶ هدیه‌ای به کیم جونگ-اون اهدا کرد. به همین منظور هیئتی به سرپرستی مهدی جولایی، قائم مقام دبیر کل حزب در مراسم تولد کیم ایل جونگ شرکت کرد.[۱۴]
  • در ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ یک هیئت کره شمالی که معاون وزیر امور خارجه سرپرستی آنرا بعهده داشت با هیئت ایرانی دیدار و مذاکره داشتند.[۱۵][۱۶]

سفیران[ویرایش]

سفارت ایران در پیونگ یانگ کره شمالی

سفیران کره شمالی در ایران[ویرایش]

  • Kim Jong Nam
  • Kim Chang Ryong

سفیران ایران در کره شمالی[ویرایش]

روابط نظامی[ویرایش]

نقشه محدوده پوشش موشک‌های بالستیک فروخته شده کره شمالی به ایران (آبی رنگ) و لیبی (قرمز رنگ) در سال (۱۹۹۶)
  • در طول جنگ ایران و عراق، کره شمالی عمده‌ترین فروشنده سلاح و تجهیزات نظامی به ایران بوده است.[۱۷]در طول جنگ شهرها ایران با خرید موشکهای اسکاد از کره شمالی، عراق را وادار به متوقف کردن حملاتش به شهرهای ایران نمود.[۱۸]
  • بنا به ارزیابی‌های عمومی، در سالهای ۱۳۷۴–۱۳۷۰، ایران ۳۰۰ موشک اسکاد بی و سی از کره شمالی خرید. در سال ۱۳۷۶ ساخت موشک از این نوع تحت نام «شهاب ۱» (با برد ۳۰۰ کیلومتر) و «شهاب -۲» (با برد ۵۰۰ کیلومتر) بر اساس تجهیزات کره شمالی به اتمام رسید. موشک جدید ساخته شده با شعاع عمل تا ۱۸۰۰ کیلومتر «شهاب ۳» نام دارد که بر اساس موشک کره شمالی «ندونگ -۱» طراحی و به گفته کارشناسان، تحت حمایت مالی ایران در کره شمالی ساخته شد. در سال ۱۳۸۸ نیز یک گروه کارشناسان ایرانی برای کار روی موشک‌های نوع «تخپخودونگ -۲» به کره شمالی رفتند.[۱۹]
  • بر اساس خبر دیلی تلگراف در ۲۰ فروردین ۱۳۸۵ کره شمالی تنها در سال ۱۹۹۳ از صادرات سلاح به ایران و برخی کشورهای خاورمیانه حدود ۳۰۰ میلیون دلار درآمد داشته است. همچنین در این خبر گفته شده است که ایران موشک شهاب ۳ خود را از نسخه اصلاح شده موشک ندونگ کره شمالی بدست آورده است.[۲۰]
  • در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ رویتر خبر داد که بر اساس یک سند محرمانه که بدست سازمان ملل افتاده است، ایران و کره شمالی در تولید موشکهای قاره پیما از طریق یک کشور همسایه همکاری فنی می‌کنند. بنا به ادعای دیپلمات‌ها کشور همسایه مورد نظر در این گزارش چین می‌باشد.[۲۱][۲۲]
    • کره شمالی در آغاز سال ۱۳۹۰ به وزارت دفاع جمهوری اسلامی نرم‌افزارهای کامپیوتری ویژه‌ای تحویل داد که با آنها می‌توان جریان حرکت نوترونها را شبیه‌سازی کرد. این‌گونه محاسبات برای ساخت رآکتورها ضروری هستند[۲۳]
  • براساس گزارش رسانه‌ها متخصصان هسته‌ای ایران در آزمایش‌های هسته‌ای انجام شده در کره شمالی از سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۰۰۶ میلادی حضور داشتند.[۱۹]
  • در سال ۱۳۹۱ برابر با مارس ۲۰۱۳، ایران، کره شمالی و سوریه با تصویب معاهده محدودیت تجارت اسلحه در سازمان ملل مخالفت کردند.[۲۴]
  • در فروردین ۱۳۹۲ واشینگتن تایمز نوشت که کره شمالی با همکاری ایران یک بمب اورانیومی را آزمایش کرده است.[۲۵]
  • در ۱۸ شهریور ۱۳۹۵ همزمان با اجلاس جی ۲۰ کره شمالی دست به یک آزمایش موشکی زد. یک کارشناس حوزه موشکی در این باره گفت که آزمایش اخیر کره شمالی جدیدترین نشانه همکاری بین ایران و کره شمالی است و کلاهک موشک آزمایش شده شبیه به کلاهک موشک‌های شهاب که همان نودونگ است می‌باشد.[۲۶]
  • در مهر ۱۳۹۵ کره شمالی یک موتور قدرتمند با سوخت مایع را بر روی زمین آزمایش کرد همچنین تأیید کرد که سه موشک اسکاد اصلاح شده را نوسازی و راه اندازی کرده است. این تائیدیه نشانگر همکاری پیون یانگ و تهران در پیشرفت موشک‌های بالستیک است.[۲۷]
  • در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۶ مقامات پنتاگون اعلام کردند که شلیک آزمایشی موشک کروز به نام «جاسک-۲» توسط ایران از یک زیر دریایی، با همکاری کره شمالی انجام شده است.[۲۸]

تنش با آمریکا[ویرایش]

آمریکا از سال ۱۳۵۸ تاکنون نسبت به رابطه ایران و کره شمالی و فروش تسلیحات کشتار جمعی کره شمالی به ایران و همچنین تکنولوژی هسته‌ای حساس بوده و آنرا دنبال می‌کند. از زمان جرج دابلیو بوش هر دو کشور ایران و کره شمالی جزو کشورهای محور شر شناخته شده‌اند.[۳]

در تیرماه ۱۳۹۵ آمریکا از ایران خواست که با کره شمالی قطع رابطه کند. توماس کانتریمن معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور امنیت بین‌الملل و عدم تکثیر گفت: کره شمالی مقادیر چشمگیری ارز از طریق صادرات فناوری نظامی به کشورهای سراسر جهان به دست می‌آورد و «ایران و سوریه در میان مشتریان مهم این فناوری هستند».[۲۹]

جان برنن مشاور ارشد باراک اوباما رئیس جمهور وقت آمریکا در شهریور ۱۳۹۴ اعلام کرد که انتقال اجزای موشک‌های مرتبط به برنامه هسته‌ای نظامی ایران به کره شمالی را با نگرانی زیر نظر دارد.[۳۰]

در تیرماه ۱۳۹۴ شمسی وزارت امور خارجه کره شمالی بیانیه‌ای صادر کرد و گفت که برنامه اتمی و شرایط ما با ایران قابل مقایسه نمی‌باشد و دولت ما تمایلی برای مذاکره با آمریکا ندارد.[۳۱]

موشک‌های بالستیک[ویرایش]

افشاگری شورای ملی مقاومت ایران[ویرایش]

شورای ملی مقاومت ایران در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۷ در یک کنفرانس مطبوعاتی در واشینگتن اعلام کرد که ایران برای ساخت و آزمایش و مخفی کردن موشکهای بالستیکی از متخصصان کره شمالی استفاده می‌کند. ایران محصولات و آزمایش موشکهای بالستیکی خود را بعد از توافقنامه اتمی با آمریکا در سال ۲۰۱۵، با استفاده از دانشمندان کره شمالی افزایش چشمگیری داده است. در این کنفرانس مطبوعاتی ۴۲ مرکز موشکی ایران بصورت مستند بر روی عکس و نقشه نشان داده شد، بیش از ۱۰ مرکز موشکی ایران مخفی هستند که در ارتباط با برنامه هسته ای می‌باشند.[۳۲] همچنین دفتر شورای ملی مقاومت ایران گزارش ۳۶ صفحه‌ای در این رابطه منتشر کرد که طی آن گفته شده است که کره شمالی کارشناسانی به ایران فرستاده تا به کارشناسان موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله در پادگان المهدی در جنوب غربی تهران آموزش بدهد.[۳۳]

واکنش آمریکا[ویرایش]

هیتر نوئرت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در نشست خبری روز دوشنبه ۱۹ ژوئن خود در پاسخ به سئوالی دربارهٔ کنفرانس خبری شورای ملی مقاومت ایران در واشینگتن گفت: «من از برگزاری این نشست اطلاع دارم و برخی همکاران من در وزارت امور خارجه این موضوع را زیر نظر دارند؛ بنابراین، ما همچنان به دنبال کردن برنامه موشکی بالستیک ایران ادامه می‌دهیم. ما این برنامه را از نزدیک و با دقت زیاد زیر نظر داریم.»[۳۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. {{cite news|url=http://www2.irna.com/en/news/view/line-17/0701233718200902.htm%7Ctitle=Result of Iranian delegation visit to N Korea positive|date=23 January 2007|accessdate=24 April 2007|work=IRNA}}
  2. Coughlin, Con (26 January 2007). "N. Korea helping Iran with nuclear testing". The Daily Telegraph. Retrieved 2007-04-24. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «افسانه روابط خاص ایران و کره‌شمالی». 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ «تاریخچه روابط سیاسی». 
  5. «رمز گشایی از محور هسته‌ای تهران و پیوینگ یانگ». 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «امضای تفاهم‌نامه اقتصادی و فن‌آوری میان ایران و کره شمالی». 
  7. «تأکید ایران و کره بر گسترش روابط اقتصادی». 
  8. «درخواست اضطراری کره شمالی از ایران». 
  9. «ساخت تنها مسجد کره شمالی توسط ایران». 
  10. «سفر معاون وزیر خارجه کره شمالی به ایران دور از چشم رسانه ها». 
  11. «تاکید جهانگیری و وزیر کار کره شمالی بر لزوم توسعه روابط تهران - پیونگ‌یانگ». 
  12. «روسای پارلمان ایران و کره شمالی دیدار کردند». 
  13. «کره شمالی از گزارش‌های حقوق بشر علیه ایران انتقادکرد». 
  14. «هدیه به رهبر کره شمالی». 
  15. «رویتر-کارکنان ایستگاه‌های دفاعی ایران در سایت نظامی کره شمالی: کیودو». 
  16. «دیپلمات‌های ایران و کره شمالی دیدار کردند». 
  17. Iran-Iraq War
  18. KENNETH M. BOLLACK. «Iraq». در Arabs At War. چاپ اول. Lincoln: University of Nebraska–Lincoln، ۲۰۰۲. ۲۱۵. شابک ‎۲-۳۷۳۳-۸۰۳۲-۰. 
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ «ایران – کره شمالی: همکاری موشکی – هسته‌ای؟». 
  20. «آیا ایران خطرناک تر از کره شمالی است؟». 
  21. «رویترز: ایران و کره‌شمالی همکاری موشکی می‌کنند». 
  22. «همکاری مخفیانه» ایران و کره شمالی برای ساخت موشک‌های قاره‌پیما». 
  23. «استقرار کارشناسان نظامی ایران در کره شمالی». 
  24. MacFarquhar, Neil (28 March 2013). "U.N. Treaty to Control Arms Sales Hits Snag". The New York Times. Retrieved 31 March 2013. 
  25. «واشینگتن پست:همکاری کره شمالی و ایران در آزمایش "بمب اورانیومی». 
  26. «موشکی که کره شمالی آزمایش کرد، ایرانی بوده است!». 
  27. «کره شمالی و ایران همکاری موشکی». 
  28. «مقامات پنتاگون شواهد بیشتری مبنی بر همکاری کره شمالی در این آزمایش یافته‌ان». 
  29. «آمریکا خواستار قطع روابط ایران و سوریه با کره شمالی شد». 
  30. «انتقال "موشک‌های ایران به کره شمالی"؟!». 
  31. «کره شمالی: ما را با ایران مقایسه نکنید/ ما یک قدرت اتمی هستیم». 
  32. «کنفرانس مطبوعاتی شورای ملی مقاومت در واشینگتن». 
  33. «یک گزارش جدید: ایران از کره شمالی برای توسعه برنامه موشکی کمک می‌گیرد». 
  34. «وزارت خارجه آمریکا: برنامه موشکی ایران را زیر نظر داریم».