توماس هاید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

توماس هاید(به انگلیسی: Thomas Hyde)(زادهٔ ۲۹ ژوئن ۱۶۳۶- مرگ ۱۸ فوریه ۱۷۰۳) خاورشناس انگلیسی بود.

زندگی[ویرایش]

او زادهٔ بلنگسلی در شراپشایر بود. پدر کشیشش در زبان‌های شرقی اشتعدادی داشت و نخستین درس‌ها را در اینباره او به فرزندش داد.

توماس جوان نخست در کالج ایتن به آموختن پرداخت. در شانزده سالگی به کالج کینگ کمبریج رفت. در آنجا زیر نظر آبراهام ویلاک استاد زبان عربی به چابکی به فراگرفتن زبان‌های شرقی پرداخت و یک سال پس از آن رهسپار لندن شد تا به برایان والتن در نگارش انجیل چندزبانه‌اش یاری‌رساند. او گذشته از تصحیح متن‌های عربی، فارسی و سریانی، هاید ترجمهٔ کتاب اسفار پنج‌گانه را که در ۱۵۴۶ در قسطنطنیه با الفبای عبری چاپ‌شده بود را به الفبای فارسی برگرداند.

در ۱۶۹۱ او سرانجام با گذراندن پایه‌های پیشرفت استاد زبان عربی شد و اندکی پس از آن به کرسی استادی عبری تکیه زد. در ۱۷۰۱ او که از نقرس رنج می‌برد از وظیفه‌هایش کناره‌گیری کرد و دو سال پس از آن مرد.

کارنامه[ویرایش]

هاید از نخستین کسانی در اروپا بود که به زبان‌های شرقی توجه مستقیم نشان می‌داد. او حتی از یک کشیش یسوعی چینی به نام مایکل شن فو-تسونگ زبان چینی را نیز آموخته‌بود. او به زبان‌های فارسی، عربی، ترکی، سریانی، عبری و زبان مالایا چیرگی داشت. بزرگترین کار او تاریخ دین کهن ایرانی [۱] بود که به سال ۱۷۰۰ میلادی نگارش آن را به پایان برد و در آن کوشید تا با ارائهٔ مدارکی شرقی نشان دهد که انگاره‌های رومی-یونانی دربارهٔ دین ایرانیان باستان نادرست بوده‌است. او زرتشت را اصلاح‌گری دینی می‌دانست.

پانویس[ویرایش]

  1. Historia religionis veterum Persarum

منابع[ویرایش]

Wikipedia contributors, "Thomas Hyde," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Hyde&oldid=313816821 (accessed November 11, 2009).