محمد عابد جابری

محمد عابد جابری (عربی: محمد عابد الجابری‎) (زادهٔ ۲۷ دسامبر ۱۹۳۶ در مراکش - ۳ مه ۲۰۱۰ ) استاد فلسفه و اندیشهٔ عربی-اسلامی دانشکده ادبیات در رباط و از روشنفکران بنام معاصر جهان عرب بود. او در سال ۱۹۳۶ متولد شد و در سال ۱۹۶۷ دیپلم مطالعات عالی در فلسفه را گرفت و سپس به مدرک دکترا با موضوع دولت در فلسفه در سال ۱۹۷۰ از دانشکده ادبیات رباط نایل شد. یکی از برنامه‌های پژوهشی وی که تا کنون منجر به چاپ چهار جلد کتاب شده، نقد عقل عربی است. وی بر آن است می‌توان نقد عقل عربی زمینه را برای قرائتی علمی و آگاهانه از میراث مهیا کرد. جابری عقل عربی را نتیجهٔ فرهنگی می‌داند که بر سه نظام معرفتی استوار است: نظام زبانی عربی یا بیان؛ نظام غنوسی ایرانی هرمسی یا عرفان و نظام عقلانی یونانی یا برهان.

منتخبی از آثار عابد الجابری

• نقد عقل سیاسی در اسلام؛ ترجمهٔ عبدالرضا سواری، انتشارات گام نو
• قرائتی معاصر از میراث فلسفی‌مان (۱۹۸۰)، (عربی: نحن و التراث: قراءات معاصرة فی تراثنا الفلسفیة‎) (بخش‌هایی از آن به فارسی ترجمه شده‌است: ما و میراث فلسفی‌مان: خوانشی نوین از فلسفهٔ فارابی و ابن سینا، ترجمهٔ محمد آل‌مهدی، تهران: نشر ثالث، ۱۳۸۷)
• «سقراط‌هایی از گونه دیگر» روشنفکران در تمدن عربی؛ ترجمه سید محمد آل مهدی، تهران: نشر فرهنگ جاوید، ۱۳۸۹.
• «نقد عقل عربی، تکوین عقل عربی» پژوهشی ساختارگرا در شکل گیری عقل کلاسیک عرب؛ ترجمه سید محمد آل مهدی، تهران: انتشارات نسل آفتاب، ۱۳۸۹.
• عصبیت و دولت: ویِژگی‌های نظریه ابن خلدون درباره تاریخ عربی-اسلامی (۱۹۷۱)
• شکل‌گیری عقل عربی (نقد عقل عربی ۱)
• ساختار عقل عربی (نقد عقل عربی ۲)
• عقل سیاسی عربی (نقد عقل عربی ۳)
• عقل اخلاقی عربی (نقد عقل عربی ۴)
• مقدمه‌ای بر قرآن؛ تشکیک در سلامت قرآن از تحریف
• مقدمه‌ای بر معرفت شناسی: عقلانیت معاصر و پیشرفت اندیشه علمی
• شناخت قرآن کریم یا تفسیر روشن بر اساس شأن نزول: تفسیر سه جلدی قرآن به روش سکولار

منابع

کاستی های عقل عربی در کند و کاو سیاسی. محمد عابد الجابری

• [۱]

هاشمی، سیداحمد، تکوین و تطور شیوه‌های تفکر در نخستین سده‌های اسلامی، مجلهٔ تاریخ علم، شمارهٔ دوم، پاییز ۱۳۸۳، صص ۳-۴۰ (پیوند).

پیوند به بیرون

• وب‌گاه جابری (عربی)
• برخی مقالات ترجمه‌شده از جابری به فارسی