عبدالعزیز دوری

با صابر عبدالعزیز دوری اشتباه نشود.

عبدالعزیز دوری (به عربی: عبد العزیز الدوری)‏ (۱۹۱۹ بغداد - ۱۹ نوامبر۲۰۱۰ امان) وی زاده روستای دور از استان صلاح‌الدین عراق است. او دکترای تاریخ و قدیمیترین تاریخ‌نگار تاریخ و تمدن اسلامی در جهان عرب به شمار می‌رود. وی به سبب خدماتش به «شيخ‌المورخين» در میان اعراب شهره شده است.

پیکر وی روز ۸ آبان ۱۳۸۹ در قبرستان سحاب در شرق شهر امان پایتخت اردن به خاک سپرده شد.

تحصیلات

وی پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی در زادگاهش، برای آموختن تحصیلات تکمیلی به بریتانیا رفت. در سال ۱۹۴۰ با رتبه ممتازی توانست لیسانس خود در رشته تاریخ را از دانشگاه لندن کسب کند. همچنین دو سال بعد توانست مدرک دکتری خود را در همان دانشگاه حاصل نماید.

فعالیت‌ها

بعد از اخذ مدرک دکتری به کشورش بازگشت و در دارالمعلمین عالی بغداد به آموزگاری پرداخت. با تاسیس دانشگاه بغداد در دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه به تدریس تاریخ پرداخت. طی سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۸ به ریاست دانشکده تاریخ منصوب شد. از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ استاد مهمان دانشگاه آمریکایی بیروت بود. پس از آن به مدت ۴ سال ریاست کل دانشگاه بغداد را بر عهده داشت. در نهایت، از سال ۱۹۶۷ به اردن مهاجرت کرد و استادی تاریخ دانشگاه پادشاهی اردن را عهده‌دار شد.

آثار

مهمترین کتابهای تالیفی وی عبارتند از:

• النظم الإسلامیة (به فارسی: تشکیلات و نظام‌های اسلامی) (تالیف ۱۹۸۸)
• نشأة علم التاریخ عند العرب (به فارسی: پیدایش علم تاریخ نگاری نزد اعراب)
• مقدمة فی تاریخ صدر الإسلام (به فارسی: مقدمه‌ای بر تاریخ صدر اسلام) (تالیف ۱۹۵۹)
• مقدمة فی تاریخ الإقتصادی العربی (به فارسی: مقدمه‌ای بر تاریخ اقتصادی عرب) (تالیف ۲۰۰۷)
• العصر العباسی الأول (به فارسی: دورهٔ اول عصر حکومت عباسی) (تالیف ۱۹۴۳)
• دراسات فی العصور العباسیة المتأخرة (به فارسی: تحقیقاتی در دوره های پسین حکومت عباسی)
• الجذور التاریخیة للقومیة العربیه (به فارسی: ریشه‌های تاریخی نژاد عرب) (تالیف ۱۹۶۰)

منابع

• درگذشت قدیمی ترین تاریخ نگار تاریخ و تمدن اسلامی مرکز اسناد انقلاب اسلامی
• سيدعلی موسوی خلخالی. ««شيخ المورخين عرب» درگذشت». وب‌گاه ایبنا. خبرگزاری کتاب ایران، ۲ آذر ۱۳۸۹. بین‌الملل. بازبینی‌شده در ۱۶ آذر ۱۳۸۹. 
• شيخ المؤرخين العرب عبدالعزيز الدوري درگذشت مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی