زبان‌پریشی

Aphasia
آی‌سی‌دی-۱۰	F80.0-F80.2, R47.0
آی‌سی‌دی-۹	315.31, 784.3, 438.11
دادگان بیماری‌ها	4024
مدلاین پلاس	003204
ای‌مدیسین	neuro/437
سمپ	D001037

Dysphasia
آی‌سی‌دی-۱۰	F80.1, F80.2, R47.0
آی‌سی‌دی-۹	438.12, 784.5

زبان‌پَریشی اختلال در بیان یا درک زبان به دنبال آسیب مغزی است.زبان پريشي اختلال زباني ناشي از آسيب مغزي مي باشد.يك نوع آن زبان پريشي ورنيكه است كه در آن بخش معنايي آسيب مي بيند.به عنوان نمونه گزيده زير را در نظر بگيريد:
قبل از ورود به خانه، من در یکی اینجا بود. خواهر من گروه در یکی دیگر بود.
ارتباط معنايي بين واژه هاي عبارت فوق به شكلي جدي به هم خورده و علت آن نوعي آسيب مغزي است كه در دانش معنايي فرد بيمار اختلال ايجاد كرده است.اما دانش واج شناسي سالم مانده است و لفظ فرد گرچه فاقد معني است اما روان و با مكث و آهنگ مناسب ادا شده است.از نظر ساختار نحوي نيز مشكلي ندارد كه اين ويژگي خاص زبان پريشي ورنيكه است.

اگر آسیب مغزی به بخش‌هایی از مغز وارد شود که با بیان و درک زبانی ارتباط دارند این آسیب‌ها می‌توانند منجر به زبان‌پریشی شوند. زبان‌پریشی الزاماً بر درجهٔ هوش فرد تأثیری ندارد.

اگر از دست دادن قدرت تکلم کامل باشد به آن زبان‌پریشی (Aphasia) گفته می‌شود ولی اگر بخشی از این قدرت از دست برود به آن اصطلاحاً دشگویی (dysphasia) اطلاق می‌شود.

اغلب زبان‌پریشی‌ها در پی سکته با آسیب نیم‌کره چپ مغز ایجاد می‌گردند. مطالعه زبان‌پریشی از آن‌جا که به افزایش بینش ما در باب سازماندهی عصبی زبان در مغز می‌انجامد همواره مورد توجه کارشناسان علوم اعصاب، زبان‌شناسی و گفتاردرمانی بوده‌است. در بیشتر موارد پس انجام اقدامات پزشکی بیماران به خدمات توانبخشی به‌ویژه گفتاردرمانی نیاز دارند.

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۴ ژانویه ۲۰۰۷.
• روان شناسي زبان، ترجمه و تأليف حسن خواجه اميري،1385، نشر دانش آرا، تهران، صفحه 16