بدبویی دهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بدبویی دهان
طبقه‌بندی بین‌المللی-۱۰ R19.6
طبقه‌بندی بین‌المللی-۹ 784.99
دادگان بیماری‌ها 5603
مدلاین‌پلاس 003058

بَدبویی دَهان یا هالیتوز مشکل شایعی است. دلیل نخست مراجعات فساد دندان و دلیل دوم بیماری لثه[۱] است.[۲]

در بیشتر موارد (۹۰-۸۵ درصد)، بدبویی دهان از خود دهان ناشی می‌شود.[۳] شدت بدبویی در ساعات روز متفاوت است. خشکی دهان (در اثر استرس یا روزه‌داری)، خوردن بعضی مواد غذایی (مانند سیر، پیاز، گوشت، ماهی و پنیر) و مصرف دخانیات و الکل در افزایش و کاهش شدت بدبویی تأثیر دارند.[۴][۵]

بدبویی دهان می‌تواند دائمی (مزمن) باشد، که ۲۵٪ از جمعیت انسانی با شدت‌هایی متفاوت با این مسئله روبرو است.[۶]

گاه در برخی افراد در مورد بدبویی دهان، توهم بویایی پیش می‌آید. این توهم که معمولاً کوتاه‌مدت است به ندرت نشانه‌ای از صرع لوب گیجگاهی مغز است.[۷]

علل[ویرایش]

بوی دهان دلایل متفاوتی دارد و علاوه بر بیماری های لثه و دندان می تواند ناشی از دیابت و نارسایی کلیه و عوامل دیگری باشد. گاهی بوی دهان به علت یک موضوع پیش پا افتاده مانند عدم رعایت بهداشت دهان پس از صرف غذاست. استفاده از نخ دندان، مسواک و دهانشویه پس از غذا به برطرف کردن بو بسیار کمک می کند. باقیمانده غذا بین دندان ها باعث رشد باکتری می شود و باکتری ها عامل بوی دهان هستند. علاوه بر غذا، ذرات توتون و تنباکو نیز باعث رشد باکتری و بوی دهان می شوند؛ بنابراین احتمال این معضل در افراد سیگاری به مراتب بیشتر است. بزاق دهان کمک می کند که برخی از باکتری ها و ذرات غذا از لابلای دندان ها پاک شوند، ولی هنگام خواب، بزاق کمتری تولید می شود و دهان خشک است و همین موضوع باعث می شود که دهان هنگام برخاستن از خواب بدبو باشد. در افراد مبتلا به دیابت حالتی به نام کتواسیدوز دیابتی وجود دارد که در آن بدن قادر به شکستن گلوکز و استفاده از آن به عنوان مهمترین منبع انرژی نیست. در این حالت بدن شروع به شکستن چربی می کند و به دنبال آن در بدن یک ماده شیمیایی به نام کتون تولید می شود. سطح بالای این ماده بسیار سمی است و منجر به تولید نفس نامطبوع در بیماران دیابتی می شود. نارسایی کبد یکی دیگر از دلایل بوی نامطبوع دهان است و گاهی این علامت در تشخیص زودهنگام بیماری های کبدی بسیار موثر است. نفس افراد مبتلا به نارسایی مزمن کلیه معمولا بوی ماهی یا آمونیاک می دهد که دلیل آن نیز غلظت بالای اوره در بزاق است. سینوزیت (التهاب سینوس های اطراف بینی)، ذات الریه، برونشیت، ترشحات پشت بینی و ریفلاکس معده نیز جزء مهمترین دلایل بوی دهان هستند.[۸]

علل بدبویی دهان
پاتولوژیک

با منشأ دهان و دندان - با منشأ بینی - با منشأ سینوس‌ها - با منشأ لوزه‌ها و حلق - با منشأ دستگاه گوارش - با منشأ ریوی - با منشأ بیماری‌های سیستمیک

غیر پاتولوژیک

تغییرات بالینی - تنفس صبحگاهی - تنفس گرسنگی - تنفس قاعدگی - تنفس سیگاری - غذا - دارو

روانی

توهم بویایی - با منشأ خارجی - با منشأ داخلی - صرع لوب گیجگاهی

روش‌های درمانی[ویرایش]

علاوه بر عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، گاهی نفس بدبو ناشی از بیماری یکی از ارگان های بدن است که برای درمان باید به پزشک مراجعه شود. نوشیدن مقدار زیادی آب در روز، مکیدن آب نبات های بدون قند و جویدن آدامس بدون قند باعث تولید بزاق دهان و نفس مطبوع می شود. مسواک زدن زبان به طور روزانه موجب از بین رفتن باکتری های زبانی و از بین رفتن بوی دهان می شود.[۹]

منابع[ویرایش]

  1. بیماری لثه، بیماری پیرامون دندان (پیرادندانی) (periodontal disease) نیز نامیده می‌شود.
  2. Loesche WJ, Kazor C. Microbiology and treatment of halitosis. Periodontology ۲۰۰۰. ۲۰۰۲;۲۸:۲۵۶-۷۹. PMID ۱۲۰۱۳۳۴۵.
  3. Rosenberg M. The science of bad breath. Sci Am. ۲۰۰۲ Apr;۲۸۶(۴):۷۲-۹. PMID ۱۱۹۰۵۱۱۱.
  4. Rosenberg M, Knaan T, Cohen D. Association among bad breath, body mass index, and alcohol intake. J Dent Res. ۲۰۰۷ Oct;۸۶(۱۰):۹۹۷-۱۰۰۰. PMID ۱۷۸۹۰۶۷۸.
  5. Knaan T, Cohen D, Rosenberg M. Predicting bad breath in the non-complaining population. Oral Dis. ۲۰۰۵;۱۱ Suppl ۱:۱۰۵-۶.
  6. Bosy A, Oral malodor: philosophical and practical aspects. J Can Dent Assoc. ۱۹۹۷ Mar;۶۳(۳):۱۹۶-۲۰۱ PMID ۹۰۸۶۶۸۱.
  7. پایگاه دندان‌پزشکی ایرانیان
  8. بوی دهان؛ علل و درمان خبرگزاری انتخاب
  9. بوی دهان؛ علل و درمان خبرگزاری انتخاب