دستگاه خارج هرمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مغز: دستگاه خارج هرمی
Spinal cord tracts - English.svg
Medulla spinalis. (Extrapyramidal tracts are labeled as a group in red, at bottom left.)
نام لاتین Systema extrapyramidale
نورونیمز ancil-623
MeSH Extrapyramidal+tracts

دستگاه خارج هرمی یا سیستم اکستراپیرامیدال (به انگلیسی: Extrapyramidal system) به قسمت‌هایی از سیستم عصبی مرکزی گفته می‌شود که در عمل کنترل حرکت نقش دارند ولی به طور مستقیم جزو سیستم هرمی یا پیرامیدال (راه کورتیکواسپینال و راه کورتیکوبولبار) نیستند.

سیستم اکستراپیرامیدال شامل بخش هایی از مغز، ساقه مغزی و راه های خارج هرمی است. دستگاه خارج هرمی وظیفه تنظیم حرکات غیرارادی را برعهده دارد. امروزه این سیستم به میزان زیادی درارتباط با عقده های قاعده ای به کار می رود.

راه های حرکتی نزولی[ویرایش]

راه‌های حرکتی نزولی شامل دو راه می‌باشند:

راههای خارج هرمی که به نخاع ختم می شوند شامل شش راه می‌باشند.اگرچه راه‌های خارج هرمی که به نخاع ختم می شوند جزو نورون حرکتی فوقانی به حساب می‌آیند اما ازنظر بالینی اهمیت کمی دارند.در حالیکه راه هرمی به علت نقش مهمی که در فرایند کنترل حرکت دارد ازنظر بالینی حائز اهمیت است.به همین ترتیب راه قشری بصل النخاعی که در ارتباط با اعصاب مغزی مربوطه می‌باشد در بیماری‌های نورولوژی مهم است.

اجزای سیستم[ویرایش]

مهمترین بخش ها و راه های سیستم خارج هرمی عبارتنداز:

ضایعه[ویرایش]

ضایعه سیستم اکستراپیرامیدال در ناحیه عقده های قاعده ای منجربه اختلالات حرکتی به صورت کاهش یا افزایش تون عضلانی (مثلاً رژیدیتی که نوعی سفتی عضلانی است) و همچنین حرکات اضافی به صورت لرزش، کره، آتتوز، دیستونی و همی بالیسم می گردد.عوارض خارج هرمی که اصولا اختلالات حرکات عضلانی هستند در اثر مصرف زیاد برخی داروها مانند متوکلوپرامید و داروهای آنتی سایکوتیک نیز دیده میشود. خصوصاً واکنش‌های دیستونیک و آکاتزی (Akathisia) (ناتوانی در بیحرکت ماندن) ، آکینزی(ناتوانی در شروع حرکت) و انقباض عضلات گردن.

جستارهای وابسته[ویرایش]

عقده‌های قاعده‌ای

نورون حرکتی فوقانی

راه هرمی

منابع[ویرایش]

ویکی پدیای انگلیسی بازبینی ده شهریور نود و سه Extrapyramidal_system